Từ cuối năm 2022, thị trường bất động sản đã gặp nhiều khó khăn, thanh khoản kém, hàng ngàn dự án dở dang. Đến 6 tháng đầu năm 2023, tình trạng này vẫn không chuyển biến, chủ yếu do các vấn đề pháp lý chưa được tháo gỡ và việc tiếp cận nguồn vốn bị hạn chế. Mới đây tại báo cáo nhận định về triển vọng phục hồi của thị trường bất động sản của VARS qua đó nhận định thị trường khó có đột biến trong th
Thị trường bất động sản khó có đột biết trong thời gian ngắn
Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) vừa có báo cáo nhận định về triển vọng phục hồi của thị trường bất động sản trong thời gian tới. Cụ thể VARS nhận định: "Bất động sản là trụ cột quan trọng trong tổng thể nền kinh tế quốc gia, đóng góp một phần không nhỏ vào tỉ lệ tăng trưởng GDP của cả nước, liên quan tới hơn 40 ngành nghề khác, tiến trình phục hồi của thị trường BĐS có vai trò vô cùng quan trọng tới mục tiêu tăng trưởng của nền kinh tế”.
Tổ chức này cho rằng mặc dù thị trường vẫn còn nhiều khó khăn nhưng suốt từ đầu năm đến nay Chính phủ và các cơ quan, bộ, ngành đã làm việc với quyết tâm cao nhằm giúp thị trường nhà đất khởi sắc hơn. Gần 20 động thái đã được các cơ quan, ban ngành phát đi một cách liên tục và dồn dập, góp phần tạo niềm tin và sức mạnh cho thị trường. Đặc biệt, cải thiện về môi trường pháp lý thể hiện rõ rệt khi chưa bao giờ cùng một thời điểm Quốc hội thông qua hàng loạt dự án luật mới như Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) với nhiều điểm mới, điểm khác biệt về nội dung, được dự báo sẽ có tác động tích cực tới thị trường.
Ảnh minh họa
Số liệu thị trường bất động sản từ VARS cho thấy những cơ chế, chính sách thúc đẩy cho thị trường đã bắt đầu có dấu hiệu thẩm thấu. Lượng giao dịch trên toàn thị trường có xu hướng tăng dần theo thời gian. Tổng giao dịch trong quý I, II và III lần lượt là 2.700, 3.700 và 6.000 giao dịch.
Theo TS Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch VARS, cho biết: “Thời gian tới, bất động sản sẽ tiếp tục được cải thiện khi các biện pháp điều hành kinh tế chung của Chính phủ thực sự phát huy tác dụng. Tuy nhiên, sẽ rất khó đạt mức “đột biến” nếu các động thái từ các cơ quan, bộ, ngành và hệ thống ngân hàng không có sự khác biệt”.
Nếu tính chung 11 tháng, vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách nhà nước ước tính đạt 75% kế hoạch, tăng 22,1% so với cùng kỳ năm trước. Vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (FDI) cũng tiếp tục duy trì đà tăng, tính đến ngày 22-11-2023, vốn FDI đăng ký cấp mới ước tính đạt 16,41 tỉ USD, tăng 42,4% so với cùng kỳ năm trước. Tổng số vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam (bao gồm vốn đăng ký cấp mới, vốn đăng ký điều chỉnh và giá trị góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài) đạt gần 28,85 tỉ USD, tăng 14,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, ngành kinh doanh bất động sản tiếp tục đứng vị trí thứ hai với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 2,87 tỉ USD, chiếm gần 10,8% tổng vốn đầu tư đăng ký.
Khó khăn của thị trường bất động sản cơ bản đến từ chính sách và dòng vốn
Thực tế trong 6 tháng đầu năm 2023, với phân khúc nhà ở thương mại, cả nước mới hoàn thành 25 dự án với khoảng 10.000 căn, đạt khoảng 50% so với 6 tháng cuối 2022. Hiện đang triển khai xây dựng 659 dự án (đạt khoảng 60,4% so với 06 tháng cuối 2022); và được cấp phép mới khoảng 23 dự án (đạt khoảng 29,41% so với 6 tháng cuối 2022); có 30 dự án đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai (số lượng dự án bằng khoảng 37,5% so với 06 tháng cuối năm 2022).
Về tổng lượng giao dịch, có khoảng 187.000 giao dịch thành công, đạt 36,13% so với 06 tháng cuối năm 2022. Lượng giao dịch giảm chủ yếu tập trung vào phân khúc đất nền. Lượng giao dịch đối với nhà ở chung cư và nhà ở riêng lẻ chỉ bằng 40,69% so với 06 tháng cuối năm 2022. Giá chung cư tại các địa phương giảm từ 3-7% so với kỳ trước, nhà ở riêng lẻ giảm từ 7-10%, đất nền tại các dự án giảm khoảng từ 9-12%.
Khó khăn của thị trường bất động sản cơ bản là từ chính sách và dòng vốn. Việc tiếp cận nguồn vốn vay của doanh nghiệp bất động sản vẫn không dễ dàng, chủ yếu do ba vấn đề: lãi suất cao (hiện 11-12%/năm), pháp lý dự án và niềm tin thanh khoản thị trường
Ông Nguyễn Văn Khôi, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản chia sẻ: “Việc hạ, giảm lãi suất 0,5-2% trong thời gian qua là một nỗ lực rất lớn của Chính phủ và hệ thống ngân hàng. Động thái này đang có hiệu ứng tích cực mạnh mẽ lên nền kinh tế và các doanh nghiệp bất động sản. Tuy nhiên, nếu rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục dự án 1 năm có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoản lãi suất lên tới 12-15% chi phí vốn. Đó là chưa kể tiết kiệm chi phí tiền lương, máy móc thiết bị… cho cả năm”.
Ông Khôi còn cho biết, hiện nay, có hàng ngàn dự án phải dừng lại do vướng mắc về quy định pháp lý; về vốn hạn chế (tín dụng ngân hàng, trái phiếu doanh nghiệp), vốn chủ sở hữu nhỏ…về tổ chức thực hiện ở các cấp, các ngành và doanh nghiệp; điều chỉnh quy hoạch, vướng giải phóng mặt bằng, biến động nguyên vật liệu. Do đó, chính quyền các địa phương cần chủ động giải quyết theo thẩm quyền và phối hợp các Bộ, ngành, giải quyết phần công việc liên quan và đề xuất báo cáo chính phủ. Đồng thời cần rút gọn quy trình thủ tục đầu tư, nhất là với dự án nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cũ...
“Nếu tập trung giải quyết các nhóm khó khăn, vướng mắc nêu trên và giảm mức lãi suất, thì đầu năm 2024, thị trường bất động sản sẽ dấu hiệu phục hồi rõ hơn, nhiều sản phẩm bất động sản ra thị trường”, lãnh đạo Hiệp hội Bất động sản nhìn nhận.
Hải Bình (T/H)