Kiểm soát chặt về giá, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm

Theo Bộ Tài chính, để ổn định giá cả thị trường từ nay tới cuối năm, đặc biệt trước thông tin tăng lương cơ sở, cần tăng cường các giải pháp kiềm chế lạm phát, bình ổn giá đi kèm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát chặt về giá, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Trước những băn khoăn của cử tri cả nước về tình trạng “lương chưa tăng giá cả hàng hóa đã tăng trước”, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, địa phương cần chủ động chuẩn bị tốt phương án điều hành giá các mặt hàng Nhà nước định giá, đánh giá kỹ tác động để thực hiện điều chỉnh theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét quyết định mức độ điều chỉnh phù hợp với diễn biến, mặt bằng giá thị trường

Giá cả hàng hóa bình ổn và có xu hướng giảm nhẹ

Bối cảnh giá xăng dầu đã giảm sau kỳ điều hành giá mới đây đã giúp tâm lý thị trường bình ổn, đồng thời giảm nỗi lo về giá đối với các mặt hàng thiết yếu. Điều đó cũng đã giúp giá nhiều mặt hàng lương thực, thực phẩm có xu hướng ổn định hoặc giảm nhẹ.

Theo khảo sát của phóng viên, giá lợn hơi ngày 27/2 tại miền Bắc dao động trong khoảng 49.000 - 51.000 đồng/kg. Đây là mức giá khá thấp. Trong ngày này, thị trường lợn hơi tại miền Bắc giảm cao nhất 2.000 đồng/kg. Cụ thể, hai tỉnh Phú Thọ và Vĩnh Phúc điều chỉnh giá lợn hơi giảm 2.000 đồng/kg còn 49.000 đồng/kg. Giá thịt lợn trên thị trường hiện vẫn ổn định ở mức thấp.

Tại khu vực miền Trung - Tây nguyên, giá heo hơi ổn định trong khoảng 48.000 - 53.000 đồng/kg. Mức giao dịch thấp nhất khu vực là 48.000 đồng/kg tại Nghệ An.

Hiện tại, thời tiết đang thuận lợi, nhiều loại rau đang vào mùa nên các loại rau ăn lá, rau gia vị sản lượng dồi dào, mức giá bán buôn giảm từ 5 - 10%, nên giá bán lẻ trực tiếp cũng nhanh chóng giảm theo.

Theo bà Trần Nhung, đại diện bộ phận nhập khẩu hàng hóa của trung tâm VRC (Vinh, Nghệ An), tính cho đến những ngày cuối tháng 2 giá cả các mặt hàng đều không có biến động gì nhiều. Rau củ quả các loại vẫn giữ ở mức ổn định như trước. Thịt lợn có xu hướng giảm nhẹ ở một số loại được người dân ưa dùng.

Việc mặt bằng giá ổn định, hàng hóa dồi dào là bởi các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn đã chủ động xây dựng kế hoạch khai thác, dự trữ, chuẩn bị lượng hàng hóa, tính cả lượng tồn kho hợp lý phục vụ sau Tết. Bên cạnh đó, thời tiết tháng đầu năm 2023 thuận lợi, tình hình chăn nuôi ổn định, dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm được kiểm soát nên nguồn cung các mặt hàng nông sản dồi dào và không có tăng giá đột biến.

Trước băn khoăn về tình trạng giá cả leo thang trước kế hoạch tăng lương trong năm nay, cử tri lo lắng "lương chưa tăng nhưng giá cả đã tăng trước" và kiến nghị, để tránh làm tăng thêm gánh nặng cho người lao động, Chính phủ cần thực hiện các giải pháp cụ thể, thiết thực để bình ổn giá cả thị trường; ổn định cuộc sống của người dân.

Tuy nhiên, qua ghi nhận của phóng viên, hiện nay giá một số hàng hóa, dịch vụ thiết yếu đang ổn định, thậm chí giảm hơn so với thời điểm cận lễ, Tết. Các nhà chuyên môn cũng rất lạc quan về diễn biến thị trường hiện nay cũng như bối cảnh kinh tế ổn định của đất nước.

Chuyên gia kinh tế, TS. Đinh Trọng Thịnh cho rằng: Nền kinh tế Việt Nam đã thích ứng với tình hình mới, hoạt động sản xuất, kinh doanh phục hồi mạnh mẽ. Sản xuất, kinh doanh tăng, sản phẩm hàng hóa, dịch vụ dồi dào khiến lạm phát khó có thể tăng mạnh. Bên cạnh đó, sau thời gian tăng lãi suất, nhiều ngân hàng thương mại đã rời khỏi cuộc đua tăng lãi suất. Lãi suất giảm, giảm chi phí đầu vào, giảm giá thành sản xuất, thì sẽ giảm được giá bán sản phẩm.

