Sau khi tạm thời hạ nhiệt trong tháng 12, lãi suất liên ngân hàng nhích tăng trở lại đặc biệt xung quanh thời điểm trước và sau Tết Nguyên đán. Đồng thời xét tới việc các kênh đầu tư thay thế tiềm năng như TPDN gặp nhiều khó khăn trong trung hạn, VCBS đánh giá đà giảm của lợi suất có thể tiếp tục duy trì bất chấp xu hướng nâng lãi suất của các NHTW chưa chấm dứt.
Lãi suất huy động ngừng tăng
Trong báo cáo thị trường trái phiếu vừa công bố, Công ty Chứng khoán VCBS cho biết thị trường ngoại hối diễn biến thuận lợi cùng với lãi suất huy động ngừng tăng là tín hiệu tích cực với ổn định kinh tế vĩ mô giai đoạn này.
Ngày 02/02 sau cuộc họp chính sách tiền tệ đầu tiên trong năm 2023 Fed đã quyết định nâng lãi suất 25 điểm cơ bản lên 4,5%-4,75% khá tương đồng với kỳ vọng thị trường. Mặc dù các kỳ vọng lạm phát trong dài hạn đã có tín hiệu được neo lại, Fed vẫn đang duy trì quan điểm về việc tăng lãi suất và thu hẹp bảng cân đối kế toán để ứng phó với lạm phát. Các số liệu lạm phát theo tháng đã có mức suy giảm nhất định trong 3 tháng gần đây tuy nhiên vẫn cần thêm thời gian để chắc chắn lạm phát trở lại ngường mục tiêu. Như vậy, điểm tích cực là tốc độ tăng lãi suất đã chậm lại đúng như kỳ vọng nhưng điểm trừ là lộ trình tăng lãi suất vẫn tiếp diễn.
Trong nước, theo cập nhật NHNN vẫn đang thực hiện mua ngoại tệ tăng cường dự trữ ngoại hối đều đặn trong bối cảnh thị trường ngoại hối có diễn biến thuận lợi. Lãi suất huy động trong giai đoạn này nhìn chung bước vào giai đoạn đi ngang.
Tuy vậy, hoạt động sản xuất của nền kinh tế vẫn đang gặp khó khăn khi chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tháng 1 giảm 14,6% so với tháng trước và giảm 8% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, ngành chế biến, chế tạo giảm 9,1%. Trong khi đó, chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam tiếp tục ghi nhận tháng thứ 3 liên tiếp dưới 50.
Hoạt động xuất nhập khẩu cho tín hiệu suy yếu so với cùng kỳ, kim ngạch nhập khẩu có dấu hiệu giảm mạnh tháng thứ 3 liên tiếp. Cụ thể, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước đạt 25,08 tỷ USD, giảm 21,3% so với cùng kỳ năm trước, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa ước đạt 21,48 tỷ USD, giảm 28,9% so với cùng kỳ năm trước. Cán cân thương mại ước tính xuất siêu 3,6 tỷ USD.
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 1/2022 tăng 0,52% so với tháng trước tăng 4,89% so với cùng kỳ năm 2022. Lạm phát cơ bản tháng 01/2023 tăng 5,21%. Lạm phát cơ bản tăng cao hơn là yếu tố tiếp tục được theo dõi sát sao khi đây là chỉ báo quan trọng nhằm định hướng quyết định chính sách tiền tệ.
Lãi suất liên ngân hàng sẽ khó giảm sâu
Sau khi tạm thời hạ nhiệt trong tháng 12, lãi suất liên ngân hàng nhích tăng trở lại đặc biệt xung quanh thời điểm trước và sau Tết Nguyên đán. Chốt tháng, lãi suất các kỳ hạn ON-3M được ghi nhận lần lượt ở 5,9%; 6,25%; 6,65%; 7,2% và 8.3%.
