Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa có văn bản đề nghị Quốc hội, các bộ ban ngành sửa đổi, bổ sung một số điều của Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đề nghị miễn tiền sử dụng đất, không thu tiền sử dụng đất đối với các dự án nhà ở xã hội (NOXH), nhà lưu trú công nhân, ký túc xá, nhà ở cho lực lượng vũ trang, nhà ở công vụ, tái định cư theo dự án của Nhà nước, xây dựng lại nhà chung cư.
Bất cập về luật khiến một số quy định chưa được thực thi
Theo HoREA, đề nghị trên là để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) và kế thừa các quy định có hiệu lực, hiệu quả, có tính ổn định của Luật Đất đai 2013 và Luật Nhà ở 2014.
Theo HoREA, Luật Đất đai 2013 quy định cơ chế giao đất không thu tiền sử dụng đất đối với trường hợp tổ chức sử dụng đất để xây dựng nhà ở phục vụ tái định cư theo dự án của Nhà nước, đồng thời quy định cơ chế miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với trường hợp sử dụng đất để xây dựng NOXH theo quy định của pháp luật về nhà ở nhưng chưa bao gồm dự án nhà ở công vụ, nên chưa đồng bộ, thống nhất với quy định của Luật Nhà ở 2014.
HoREA đề nghị miễn tiền sử dụng đất với các dự án nhà ở xã hội.
Ngoài ra, điểm bất cập của Luật Nhà ở 2014 là chưa quy định cơ chế "miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất" đối với dự án "xây dựng lại nhà chung cư" và Luật Đất đai 2013 cũng chưa quy định cơ chế này để hỗ trợ chủ đầu tư và các chủ sở hữu nhà chung cư thực hiện dự án "xây dựng lại nhà chung cư".
Vì thế, mặc dù Chính phủ đã ban hành Nghị định 101/2015/NĐ-CP và Nghị định 69/2021/NĐ-CP quy định "miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất" đối với dự án "xây dựng lại nhà chung cư", nhưng do vướng 2 luật trên nên các Nghị định này không thực thi được.
Hiện nay, cơ chế “miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất” đối với dự án “xây dựng lại nhà chung cư” đã được bổ sung vào Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), nhưng Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) chưa bổ sung cơ chế này nên chưa đồng bộ, thống nhất.
Không những vậy, Luật Đất đai 2013 quy định cơ chế miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với nhà tái định cư nhưng Luật Nhà ở 2014 chưa quy định cơ chế này đối với dự án nhà ở phục vụ tái định cư nên bị “vênh” với Luật Đất đai 2013.
Hiện Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) quy định cơ chế giao đất không thu tiền sử dụng đất đối với 5 trường hợp, nhưng chưa bao gồm các dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân, nhà ở cho lực lượng vũ trang, nhà ở công vụ, nhà ở phục vụ tái định cư theo dự án của Nhà nước, xây dựng lại nhà chung cư.
Và khoản 2 Điều 115 Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) quy định “giao đất có thu tiền sử dụng đất” đối với cả trường hợp nhà ở xã hội, nhà ở công vụ, chưa thống nhất và chưa kế thừa quy định tại khoản 4 Điều 54 Luật Đất đai 2013.
Đề nghị miễn giảm tiền sử dụng đất
Hiệp hội kiến nghị quy định, không thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất là việc Nhà nước cho phép người sử dụng đất không phải nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất cho toàn bộ thời gian sử dụng đất khi Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, công nhận quyền sử dụng đất.
Bổ sung quy định tại Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) về giao đất không thu tiền sử dụng đất: "Tổ chức kinh tế sử dụng đất để thực hiện dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân, ký túc xá học sinh, sinh viên, nhà ở cho lực lượng vũ trang, nhà ở công vụ, nhà ở phục vụ tái định cư theo dự án của Nhà nước, xây dựng lại nhà chung cư theo quy định của pháp luật về nhà ở”.
Bên cạnh đó, quy định miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, để thực hiện chính sách nhà ở, đất ở đối với người có công với cách mạng, người nghèo, cá nhân là người dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng biên giới, hải đảo, sử dụng đất để xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở công vụ, nhà lưu trú công nhân, nhà ở cho lực lượng vũ trang, ký túc xá học sinh, sinh viên.
Để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của các quy định pháp luật, Hiệp hội cũng đề nghị cho phép chủ đầu tư dự án xây dựng lại nhà chung cư được hưởng các cơ chế ưu đãi được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với diện tích đất thuộc diện phải tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất để nộp cho Nhà nước trong phạm vi dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư và không phải thực hiện thủ tục xác định giá đất, tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất được miễn theo quy định của pháp luật về đất đai.
Và chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội được hưởng các cơ chế ưu đãi sau được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất của dự án và không phải thực hiện thủ tục xác định giá đất, tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất được miễn theo quy định của pháp luật về đất đai.
Trước đó, vào đầu tháng 3/2023, một trong các giải pháp để hỗ trợ thị trường bất động sản (BĐS) đã được Chính phủ đưa ra trong Nghị quyết số 33/NQ-CP, với các giải pháp tháo gỡ và thúc đẩy thị trường BĐS phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững. Theo nghị quyết này, Chính phủ giao NHNN chỉ đạo các ngân hàng thương mại, trong đó chủ lực là bốn ngân hàng Agribank, BIDV, Vietcombank, Vietinbank cho chủ đầu tư và người mua nhà của các dự án NƠXH, nhà ở công nhân, dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ vay với lãi suất ưu đãi thấp hơn 1,5 - 2% so với lãi suất bình quân trung, dài hạn của các ngân hàng thương mại nhà nước trên thị trường.
Đầu tháng 4/2023, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030". Đề án dự báo nhu cầu NƠXH trong thời gian tới sẽ tăng cao. Trên cơ sở tổng hợp từ các địa phương, nhu cầu nhà ở cho người thu nhập thấp, cho công nhân đến năm 2030 là 2,4 triệu căn. Đề án cũng nhấn mạnh việc hoàn thành 1 triệu căn hộ là nhiệm vụ đặt ra trong thời gian tới. Theo đó giai đoạn 2021 - 2025 là 428.000 căn, giai đoạn tiếp theo là 634.200 căn.
Thiên An