Trước tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhà ở cho công nhân, nhiều địa phương trên cả nước công bố kế hoạch xây dựng nhà ở xã hội. Theo đó, nguồn cung nhà ở xã hội được cải thiện trong năm 2022. Tuy nhiên, việc loại bỏ “đối tượng vay vốn để mua, thuê mua nhà ở xã hội”, không còn được vay vốn tín dụng ưu đãi tại các tổ chức tín dụng, khiến người dân khi muốn vay vốn mua nhà.
Nhiều địa phương kêu gọi xây nhà ở xã hội
Mới đây, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bắc Giang đã công bố danh mục dự án có sử dụng đất cần tìm nhà đầu tư đối với dự án Khu nhà ở xã hội tại thôn Nam Ngạn, xã Quang Châu, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Tổng vốn đầu tư của dự án gần 700 tỷ đồng, thời gian hoạt động của dự án 50 năm từ ngày cơ quan có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư dự án.
Dự án được đầu tư xây dựng trên khu đất có diện tích 2,69 ha, cung cấp khoảng 870 căn hộ để ở với tổng diện tích sàn xây dựng khoảng 63.270 m2, đáp ứng nhu cầu ở cho khoảng 2.944 người là công nhân làm việc trong khu công nghiệp xung quanh khu vực thực hiện dự án.
Các hạng mục công trình thực hiện bao gồm nhà ở xã hội cao tầng, sân, đường nội bộ, cây xanh cảnh quan, hệ thống công trình giao thông, hạ tầng kỹ thuật ngoài nhà, bãi đỗ xe nằm trong phạm vi ranh giới dự án hoàn chỉnh, đồng bộ.
Trước đó, trong khoảng 1 năm trở lại đây, Bắc Giang cũng đã liên tục quy hoạch phát triển các dự án nhà ở xã hội, nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở cho người lao động, công nhân trên địa bàn. Điều này cũng nhằm hạ nhiệt các sơn "sốt" đất tại địa phương này, khi giá bất động sản đã tăng mạnh trong thời gian qua.
Nhiều địa phương trên cả nước công bố kế hoạch xây dựng, phát triển nhà ở xã hội.
Cùng chung quan điểm này, Sở Xây dựng Hà Nội cũng công bố kế hoạch phát triển nhà ở xã hội trong năm nay. Cụ thể, năm 2022, phát triển 8.419.000m2 sàn nhà ở, trong đó, có 241.000m2 sàn nhà ở xã hội.
Trong khi đó, Sở Xây dựng TP.HCM cũng vừa có tờ trình để UBND Thành phố phê duyệt kế hoạch phát triển nhà ở trên địa bàn thành phố giai đoạn 2021 – 2025 và năm 2021, 2022.
Cụ thể, mục tiêu đến năm 2025, diện tích nhà ở bình quân đầu người toàn quốc vào khoảng 27 m2 sàn/người, trong đó, diện tích nhà ở bình quân đầu người tại khu vực đô thị đạt 28 m2 sàn/người và tại khu vực nông thôn đạt 26 m2 sàn/người.
Nhà ở xã hội được đẩy mạnh phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu của người thu nhập thấp đô thị, công nhân khu công nghiệp, công chức, viên chức, chiến sĩ lực lượng vũ trang thông qua điều chỉnh, bổ sung chính sách nhằm tăng nguồn cung, kết hợp hỗ trợ khả năng thanh toán.
Đề nghị cho người dân vay vốn ưu đãi để mua nhà ở xã hội
Nhiều địa phương đang đẩy mạnh phát triển, xây dựng nhà ở xã hội để đáp ứng nhu cầu của người dân, người lao động nhưng việc loại bỏ “đối tượng vay vốn để mua, thuê mua nhà ở xã hội”, không còn được vay vốn tín dụng ưu đãi tại các tổ chức tín dụng được Nhà nước chỉ định cũng đang tạo khó khăn cho người có thu nhập thấp.
