Kinh tế sau đại dịch nhiều tín hiệu tích cực nhìn từ dòng vốn FDI

Những ngày cuối tháng 3/2021 và đầu tháng 4/2021, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Việt Nam đã ghi nhận thêm những dự án có quy mô đầu tư trị giá lên tới hàng trăm triệu USD. Đây là những tín hiệu rất tích cực dù dịch Covid-19 gây ảnh hưởng lớn đến mọi mặt kinh tế - xã hội nhưng thời gian qua.

Tín hiệu tích cực sau đại dịch?

Dù dịch Covid-19 gây ảnh hưởng lớn đến mọi mặt kinh tế - xã hội nhưng thời gian qua, Việt Nam vẫn nỗ lực để đón làn sóng dịch chuyển vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Minh chứng là hàng loạt dự án "khủng" được cấp giấy chứng nhận đầu tư trong 3 tháng đầu năm 2021.

Theo thống kê của Cục Đầu tư nước ngoài - Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính đến ngày 20-3, tổng vốn FDI đạt 10,13 tỉ USD, tăng 18,5% so với cùng kỳ năm 2020. Trong đó có 234 dự án mới được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư với tổng vốn đăng ký đạt 7,2 tỉ USD, tăng 30,6% so cùng kỳ năm 2020. Ước tính các dự án đã giải ngân được 4,1 tỉ USD, tăng 6,5%.

Cục Đầu tư nước ngoài cho biết dòng vốn FDI đã "chảy" vào 17 ngành, lĩnh vực. Công nghiệp chế biến, chế tạo dẫn đầu với tổng vốn đầu tư đạt gần 5 tỉ USD, chiếm 49,6% tổng vốn đầu tư đăng ký. Lĩnh vực sản xuất, phân phối điện đứng thứ hai với tổng vốn đầu tư 3,9 tỉ USD, chiếm 38,9%. Việc các nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục đăng ký đầu tư thêm các dự án mới, quy mô lớn càng khẳng định Việt Nam là một điểm đến an toàn và hấp dẫn.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng đánh giá thu hút vốn FDI phục hồi tích cực. Lần đầu tiên kể từ khi dịch bệnh bùng phát, nguồn vốn này tăng trưởng dương. "Số vốn đăng ký mới và số vốn đăng ký điều chỉnh tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2020, cao hơn nhiều so với năm 2019, thời điểm trước dịch bệnh. Đặc biệt, có những dự án quy mô lớn trong lĩnh vực công nghệ cao. Kết quả này có được nhờ quá trình phòng chống dịch Covid-19 thành công, qua đó cho thấy niềm tin, kỳ vọng mạnh mẽ của nhà đầu tư nước ngoài vào triển vọng nền kinh tế Việt Nam" - Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh.

TS Phạm Đình Thúy, Vụ trưởng Vụ Thống kê công nghiệp và xây dựng - Tổng cục Thống kê, cho rằng vốn FDI đóng góp quan trọng vào tốc độ tăng trưởng kinh tế của nước ta. Việc doanh nghiệp FDI đầu tư mạnh vào những ngành, lĩnh vực như nói trên là tín hiệu đáng mừng. Dù vậy, ông Phạm Đình Thúy cũng bày tỏ lo lắng khi tính cạnh tranh thu hút dòng vốn này trong khu vực và trên thế giới ngày càng mạnh. Đặc biệt, thời kỳ hậu Covid-19, khả năng cạnh tranh sẽ gay gắt hơn vì sau khi kinh tế rơi vào suy thoái, nước nào cũng muốn nhanh chóng phục hồi, khi đó FDI là một trong những động lực quan trọng.

Làn sóng đầu tư trực tiếp nước ngoài đang và sẽ "đổ" vào Việt Nam nhờ những yếu tố như kiểm soát tốt dịch Covid-19, kinh tế vĩ mô ổn định, môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, nguồn nhân lực dồi dào… Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng Chính phủ, các bộ - ngành, địa phương cũng cần chủ động để đón dòng vốn FDI chất lượng cao.

Bàn về việc thu hút FDI trong thời gian sắp tới, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), khuyến nghị chọn dự án đầu tư có giá trị gia tăng cao hơn, tập trung vào "chất" thay vì "lượng". Bên cạnh đó, để tận dụng xu thế dịch chuyển dòng vốn FDI, Việt Nam cần có chính sách dài hạn trong phát triển công nghiệp phụ trợ. Đây là bước đi cần thiết để giảm tình trạng gia công đã kéo dài từ rất lâu trong nền sản xuất, đồng thời tạo ra giá trị gia tăng cao hơn.