Lãi suất liên ngân hàng dự báo vẫn duy trì ở ngưỡng cao khi xét tới xu hướng tăng lãi suất của các NHTW tiếp diễn và chưa có tín hiệu rõ ràng về thời điểm giảm lãi suất. Giai đoạn này lãi suất nghiệp vụ thị trường mở cũng duy trì ổn định ở ngưỡng cao ~6%.
Cùng với đó, bước sang năm 2023, các ngân hàng đã có hạn mức tín dụng mới theo đó có dư địa tập trung nhiều hơn cho các hoạt động tín dụng. Tất các các yếu tố trên đồng thuận với khả năng lãi suất liên ngân hàng sẽ khó giảm sâu.
Đà giảm của lợi suất trái phiếu có thể tiếp tục duy trì
Trên thị trường sơ cấp, Kho bạc Nhà nước (KBNN) huy động 32.832 tỷ VND trái phiếu. Trong đó, 16.500 tỷ đồng trái phiếu tại các kỳ hạn 10 năm, 15 năm. Lợi suất trúng thầu giảm mạnh trong tháng. Cụ thể, lợi suất trái phiếu trúng thầu các kỳ hạn 10 năm, 15 năm đạt 4,36% và 4,56% (lần lượt giảm 29 và 24 điểm phần trăm so với tháng 1/2021). Ngoài ra, Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH) và Ngân hàng Phát triển (NHPT) không huy động trong tháng.
Trong tháng 1, KBNN đã thông báo kế hoạch phát hành trong Quý 1/2023 108.000 tỷ đồng. Kế hoạch phát hành theo năm là 400.000 tỷ đồng (bao gồm cả khối lượng phát hành cho BHXH). So với kế hoạch ban đầu năm 2022 (370.000 tỷ), mức chênh lệch là không lớn. VCBS cho rằng áp lực huy động vốn của KBNN là không lớn và hoàn toàn có thể chủ động điều chỉnh kế hoạch nhằm tối ưu cho ngân sách nhà nước theo từng thời kỳ.
Trên thị trường thứ cấp, khối lượng giao dịch outright và repo lần lượt đạt 30.518 tỷ đồng và 25.861 tỷ đồng. Thanh khoản giao dịch trung bình phiên đạt khoảng 3.317 tỷ đồng. Kể từ tháng 12, thanh khoản có dấu hiệu cải thiện hơn đi mức lợi suất TPCP được cho là đã trở về vùng hấp dẫn.
Lợi suất giảm mạnh trong suốt tháng 1 đặc biệt là tại các kỳ hạn ngắn. Theo thống kê của VBMA, lợi suất các kỳ hạn 1 năm, 2 năm, 3 năm, 4 năm, 5 năm, 7 năm, 10 năm, 15 năm, 20 năm và 30 năm lần lượt kết thúc tháng 1 ở 4,25% (-39,3 bps MoM), 4,25% (-40 bps MoM), 4,25% (-41,6 bps MoM), 4,264% (-41,9 bps MoM), 4,277% (-42,3 bps MoM), 4,352% (-39,8 bps MoM), 4,416% (-37,9 bps MoM), 4,543% (-37,5 bps MoM), 4,935% (-23 bps MoM) và 5,055% (-20 bps MoM).
Đáng chú ý, trong các tuần cuối tháng 1, lãi suất giảm nhanh trong khi lãi suất liên ngân hàng tiếp tục neo cao thậm chí tăng nhẹ sau kỳ nghỉ. Xu hướng này có thể phần nào được lý giải khi TPCP sau thời gian lợi suất tăng nhanh mạnh trọng thời gian ngắn đã trở về mức định giá hấp dẫn hơn.
Đồng thời xét tới việc các kênh đầu tư thay thế tiềm năng như TPDN gặp nhiều khó khăn trong trung hạn trong khi nhu cầu đầu tư, xây dựng danh mục tài sản thanh khoản vẫn tăng trưởng, VCBS đánh giá đà giảm của lợi suất có thể tiếp tục duy trì bất chấp xu hướng nâng lãi suất của các NHTW chưa chấm dứt.
Trung Anh