Báo cáo soát xét bán niên 2026 của Công ty CP Sông Đà 4 tiếp tục nêu ra vấn đề về công nợ, dòng tiền và nghĩa vụ tài chính. Nổi bật nhất trong đó là các ý kiến ngoại trừ được kiểm toán viên lưu ý về khoản chưa đủ bằng chứng, chưa được xử lý dứt điểm.
Các khoản công nợ chưa được xác nhận đầy đủ
Sau bài viết về việc Công ty CP Sông Đà 4 có tên trong danh sách trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN do cơ quan BHXH thành phố Hà Nội công bố, với số tiền chưa đóng là hơn 7,5 tỷ đồng cho 30 lao động (Số liệu tạm tính đến hết 30/6/2026 theo C12-TS lấy ngày 06/7/2026). Bức tranh tài chính của doanh nghiệp tiếp tục được đặt trong một diễn biến đáng chú ý khác khi Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn UHY đưa ra kết luận ngoại trừ với báo cáo tài chính soát xét bán niên 2026.
Theo báo cáo soát xét, một trong những cơ sở để kiểm toán viên đưa ra ý kiến ngoại trừ liên quan đến các khoản phải thu ngắn hạn khách hàng và các khoản trả trước cho người bán ngắn hạn đã quá hạn nhưng chưa được trích lập dự phòng đầy đủ.
Cụ thể, các khoản phải thu khách hàng quá hạn chưa được trích lập dự phòng được xác định ở mức hơn 121 tỷ đồng, trong khi khoản trả trước cho người bán ngắn hạn quá hạn chưa trích lập dự phòng là hơn 1,7 tỷ đồng.
Kiểm toán lưu ý gì tại Sông Đà 4?
Đây là điểm đáng chú ý bởi vấn đề không chỉ nằm ở quy mô khoản phải thu, mà còn ở khả năng thu hồi thực tế của các khoản tiền này. Với doanh nghiệp xây lắp, dòng tiền thường phụ thuộc lớn vào tiến độ nghiệm thu, quyết toán và thanh toán của chủ đầu tư, nhà thầu hoặc các bên liên quan. Khi công nợ kéo dài, áp lực vốn lưu động có thể tiếp tục dồn lên doanh nghiệp.
Đáng chú ý hơn, tại thời điểm 30/6/2026, UHY cho biết các khoản phải thu khách hàng, tạm ứng và nợ phải trả người bán chưa được đối chiếu, xác nhận lần lượt là gần 67 tỷ đồng, gần 9,6 tỷ đồng và gần 51 tỷ đồng. Tổng cộng ba khoản mục này lên tới hơn 127 tỷ đồng. Kiểm toán viên cho biết dù đã thực hiện các thủ tục soát xét cần thiết, vẫn chưa thu thập được đầy đủ bằng chứng thích hợp để đánh giá tính hiện hữu của các khoản mục trên, qua đó chưa thể xác định liệu có cần điều chỉnh các khoản liên quan trên báo cáo tài chính hay không.
Như vậy, cảnh báo của đơn vị soát xét không đơn thuần là câu chuyện doanh nghiệp có bao nhiêu khoản phải thu, mà còn nằm ở khả năng xác minh và thu hồi những khoản tiền này. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với một doanh nghiệp xây dựng đang chịu sức ép về thanh khoản.
Báo cáo cũng cho thấy tình trạng tài chính của Sông Đà 4 chưa thực sự cải thiện tương xứng với mức tăng doanh thu. Sáu tháng đầu năm 2026, doanh thu đạt khoảng gần 137 tỷ đồng, tăng 148% so với mức 55 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn ghi nhận lỗ sau thuế hơn 4,06 tỷ đồng, chỉ cải thiện khoảng 1,87% so với khoản lỗ hơn 4,14 tỷ đồng cùng kỳ.
Điều này cho thấy tăng doanh thu chưa đồng nghĩa với việc sức khỏe tài chính đã được cải thiện rõ rệt. Biên lợi nhuận gộp trong nửa đầu năm 2026 cũng chỉ khoảng 13,3%, trong khi doanh nghiệp vẫn phải chịu chi phí tài chính hơn 8,2 tỷ đồng.
Xekaman 1, cổ tức và áp lực hoạt động liên tục
Một nội dung khác được UHY nhấn mạnh liên quan đến Công trình Thủy điện Xekaman 1. Tại ngày 30/6/2026, chi phí sản xuất kinh doanh dở dang liên quan đến công trình này được ghi nhận lần lượt khoảng gần 24 tỷ đồng và gần 56 tỷ đồng. Theo báo cáo, công trình đã hoàn thành và phát điện cuối năm 2016, nhưng một số hạng mục vẫn đang trong quá trình nghiệm thu, bù giá.
Theo điều khoản thanh toán của hợp đồng, một số hạng mục công trình chỉ được thanh toán sau khi chủ đầu tư thanh toán cho Tổng công ty Sông Đà - CTCP. Điều này khiến việc thu hồi các khoản liên quan không hoàn toàn phụ thuộc vào riêng Sông Đà 4.
