Chuyển thành doanh nghiệp mở ra khả năng áp dụng phương pháp khấu trừ thuế giá trị gia tăng cho hộ kinh doanh đủ điều kiện. Nhưng để người kinh doanh chủ động lựa chọn, lợi ích về thuế cần được tính cùng chi phí kế toán, quản trị và khả năng mở rộng thị trường.
Doanh thu lớn chưa đồng nghĩa được khấu trừ thuế
Một cửa hàng có thể tăng doanh thu, mở rộng lượng hàng nhập và giao dịch thường xuyên với các đối tác, nhưng quyền áp dụng phương pháp khấu trừ thuế giá trị gia tăng không tự động thay đổi theo quy mô bán hàng.
Theo pháp luật về thuế giá trị gia tăng, hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh thuộc nhóm bị loại trừ khỏi phương pháp khấu trừ. Vì vậy, việc có hóa đơn mua hàng và ghi chép đầy đủ giao dịch chưa đủ để hộ được đối trừ thuế đầu vào với thuế đầu ra như doanh nghiệp áp dụng phương pháp này.
Tại họp báo Bộ Tài chính chiều 6/10, ông Trương Bá Tuấn, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế, phí và lệ phí, cho biết hướng được khuyến khích đối với hộ muốn áp dụng cơ chế khấu trừ là chuyển sang doanh nghiệp.
Từ góc độ kinh doanh, điều cần tính toán là sự thay đổi này mang lại hiệu quả đến đâu. Khấu trừ thuế giá trị gia tăng là cơ chế xác định nghĩa vụ thuế, không thể hiểu đơn giản là cứ chuyển thành doanh nghiệp thì mọi khoản thuế đầu vào đều được trừ hoặc tổng số thuế phải nộp chắc chắn giảm.
Theo phương pháp khấu trừ, số thuế phải nộp được xác định bằng thuế đầu ra trừ thuế đầu vào đủ điều kiện khấu trừ. Quyền khấu trừ gắn với các yêu cầu của pháp luật về hóa đơn, chứng từ và thanh toán.
Bởi vậy, trước khi lựa chọn mô hình, người kinh doanh cần rà soát cả nguồn hàng. Nếu đầu vào thiếu chứng từ hợp lệ, việc đổi hình thức đăng ký không tự giải quyết được vướng mắc. Ngược lại, khi hoạt động mua bán đã được ghi nhận đầy đủ, cơ sở có điều kiện rõ hơn để tính toán hiệu quả của từng phương án.
Bài toán cũng cần đặt trong quan hệ với khách hàng. Một cơ sở chủ yếu bán trực tiếp cho người tiêu dùng sẽ có nhu cầu tổ chức hoạt động khác với cơ sở thường xuyên cung ứng hàng hóa, dịch vụ cho doanh nghiệp. Khi muốn mở rộng hợp đồng, xây dựng hệ thống phân phối hoặc phát triển thêm điểm bán, yêu cầu về quản trị có thể trở thành yếu tố quan trọng trong quyết định chuyển đổi.
Do đó, doanh thu chỉ là một căn cứ. Quyết định cần dựa trên cơ cấu đầu vào, nhóm khách hàng, lợi nhuận và kế hoạch phát triển. Nếu chỉ nhìn vào quyền khấu trừ thuế mà bỏ qua các khoản chi để vận hành doanh nghiệp, người kinh doanh khó đánh giá đầy đủ lợi ích thực tế.
Chuyển thành doanh nghiệp mở ra khả năng áp dụng phương pháp khấu trừ thuế giá trị gia tăng cho hộ kinh doanh đủ điều kiện.
Giảm chi phí sau chuyển đổi mới tạo được động lực
Để thúc đẩy hộ kinh doanh chuyển đổi, chính sách hỗ trợ cần đi vào những việc người kinh doanh phải làm mỗi ngày: lập hóa đơn, theo dõi hàng hóa, ghi nhận chi phí, kê khai và thực hiện nghĩa vụ báo cáo.
Theo thông tin tại họp báo, dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đang được đề xuất thay thế Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017. Các nội dung được nêu gồm rút thời gian cấp đăng ký doanh nghiệp xuống một ngày làm việc và áp dụng cơ chế thuế, kế toán, báo cáo tối giản trong 36 tháng đầu sau chuyển đổi. Đây là những đề xuất, chưa thể coi là quyền lợi đã có hiệu lực.
Về mặt thực thi, hỗ trợ đăng ký mới chỉ giải quyết bước đầu. Một cơ sở có thể hoàn thành thủ tục thành lập nhanh, nhưng vẫn gặp khó khi tổ chức sổ sách, quản lý tiền và phân công người phụ trách kế toán. Nếu những việc này chưa được hướng dẫn rõ, chi phí thuê dịch vụ và thời gian xử lý có thể trở thành trở ngại.
Điều người kinh doanh cần là một cách tính dễ hiểu: chuyển đổi sẽ phát sinh những nghĩa vụ nào, phải chi thêm bao nhiêu, có thể tiếp cận hỗ trợ gì và lợi ích dự kiến nằm ở đâu. Việc tư vấn nên dựa trên dữ liệu của từng cơ sở, thay vì chỉ giới thiệu chung về ưu điểm của mô hình doanh nghiệp.
Chẳng hạn, cơ sở đang chuẩn bị mở rộng cần được hỗ trợ xây dựng phương án quản lý doanh thu, tồn kho và công nợ. Cơ sở đã có hệ thống ghi chép cần được hướng dẫn chuyển tiếp dữ liệu. Những hỗ trợ cụ thể như vậy có ý nghĩa trực tiếp hơn với hoạt động bán hàng và khả năng kiểm soát chi phí.
Cũng cần tránh lấy số lượng chuyển đổi làm thước đo duy nhất. Một doanh nghiệp mới thành lập chỉ có thể phát triển bền vững khi chủ cơ sở hiểu và thực hiện được các nghĩa vụ của mình, đồng thời nhìn thấy cơ hội làm ăn rõ hơn.
Khuyến khích chuyển đổi vì thế phải đi cùng việc giảm khó khăn trong quá trình vận hành. Người kinh doanh sẽ có động lực thay đổi khi mô hình mới giúp họ quản lý tốt hơn, mở rộng thị trường và giữ được hiệu quả kinh doanh. Quyền khấu trừ thuế có thể là một lý do để chuyển đổi, nhưng lợi ích thực chất sau chuyển đổi mới quyết định người kinh doanh có muốn đi tiếp hay không.
Hải Nam