Cụ thể, Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa có văn bản gửi Thủ tướng đề nghị xem xét chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước cho phép các tổ chức tín dụng do Nhà nước chỉ định được cho vay vốn ưu đãi để mua, thuê mua nhà ở xã hội.
Theo ông Châu, Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư số 20/2021/TT-NHNN ngày 30/11/2021 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 25/2015/TT-NHNN ngày 9/12/2015 hướng dẫn cho vay vốn ưu đãi thực hiện chính sách nhà ở xã hội đối với các tổ chức tín dụng do Nhà nước chỉ định, sẽ có hiệu lực từ ngày 20/1/2022.
Tại khoản 2 Điều 1 Thông tư 20 trên quy định: “Đối tượng vay vốn xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà để ở quy định tại khoản 1 Điều 16 Nghị định 100/2015/NĐ-CP”, nên đã loại bỏ “đối tượng vay vốn để mua, thuê mua nhà ở xã hội” kể từ ngày 20/1/2022 sẽ không còn được vay vốn tín dụng ưu đãi tại các tổ chức tín dụng được Nhà nước chỉ định, mà chỉ còn được vay vốn ưu đãi để “xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà để ở”.
Đặc biệt, nếu hộ gia đình, cá nhân mua, thuê mua nhà ở xã hội thì chỉ được vay ưu đãi tại Ngân hàng Chính sách xã hội, nhưng phải thực hiện “gửi tiết kiệm nhà ở xã hội”.
Kiến nghị khẩn cấp cho người dân được vay vốn ưu đãi để mua, thuê mua nhà ở xã hội.
Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu cho rằng, việc Ngân hàng Nhà nước không cho phép các tổ chức tín dụng được Nhà nước chỉ định cho vay vốn tín dụng ưu đãi để mua, thuê mua nhà ở xã hội dẫn đến các đối tượng hưởng chính sách nhà ở xã hội là những người bị thiệt thòi nhất.
Thực tiễn hơn 15 năm qua đã chứng minh, các ngân hàng thương mại được Nhà nước chỉ định đã thực hiện rất tốt, rất hiệu quả việc cho vay ưu đãi “để mua, thuê mua nhà ở xã hội, hoặc xây dựng mới, cải tạo, sửa chữa nhà ở”, kể cả việc thực hiện gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỉ đồng trong giai đoạn 2013-2016 thì các ngân hàng thương mại đã làm rất tốt.
Ông Châu phân tích, trong giai đoạn 2013-2016, Ngân hàng Chính sách xã hội đã không tham gia thực hiện gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỉ đồng và mới chỉ tham gia cho vay ưu đãi nhà ở xã hội thời gian gần đây.
Ngoài ra, Nhà nước gần như chưa bố trí được nguồn vốn ngân sách để cho vay ưu đãi nhà ở xã hội trong giai đoạn 2015-2020, nên Ngân hàng Chính sách xã hội hầu như mới chỉ cho một số hộ gia đình, cá nhân vay ưu đãi “để mua, thuê mua nhà ở xã hội“ trong vài năm gần đây. Đồng thời, Ngân hàng Chính sách xã hội cũng chỉ cam kết từ 1 đồng vốn cấp từ ngân sách nhà nước thì huy động thêm được 1 đồng vốn của xã hội mà thôi.
Trước những bất cập trên, Chủ tịch HoREA đề nghị sửa đổi, bổ sung theo hướng vẫn giữ nguyên quy định cũ không loại bỏ “đối tượng vay vốn để mua, thuê mua nhà ở xã hội”.
Vị này cũng đề xuất, năm 2022, khi xem xét xây dựng Đề án Luật Nhà ở (sửa đổi), Bộ Xây dựng xem xét trình Chính phủ đề xuất sửa đổi Khoản 4 Điều 50 Luật Nhà ở 2014 theo hướng bổ sung thêm cụm từ “mua, thuê mua nhà ở xã hội” để đảm bảo sự thống nhất, đồng bộ của các quy định pháp luật về chính sách ưu đãi tín dụng về nhà ở xã hội.
Đinh Hiệu