“Bộ Tài chính đã quyết định tiếp tục thực hiện các chính sách giãn, giảm, gia hạn các loại thuế, phí năm 2023 áp dụng như năm 2022, góp phần rất lớn làm giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp” – ông Thịnh nhận định.

Bộ Tài chính cho rằng, để ổn định giá cả thị trường từ nay tới cuối năm, đặc biệt trước thông tin tăng lương cơ sở, cần tăng cường các giải pháp kiềm chế lạm phát, bình ổn giá đi kèm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát chặt về giá, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Trong đó, cần sự vào cuộc của Cục Quản lý thị trường và các địa phương trong việc quản lý giá hàng hóa.

Các bộ, ngành, địa phương cần chủ động chuẩn bị tốt phương án điều hành giá các mặt hàng Nhà nước định giá, đánh giá kỹ tác động để thực hiện điều chỉnh theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét quyết định mức độ điều chỉnh phù hợp với diễn biến, mặt bằng giá thị trường.

Đặc biệt, chú trọng theo dõi sát diễn biến kinh tế và lạm phát thế giới tác động đến Việt Nam để có những giải pháp ứng phó phù hợp; sử dụng linh hoạt, hiệu quả các công cụ, biện pháp điều tiết giá theo quy định của pháp luật về giá để kiểm soát, bình ổn thị trường; tăng cường triển khai hiệu quả và giám sát thực hiện các biện pháp kê khai giá, niêm yết giả; công khai thông tin về giá.

Bảo đảm cân đối cung-cầu, tránh để thiếu hàng sốt giá

Trước những kiến nghị của cử tri gần đây, rằng Nhà nước cần phải can thiệp để kiểm soát, ổn định giá cả thị trường, Bộ Tài chính đã có ý kiến.

Theo Bộ Tài chính, hiện nay nước ta đang thực hiện nhất quán chủ trương quản lý giá theo nguyên tắc thị trường có sự điều tiết của Nhà nước theo quy định của Luật Giá và các văn bản hướng dẫn. Giá các mặt hàng nhìn chung được hình thành theo cơ chế thị trường; tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh các mặt hàng được quyền tự định giá theo tín hiệu khách quan trên thị trường, tự chủ, tự chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh.

Về phía Nhà nước, tôn trọng quyền tự định giá, cạnh tranh về giá của tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh theo quy định của pháp luật. Nhà nước chỉ gián tiếp tác động vào sự hình thành và vận động của giá cả qua các biện pháp kinh tế vĩ mô và sử dụng biện pháp bình ổn giá khi giá các hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục bình ổn giá có biến động bất thường hoặc khi mặt bằng giá biến động ảnh hưởng đến ổn định kinh tế - xã hội.

Để kiểm soát giá cả thị trường, cần các bộ, ngành, địa phương cùng vào cuộc. Đáng chú ý, theo Bộ Tài chính, các bộ, ngành thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với những hàng hóa, dịch vụ thiết yếu phải thường xuyên theo dõi, kịp thời có giải pháp để đảm bảo cân đối cung - cầu trong nước, tránh tình trạng thiếu hàng, găm hàng, đầu cơ, tăng giá bất hợp lý. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam điều hành chính sách tiền tệ theo mục tiêu đề ra, phối hợp với chính sách tài khóa và các chính sách khác để góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Các địa phương cũng có vai trò hết sức đặc biệt, do đó, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo chức năng quản lý nhà nước tại địa phương có giải pháp quản lý, bình ổn thị trường, kiểm tra các yếu tố hình thành giá khi có biến động bất thường. Đồng thời sử dụng linh hoạt, hiệu quả các công cụ, biện pháp điều tiết giá theo quy định kiểm soát, bình ổn thị trường; phối hợp giám sát chặt chẽ biến động giá các mặt hàng thiết yếu...

Bộ Tài chính với vai trò là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo điều hành giá, thường xuyên theo sát tình hình chung, tham mưu chính sách, kịch bản phù hợp, linh hoạt, kịp thời nhất là đối với những hàng hóa, dịch vụ thiết yếu có tác động lớn tới mặt bằng giá.

Thái Đạt