Những dự án hứa hẹn từ Nhà đầu tư nước ngoài

Những ngày gần đây, Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã trao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư Dự án công nghệ tế bào quang điện Jinko Solar PV Việt Nam cho Công ty Jinko Solar Hong Kong, với tổng mức đầu tư lên tới 500 triệu USD tại Khu công nghiệp sông Khoai (Thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh) nhằm sản xuất tấm quang năng (pin năng lượng mặt trời) lớn và tiên tiến nhất trên thế giới.

Theo kế hoạch, dự án sẽ được đầu tư, đi vào hoạt động chính thức sau 7 tháng kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Theo đại diện Jinko Solar, vì đây là dự án trong ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, đòi hỏi công nghệ mới nên dây chuyền công nghệ và máy móc, thiết bị của dự án sẽ sử dụng hệ thống máy móc thiết bị mới 100%, nhập khẩu đồng bộ từ nước ngoài; doanh thu bình quân năm đạt gần 1.300 triệu USD; tạo việc làm cho trên 2.000 lao động.

Như vậy, Khu công nghiệp Sông Khoai (Quảng Ninh) đã chính thức được Jinko Solar lựa chọn là điểm đến sau hai lần đến Việt Nam để khảo sát tổng cộng hơn 20 tỉnh thành và hơn 30 khu công nghiệp ở Việt Nam.

Bên cạnh lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, FDI trong ngành bán lẻ của Việt Nam cũng đón nhận tin tốt với kế hoạch đầu tư trị giá 1,1 tỷ USD đến từ nhà đầu tư Thái Lan, Central Retail, nhằm mở rộng kinh doanh tại Việt Nam.

Ông Philippe Broianigo, CEO của Central Retail tại Việt Nam chia sẻ với báo chí, trong 5 năm tới, công ty sẽ đầu tư khoảng 35 tỷ Bath (khoảng 1,1 tỷ USD) để mở rộng kinh doanh tại 55 tỉnh thành của Việt Nam.

Riêng trong năm 2021, nhà đầu tư đến từ Thái Lan này dự kiến sẽ giải ngân khoảng 211 triệu USD để mở 4 trung tâm thương mại tại một số tỉnh thành là Thái Nguyên, Bà Rịa-Vũng Tàu, Thái Bình và Lào Cai và 1 siêu thị mini ở Tây Ninh.

Hiện nay, ngành dịch vụ tại Việt Nam tăng trưởng 2,34%, đứng đầu là ngành bán lẻ và bán buôn với 7% tăng trưởng so với cùng kỳ trong quý IV/2020, đóng góp 33,5% vào nền kinh tế. Với quy mô dân số đông, ngành dịch vụ trong đó đặc biệt là ngành bán lẻ được dự đoán sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ trong năm 2021. Điều này khiến Việt Nam trở thành một trong những thị trường phát triển nhanh nhất và hấp dẫn nhất trên thế giới.

Nhiều dự án tiềm năng cũng đang dần được định hình trong tương lai. Chẳng hạn, mới đây, Sở Kế hoạch và Đầu tư Thừa Thiên - Huế đã tiến hành mở thầu dự án Khu công viên phần mềm, công nghệ thông tin tập trung tỉnh Thừa Thiên - Huế (Thành phố truyền thông thông minh) thuộc Khu B - Đô thị mới An Vân Dương. Đây là đơn vị duy nhất quan tâm nộp hồ sơ đăng ký thực hiện dự án.

Mục tiêu của dự án là nhằm hình thành một thành phố về công nghệ thông tin, tạo hạ tầng cho ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin; trung tâm nghiên cứu và phát triển sản phẩm công nghệ thông tin, phục vụ cho việc đào tạo, chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực công nghệ thông tin; ươm tạo doanh nghiệp...

Dù chưa biết kết quả đấu thầu đến đâu nhưng rõ ràng công nghệ thông tin tiếp tục là lĩnh vực được nhà đầu tư nước ngoài quan tâm tại Việt Nam và hứa hẹn sẽ hút một nguồn vốn lớn trong tương lai.

Đinh Hiệu