Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh (HoREA) đề nghị thành phố không áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước đối với nhà ở được cải tạo, sửa chữa có vi phạm pháp luật về xây dựng trong trường hợp chủ sở hữu vẫn đang cư trú hợp pháp tại chính căn nhà đó.
Đề nghị loại nhà ở đang có người cư trú khỏi diện cắt điện, nước
Ngày 25/9/2026, HoREA có Công văn số 121/2026/CV-HoREA gửi Thường trực HĐND và UBND TP Hồ Chí Minh, đề nghị xem xét không áp dụng biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với trường hợp công trình xây dựng là nhà ở được cải tạo, sửa chữa có vi phạm pháp luật về xây dựng nhưng chủ sở hữu vẫn đang cư trú hợp pháp tại nhà.
Kiến nghị được đưa ra trong bối cảnh TP Hồ Chí Minh vừa thông qua loạt nghị quyết nhằm cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị. Tại kỳ họp thứ 5 ngày 21-22/9, HĐND Thành phố đã thông qua 24 nghị quyết triển khai luật này, trong đó có nghị quyết quy định việc áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.
Theo HoREA, nghị quyết về điện, nước được xây dựng để quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện Điều 16 Luật Phát triển đô thị 2026. Công văn của Hiệp hội cho biết dự thảo nghị quyết quy định 8 căn cứ để áp dụng biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước.
Đề nghị loại nhà ở đang có người cư trú khỏi diện cắt điện, nước.
HoREA không đề nghị loại bỏ biện pháp này khỏi công tác quản lý trật tự xây dựng. Thay vào đó, Hiệp hội kiến nghị xem xét riêng đối với nhà ở đã có người cư trú hợp pháp nhưng đang thực hiện cải tạo, sửa chữa và phát sinh vi phạm.
Lý do được HoREA đưa ra là tính chất của hai trường hợp xây dựng mới và cải tạo, sửa chữa có sự khác biệt.
Đối với nhà ở xây dựng mới, theo Hiệp hội, chủ sở hữu thường chưa cư trú tại công trình. Do đó, việc áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước trong những trường hợp đáp ứng điều kiện xử lý có thể được xem xét nhằm tăng hiệu quả quản lý trật tự xây dựng.
Trong khi đó, với nhà ở đang được cải tạo, sửa chữa, chủ sở hữu phần lớn vẫn sinh sống tại căn nhà. Việc ngừng cung cấp điện, nước vì vậy có thể tác động trực tiếp đến sinh hoạt của người đang cư trú hợp pháp tại đó.
Kiến nghị của HoREA được đưa ra ngay trước thời điểm Luật Phát triển đô thị có hiệu lực. Theo Luật số 18/2026/QH16, luật được Quốc hội ban hành ngày 24/8/2026 và có hiệu lực từ ngày 1/10/2026.
Trước đó, TP Hồ Chí Minh đã triển khai xây dựng hàng loạt nghị quyết để kịp cụ thể hóa các cơ chế mới. HĐND Thành phố cho biết 24 nghị quyết được thông qua tại kỳ họp thứ 5 bao phủ nhiều lĩnh vực như phát triển không gian ngầm, TOD, quy hoạch đô thị, môi trường, huy động nguồn lực và quản lý trật tự xây dựng.
Riêng nghị quyết về ngừng cung cấp điện, nước là một trong những cơ chế liên quan trực tiếp đến hoạt động quản lý công trình xây dựng và cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.
Việc đưa biện pháp này vào hệ thống công cụ quản lý được đặt trong bối cảnh thành phố đang tăng cường các cơ chế thực thi nhằm bảo đảm trật tự xây dựng, an ninh, trật tự và an toàn xã hội.
Tuy nhiên, từ góc độ thực thi, trường hợp nhà ở đang có người sinh sống đặt ra yêu cầu phải xác định rõ đối tượng, hành vi và mức độ vi phạm trước khi áp dụng biện pháp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến điều kiện sinh hoạt của người dân.
Trong văn bản gửi lãnh đạo thành phố, HoREA nhấn mạnh sự khác biệt giữa công trình nhà ở xây mới và công trình nhà ở được cải tạo, sửa chữa. Theo Hiệp hội, đối với nhà ở cải tạo, sửa chữa, phần lớn chủ sở hữu vẫn cư trú hợp pháp tại công trình nên việc ngừng cung cấp các dịch vụ thiết yếu cần được xem xét thận trọng hơn.
Nghị quyết mới, yêu cầu rõ hơn về cách thức thực thi
Theo HĐND TP Hồ Chí Minh, Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1/10/2026 và trao cho thành phố nhiều cơ chế, thẩm quyền mới. Để triển khai, thành phố phải cụ thể hóa một khối lượng lớn nội dung bằng các nghị quyết và văn bản hướng dẫn.
Trước kỳ họp thứ 5, Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND Thành phố đã khảo sát 19 dự thảo nghị quyết triển khai luật, tập trung rà soát cơ sở pháp lý, thẩm quyền, nội dung chính sách, hồ sơ và khả năng tổ chức thực hiện. Một trong những yêu cầu được đặt ra là các chính sách mới phải bảo đảm tính khả thi sau khi ban hành.
Trong bối cảnh đó, đề nghị của HoREA đặt ra một vấn đề cụ thể ở khâu thực thi: Cùng là công trình có vi phạm xây dựng nhưng hoàn cảnh sử dụng công trình có thể khác nhau.
Nếu công trình không có người cư trú, việc sử dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước có thể được xem xét như một công cụ quản lý đối với trường hợp vi phạm thuộc diện áp dụng. Nhưng với căn nhà là nơi ở thực tế của chủ sở hữu, việc áp dụng biện pháp này có thể tác động trực tiếp đến sinh hoạt của người dân.
Do đó, HoREA đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét quy định theo hướng không áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước đối với nhà ở được cải tạo, sửa chữa có vi phạm xây dựng khi chủ sở hữu vẫn đang cư trú hợp pháp tại đó.
Đây mới là kiến nghị của HoREA, không phải nội dung sửa đổi đã được quyết định. Hiệp hội đề nghị Thường trực HĐND và UBND TP Hồ Chí Minh xem xét, quyết định; đồng thời gửi văn bản tới các cơ quan liên quan như Sở Tư pháp, Sở Xây dựng, Sở Tài chính, Sở Quy hoạch - Kiến trúc và Công an TP Hồ Chí Minh.
Trong quá trình các nghị quyết mới được triển khai từ ngày 1/10, việc xác định rõ phạm vi áp dụng, điều kiện và cách thức thực hiện các biện pháp quản lý sẽ có ý nghĩa quan trọng, nhất là với những chính sách tác động trực tiếp đến nhà ở và đời sống người dân.
Với kiến nghị mới nhất, HoREA đang đề xuất một cách tiếp cận phân biệt giữa công trình xây dựng mới và nhà ở đang được chủ sở hữu sử dụng hợp pháp, qua đó cân nhắc mục tiêu bảo đảm trật tự xây dựng cùng với tác động thực tế đối với người đang sinh sống tại công trình vi phạm.
Thiên An