Từ đầu năm đến nay, thị trường thực phẩm và đồ uống Việt Nam chứng kiến hàng loạt trào lưu, xu hướng (trend) ẩm thực ra đời. Không khó để bắt gặp những cá nhân, doanh nghiệp ăn nên làm ra nhờ chạy theo trend. Tuy vậy, không ít người kinh doanh lại rơi vào tình trạng dở khóc dở cười khi chạy theo trend.
Thị trường trong nước thời gian gần đây chứng kiến nhiều mặt hàng ẩm thực bùng nổ, trở thành hot trend (xu hướng) khiến khách phải xếp hàng mua như trà mãng cầu, cà phê muối, trà chanh giã tay, kem 10.000 đồng, bánh đồng xu… Nắm bắt nhu cầu thị trường, không ít người bỏ công việc ổn định, dốc tiền kinh doanh “đu trend” kiếm lời. Nhưng bên cạnh những người hốt bạc thì cũng có không ít người rơi vào cảnh khóc dở mếu dở khi những mặt hàng sớm nở tối tàn này nhanh chóng hết sốt.
Theo chị Thu Hà (Hà Nội), khi món cà phê muối trở thành “trend” được giới trẻ chia sẻ rầm rộ, chị đã quyết định kinh doanh “đu trend". Sau khi tìm hiểu thị trường, nhận thấy tiềm năng phát triển cà phê muối ở Hà Nội, chị chi số tiền khoảng 50 triệu đồng để đặt mua 8 chiếc xe hàng kèm nguyên liệu pha chế.
Chị Hà cho biết, chị đặt những xe cà phê muối ngay tại các tòa nhà văn phòng lớn và các tuyến đường đông người qua lại để bán. Vì món này đang rất hot nên nếu thuận lợi thì chỉ sau hơn 1 tháng là có thể thu hồi vốn.
Xe bán cà phê muối ở Hà Nội
Tuy nhiên, chưa đầy nửa tháng kể từ ngày đầu tiên chị mở bán, xung quanh các khu vực chị chọn, lần lượt có thêm rất nhiều xe cà phê muối khác mọc lên, khiến mật độ các quán cà phê muối ngày càng dày đặc. Thậm chí, có điểm chỉ một con phố dài trăm mét xuất hiện gần 10 xe bán.
Từ doanh số hàng trăm cốc/ngày, khi xuất hiện quá nhiều đối thủ cạnh tranh, đồng thời món cà phê muối không còn sức hút như trước, mỗi điểm chỉ bán được vài cốc. Trừ tiền nguyên liệu, tiền thuê nhân viên thì không những không có lãi lại còn ôm thêm nợ.
Vài tháng trước, bánh đồng xu phô mai nổi lên như một món ăn mới lạ bắt buộc phải thử khiến người người, đặc biệt là giới trẻ xếp hàng mua. Các quầy bánh di động mọc lên như nấm bên lề đường.
Thế nhưng, chỉ qua vài tháng, không còn ai háo hức với loại bánh lạ này nữa, các điểm bán trở nên tiêu điều vắng vẻ. Chủ kinh doanh có người đã ôm được cả đống tiền, có người vẫn lay lắt cầm cự qua ngày. Nhiều cửa hàng đến giờ trưa cũng chưa buồn mở cửa vì không có khách.
Theo Chủ một cửa hàng bánh đồng xu phô mai trên phố Phạm Ngọc Thạch (Đống Đa, Hà Nội), anh Bỏ ra gần 30 triệu nhập hai chiếc máy làm bánh vào thời điểm loại bánh này đang “hot" nhất, thêm tiền thuê cửa hàng nữa là khoản đầu tử của người này đã lên đến 40 triệu đồng, chưa kể tiền nguyên vật liệu, tiền thuê nhân công.
Bánh đồng xu phô mai hết hót khiến nhiều người tìm cách thanh lý máy móc
Thời gian đầu bán không phải nghĩ, ngày nào cũng 300 - 400 chiếc. Cửa hàng tôi 3 nhân công làm từ sáng đến tối muộn mới có thời gian đếm tiền. Thế nhưng chỉ sau khoảng 2 tháng, lượng bánh bán ra trong ngày bắt đầu sụt giảm đột ngột, khách hàng chẳng còn mặn mà với loại bánh đồng xu Hàn Quốc, một miếng cắn kéo dài sợi phô mai cả nửa mét này nữa.
Từ 300-400 chiếc/ngày giảm xuống còn 200, rồi 100 và đến bây giờ chỉ khoảng vài chục chiếc. Hôm nào kém may mắn, cả cửa hàng chỉ bán được khoảng 16 chiếc mỗi ngày.
Hai chiếc máy nướng bánh sản lượng 8 chiếc mỗi lần thường xuyên trong tình trạng nguội ngắt, nằm chờ khách phía trước cửa hàng.
Theo giới chuyên gia trong lĩnh vực F&B, dù kinh doanh theo trend giúp người đầu tư nhanh chóng kiếm được nguồn tiền ngắn hạn nhưng lại tồn tại nhiều thách thức, thậm chí là nguy cơ phá sản nếu không có chiến lược bài bản. Đầu tiên, về tính thời điểm. Những xu hướng này thường có tính chất ngắn hạn với sự lan truyền nhanh chóng qua mạng xã hội, gây tò mò với người tiêu dùng. Do người tiêu dùng rất nhanh thỏa mãn nên nếu gia nhập chậm, bạn có khả năng đối mặt với tình trạng thị trường giảm cầu và khó thu hồi vốn ngay khi vừa bắt đầu.
Thách thức thứ hai xuất phát từ tính chất thời vụ. Những người kinh doanh theo xu hướng sẽ gặp khó khăn trong việc xây dựng một tệp khách hàng trung thành vì những món hàng này chỉ là trào lưu, sớm nở rộ nhưng cũng nhanh chóng lụi tàn. Người tiêu dùng nay thích món này nhưng mai cũng có thể tò mò với món hàng khác.
Thách thức thứ ba, cũng là thách thức lớn nhất, liên quan đến an toàn thực phẩm. Phần lớn người tham gia kinh doanh theo xu hướng thường là các cá nhân không được đào tạo chuyên sâu về an toàn thực phẩm. Điều này khiến người tiêu dùng lúc đầu thì háo hức nhưng sau lại dễ thất vọng, thậm chí là tẩy chay. Đây là nguyên nhân khiến mặt hàng có thể nay sốt xình xịch nhưng mai đã nguội ngắt, không ai để ý.
N.Vũ