Đáng chú ý, khoản phải thu khác của Tổng công ty Sông Đà - CTCP tại ngày 30/6/2026 là gần 18,5 tỷ đồng, liên quan đến tiền lãi do Tổng công ty Sông Đà trả chậm tiền thi công công trình Xekaman 1. Sông Đà 4 đã ghi nhận doanh thu hoạt động tài chính tương ứng từ năm 2022, nhưng tại thời điểm soát xét, kiểm toán viên cho biết chưa thu thập được đầy đủ bằng chứng thích hợp để đánh giá tính phù hợp của việc ghi nhận doanh thu và khoản phải thu này.
Không chỉ công nợ, báo cáo còn chỉ ra áp lực lớn đối với khả năng cân đối tài chính. Tại ngày 30/6/2026, nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn khoảng 126,7 tỷ đồng; lỗ lũy kế lên tới 169,8 tỷ đồng, trong khi vốn chủ sở hữu âm khoảng 17,22 tỷ đồng. Doanh nghiệp đồng thời có các khoản bảo hiểm phải trả khoảng 34,42 tỷ đồng và các khoản thuế quá hạn, phạt thuế khoảng 58,81 tỷ đồng.
UHY cho rằng những dấu hiệu này cho thấy yếu tố không chắc chắn trọng yếu có thể dẫn đến nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục của Công ty. Tuy nhiên, báo cáo cũng ghi nhận doanh thu trong kỳ tăng lên đáng kể, từ khoảng 55 tỷ đồng lên 136 tỷ đồng; Đánh giá của Ban Tổng giám đốc, hoạt động sản xuất kinh doanh vẫn đang bình thường và đang nỗ lực tăng trưởng doanh thu, thu hồi công nợ để cân đối dòng tiền, đồng thời thực hiện các nghĩa vụ với người lao động, chủ nợ và cổ đông. Trên cơ sở đó, báo cáo tài chính được lập theo giả định hoạt động liên tục.
Một vấn đề khác được kiểm toán viên nhấn mạnh là cổ tức còn tồn đọng. Theo báo cáo, khoản phải trả cổ tức năm 2016 là 5,4 tỷ đồng, công ty đã nhiều lần gia hạn thời gian trả khoản cổ tức này. Bên cạnh đó, cổ tức các năm 2017, 2018 và 2019 với tổng số tiền 25,75 tỷ đồng cũng chưa được Công ty chốt danh sách cổ đông hưởng cổ tức. Kiểm toán viên lưu ý tình trạng chậm trả cổ tức nêu trên chưa phù hợp với các quy định được viện dẫn trong báo cáo.
Những con số trên cần được nhìn trong bối cảnh cổ phiếu SD4 hiện đã chịu các hạn chế đáng kể trên thị trường chứng khoán. Ngày 8/4/2026, HNX thông báo cổ phiếu SD4 bị hạn chế giao dịch do vốn chủ sở hữu âm trên báo cáo tài chính năm 2025 đã được kiểm toán; đồng thời cổ phiếu thuộc diện cảnh báo do báo cáo tài chính năm bị tổ chức kiểm toán đưa ra ý kiến ngoại trừ từ 3 năm liên tiếp trở lên.
Đây không phải lần đầu các vấn đề tài chính của Sông Đà 4 được đặt ra. Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 cũng từng cho thấy nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn hơn 97 tỷ đồng, lỗ lũy kế gần 166 tỷ đồng và vốn chủ sở hữu âm hơn 13 tỷ đồng. Báo cáo kiểm toán khi đó cũng nêu những khoản phải thu khách hàng, tạm ứng và nợ phải trả chưa có xác nhận với giá trị lần lượt gần 149 tỷ đồng, 10,8 tỷ đồng và 95,7 tỷ đồng.
Như vậy, các vấn đề được nêu trong báo cáo soát xét bán niên 2026 có sự nối tiếp với những cảnh báo đã xuất hiện trong báo cáo kiểm toán năm trước. Điểm đáng theo dõi không chỉ là doanh thu có tăng hay không, mà là doanh nghiệp có thể chuyển doanh thu thành dòng tiền thực thu đến đâu, tốc độ xử lý công nợ kéo dài thế nào và khả năng cải thiện vốn chủ sở hữu ra sao.
Với một doanh nghiệp xây lắp, việc có thêm hợp đồng và tăng doanh thu là điều cần thiết, nhưng chưa đủ để giải quyết áp lực tài chính nếu tiền chưa về, công trình chưa quyết toán và các khoản phải thu chưa được xác nhận hoặc trích lập dự phòng phù hợp. Những cảnh báo của UHY vì vậy đặt trọng tâm vào chất lượng tài sản, khả năng thu hồi công nợ và sức chịu đựng dòng tiền của Sông Đà 4 trong thời gian tới.
Phía trước Sông Đà 4 vì thế không chỉ là bài toán mở rộng doanh thu, mà còn là quá trình xử lý công nợ, nghĩa vụ tài chính và những tồn tại kéo dài. Khả năng biến khối lượng xây lắp thành dòng tiền thực, củng cố vốn chủ sở hữu sẽ là yếu tố đáng theo dõi trong các kỳ báo cáo tiếp theo.
Phượng Hòa