SSI Research cho biết HOSE đã tổ chức lại hệ thống Quy tắc chỉ số, có hiệu lực từ ngày 29/9/2026, đồng thời cập nhật một số quy định kỹ thuật có thể tác động đến thành phần các bộ chỉ số, trong đó có VN30 và VNDiamond. Ở kỳ rà soát quý IV/2026, KDH được dự báo sẽ bị loại khỏi VNDiamond.
HOSE tổ chức lại hệ thống Quy tắc chỉ số
Theo SSI Research, HOSE đã tổ chức lại hệ thống Quy tắc chỉ số thành hai nhóm gồm Quy tắc chỉ số chung và các Quy tắc chỉ số cụ thể. Trong đó, Quy tắc chỉ số chung áp dụng thống nhất cho tất cả các chỉ số, quy định về trách nhiệm quản lý và vận hành, định nghĩa, lịch xem xét định kỳ, nguyên tắc sàng lọc và điều chỉnh rổ chỉ số, phương pháp tính toán chỉ số giá, chỉ số tổng thu nhập và chính sách công bố thông tin.
Trong khi đó, các Quy tắc chỉ số cụ thể quy định những nội dung riêng của từng chỉ số hoặc nhóm chỉ số như tên chỉ số, ngày và điểm cơ sở, tần suất xem xét, tiêu chí lựa chọn cổ phiếu thành phần và giới hạn tỷ trọng. Những nội dung không được quy định tại Quy tắc chỉ số cụ thể sẽ áp dụng theo Quy tắc chỉ số chung.
Hệ thống Quy tắc chỉ số cụ thể hiện gồm 13 tài liệu, bao phủ các nhóm chỉ số Composite VN-Index, VNAllshare, nhóm chỉ số quy mô VN30, VNMidcap, VN100, VNSmallcap, các chỉ số ngành và nhóm chỉ số đầu tư, chủ đề như VNSI, VNDiamond, VNFINLEAD, VNFINSELECT, VNMITECH, VN50 GROWTH, VNDIVIDEND, VNSHINE và VNPRIVGRO.
Hệ thống Quy tắc chỉ số cụ thể gồm 13 tài liệu
HOSE đồng thời thống nhất lịch xem xét định kỳ cho tất cả các chỉ số theo một khung thời gian chung. Ngày công bố kết quả diễn ra sau một tháng kể từ ngày chốt dữ liệu, trong khi ngày hiệu lực được xác định sau hai tuần kể từ ngày công bố kết quả.
Theo lịch mới, các kỳ rà soát tháng 1, tháng 4, tháng 7 và tháng 10 lần lượt có ngày chốt dữ liệu là ngày giao dịch cuối cùng của tháng trước đó. Kết quả được công bố vào thứ Hai đầu tiên của tháng tiếp theo và có hiệu lực vào thứ Hai thứ ba của tháng công bố.
Một trong những thay đổi kỹ thuật đáng chú ý liên quan đến Quy tắc chỉ số VNAllshare phiên bản 4.1. Theo quy định mới, trong kỳ xem xét tháng 4 và tháng 10, các cổ phiếu có tỷ lệ free-float chưa làm tròn dưới 10% và giá trị vốn hóa free-float dưới 2.000 tỷ đồng có thể bị loại khỏi chỉ số. Trước đây, các kỳ tháng 4 và tháng 10 chỉ cập nhật thông tin hàng quý và không thay đổi danh mục chỉ số.
SSI Research cho rằng cơ chế mới có thể dẫn đến thay đổi thành phần của các chỉ số VN30 và VNDiamond trong hai kỳ rà soát tương ứng.
Bên cạnh đó, các cổ phiếu thuộc rổ chỉ số chính thức và rổ chỉ số dự phòng sẽ tiếp tục được theo dõi, cập nhật trong giai đoạn từ ngày chốt dữ liệu đến ngày hiệu lực. Những cổ phiếu thuộc diện cảnh báo do vi phạm công bố thông tin, bị kiểm soát, hạn chế hoặc tạm ngừng giao dịch, đình chỉ giao dịch, hủy niêm yết hoặc thuộc các diện khác có thể bị loại khỏi rổ và thay thế theo quy định của từng bộ chỉ số.
VNDiamond dự kiến loại KDH
Đối với VNDiamond, SSI Research dự báo KDH có thể bị loại khỏi chỉ số trong kỳ rà soát quý IV/2026. Ngày chốt dữ liệu là 30/9/2026, ngày công bố kết quả dự kiến 2/11/2026 và ngày hiệu lực là 16/11/2026.
Theo SSI Research, tỷ lệ sở hữu nước ngoài của KDH đã giảm từ 28,9% xuống 23,6% kể từ kỳ rà soát gần nhất. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài trên tổng room ngoại, tính bình quân 12 tháng gần nhất, đạt 53%, thấp hơn ngưỡng yêu cầu 65%. KDH cũng đã nằm trong rổ chờ loại ở kỳ rà soát trước, do đó có khả năng bị loại hoàn toàn khỏi VNDiamond.
Sau kỳ rà soát, VNDiamond dự kiến gồm 17 cổ phiếu, trong đó có 9 cổ phiếu ngân hàng và 8 cổ phiếu ngoài ngân hàng. SSI Research không dự báo có cổ phiếu mới được thêm vào chỉ số trong kỳ này.
Ước tính thay đổi về số lượng cổ phiếu mua bán của sáu quỹ ETF mô phỏng chỉ số VNDiamond Index
Hiện có 6 ETF theo dõi VNDiamond, gồm DCVFMVN Diamond, MAFM VNDiamond, BVFVN Diamond, KIM Growth Diamond, ABF VNDiamond và VFCVN Diamond. Tại ngày 30/9/2026, tổng tài sản quản lý của các quỹ này ước đạt 11.200 tỷ đồng, tương đương khoảng 430,5 triệu USD.
Trong đó, DCVFMVN Diamond tiếp tục là quỹ có quy mô lớn nhất với AUM khoảng 10.800 tỷ đồng, tương đương 415 triệu USD. Quỹ có 327,6 triệu chứng chỉ đang lưu hành, dòng vốn ròng từ đầu năm đến nay âm 921,5 tỷ đồng và NAV/chứng chỉ quỹ giảm 14,4% từ đầu năm.
Theo ước tính của SSI Research, trong đợt điều chỉnh danh mục, nhóm ETF theo dõi VNDiamond có thể mua thêm GMD khoảng 225 tỷ đồng, PNJ 114 tỷ đồng và REE 97 tỷ đồng. Ở chiều ngược lại, FPT được ước tính chịu giá trị bán ra lớn nhất, khoảng 327 tỷ đồng, tiếp đến là ACB 178 tỷ đồng, MSB 145 tỷ đồng và KDH 69 tỷ đồng.
Trung Anh