Bộ Tài chính cho biết vừa hoàn thiện tờ trình Chính phủ, trong đó đề xuất 2 giải pháp và kiến nghị 2 phương án về thời gian miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp (SDĐNN).
2 phương án kéo dài thời gian miễn thuế
Tại tờ trình đề nghị xây dựng dự án Nghị quyết về kéo dài thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến hết năm 2030, Bộ Tài chính đưa ra 2 phương án về thời gian miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp.
Phương án 1, Bộ Tài chính đề nghị miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp thêm 5 năm, từ 1/1/2026 đến hết 31/12/2030. Bộ này cho rằng kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm (2021-2025) được thực hiện trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, nhiều thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen.
Ngoài ra, tăng trưởng kinh tế Việt Nam giai đoạn này chậm đáng kể, do tác động của dịch bệnh, biến động địa chính trị. Việc đạt chỉ tiêu GDP bình quân 5 năm khoảng 6,5-7% là rất khó khăn, theo Bộ Tài chính. Do đó, việc kéo dài miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp tới 2030 là cần thiết để hỗ trợ phát triển nông nghiệp, tạo đà cho tăng trưởng kinh tế.
Phương án 2, thời gian tiếp tục miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp là 10 năm, tức tới hết 2035. Cơ quan này phân tích thời hạn miễn thuế 10 năm có ý nghĩa về mặt chính trị, hỗ trợ đầu tư mở rộng sản xuất, cũng như tăng năng lực ứng phó với những cú sốc thị trường và quản trị rủi ro về thiên tai, dịch bệnh.
"Tuy nhiên, miễn thuế này thêm 10 năm là khoảng thời gian tương đối dài trong bối cảnh tình hình kinh tế thế giới biến động khó lường và chiến lược phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam sau năm 2030 chưa được định hướng cụ thể", Bộ Tài chính nêu. Vì vậy, Bộ đề nghị thực hiện phương án một, miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp thêm 5 năm, tới hết 2030.
Trong 20 năm qua, tổng số thuế sử dụng đất nông nghiệp miễn, giảm trong giai đoạn 2003 - 2010 trung bình khoảng 3.268,5 tỷ đồng/năm; giai đoạn từ 2011 - 2016 trung bình khoảng 6.308,3 tỷ đồng/năm; giai đoạn 2017 - 2018 và đến hết năm 2020 khoảng 7.438,5 tỷ đồng/năm; giai đoạn 2021 - 2023 trung bình khoảng 7.500 tỷ đồng/năm.
Đánh giá tác động của việc miễn thuế
Theo số liệu tổng hợp từ Tổng cục Thống kê, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính cho thấy, việc miễn thuế đã đạt hiệu quả trong từng giai đoạn. Nếu như giai đoạn đầu (giai đoạn 2001 - 2010) thực hiện miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp, kim ngạch xuất khẩu nông sản của Việt Nam từ 1 con số đã tăng lên 2 con số.
Năm 2001, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản chỉ đạt 4,7 tỷ USD; năm 2005, đã tăng lên 8,5 tỷ USD, gấp 2,1 lần năm 2001; năm 2007 đạt 10,9 tỷ USD và đến năm 2010 đạt 19,15 tỷ USD (tăng gần 5 lần so với năm 2001).
Giai đoạn tiếp tục mở rộng đối tượng được miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp và tiến tới miễn thuế SDĐNN (2011 - 2018), kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng vượt bậc, góp phần quan trọng vào thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đưa Việt Nam lọt vào top 15 nước xuất khẩu nông sản lớn nhất trên thế giới.
Năm 2011, kim ngạch xuất khẩu nông sản đạt 25 tỷ USD. Đến năm 2018, kim ngạch xuất khẩu nông sản đã đạt khoảng 40,5 tỷ USD (tăng 10 lần so với năm 2001). Trong giai đoạn khó khăn do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam năm 2019, 2020 vẫn đạt con số ấn tượng 41,2 tỷ USD.
Giai đoạn kéo dài thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp theo Nghị quyết số 107/2020/QH14 (2021 - 2023) đã nâng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tăng từ 48,70 tỷ USD (năm 2021) lên 53,22 tỷ USD (năm 2022, 2023).
Chính sách miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp là giải pháp có tác động lớn, quan trọng góp phần thực hiện chủ trương, quan điểm của Đảng và Nhà nước trong việc thực hiện chủ trương xóa đói, giảm nghèo, đồng thời hỗ trợ đối với nông dân, khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp với quy mô lớn, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng hiện đại hóa.
Việc miễn giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp đã góp phần cải thiện, nâng cao đời sống nông dân, tạo việc làm cho khu vực nông thôn, khuyến khích người nông dân gắn bó hơn với đất, yên tâm đầu tư sản xuất nông nghiệp, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp trên thị trường trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế...
Việc tăng thời gian miễn thuế đất, Bộ Tài chính cho rằng sẽ khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư vào nông nghiệp, nâng cao hơn nữa giá trị, sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Trung Anh