Trước thực trạng hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) lĩnh vực phụ tùng xe máy, ô tô len lỏi ngày càng tinh vi vào thị trường, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh Lâm Đồng đang siết chặt kiểm tra, đồng thời kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Thủ đoạn ngày càng tinh vi
Thời gian qua, nhiều đợt kiểm tra chuyên đề đã được triển khai trên địa bàn tỉnh, trong đó lực lượng QLTT liên tiếp phát hiện các cơ sở kinh doanh phụ tùng xe máy giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng như Honda, Yamaha.
Đáng chú ý, trong một đợt kiểm tra đột xuất tại xã Kiến Đức, phối hợp cùng đại diện Công ty Luật TNHH Phạm và Liên danh, lực lượng QLTT tỉnh Lâm Đồng đã phát hiện hai hộ kinh doanh bày bán 50 sản phẩm phụ tùng xe máy có dấu hiệu giả mạo: 35 sản phẩm mang nhãn hiệu Honda và 15 sản phẩm mang nhãn hiệu Yamaha.
Các mặt hàng vi phạm rất đa dạng, từ chắn bùn, dây ga, bố đĩa, mặt nạ đến công tơ mét, đều là các phụ tùng phổ biến, dễ đánh lừa người tiêu dùng. Đặc biệt, phần lớn số hàng này không đảm bảo chất lượng kỹ thuật, tiềm ẩn rủi ro mất an toàn cho người sử dụng, đồng thời xâm phạm nghiêm trọng quyền sở hữu trí tuệ của các thương hiệu.
Ngay sau khi phát hiện, lực lượng chức năng đã lập biên bản, niêm phong và tạm giữ toàn bộ số hàng hóa nói trên để giám định, làm căn cứ xử lý theo quy định.
Hàng giả len lỏi, thủ đoạn ngày càng tinh vi tại Lâm Đồng.
Theo đánh giá của Chi cục QLTT tỉnh Lâm Đồng, tình trạng tàng trữ, buôn bán hàng không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ vẫn phổ biến, đặc biệt trong thương mại điện tử. Không ít trường hợp hàng hóa được nhập từ nước ngoài nhưng gắn mác “Made in Vietnam” nhằm qua mặt người tiêu dùng trong nước. Các mặt hàng vi phạm trải rộng từ giày dép, mỹ phẩm, thực phẩm, đến đặc sản địa phương và phụ tùng xe máy.
Thực tế đã chứng minh, vấn nạn hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, sản phẩm xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không chỉ đe dọa trực tiếp đến sức khỏe, làm mất niềm tin của người tiêu dùng, còn gây thiệt hại nặng nề về kinh tế, tạo ra sự thiếu công bằng đối với những doanh nghiệp sản xuất chân chính.
Trước thực trạng này, Lâm Đồng đã triển khai hàng loạt biện pháp đồng bộ, huy động sự vào cuộc mạnh mẽ của các lực lượng chức năng nhằm đẩy lùi vấn nạn trên một cách triệt để. Báo cáo của Cục Quản lý thị trường tỉnh Lâm Đồng (trước khi sáp nhập) cho hay: năm 2024, việc tăng cường phối hợp chặt chẽ trong điều tra, thanh tra, kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm thương mại giữa các cơ quan chức năng của tỉnh Lâm Đồng đã góp phần ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại.
Trong năm 2024, các lực lượng chức năng thuộc Ban Chỉ đạo 389 của tỉnh Lâm Đồng tiến hành thanh tra, kiểm tra 3.589 vụ, tăng 174 vụ so với năm 2023. Qua đó, các lực lượng chức năng phát hiện 2.190 vụ vi phạm, giảm 169 vụ so với năm 2023. Các lực lượng chức năng thuộc Ban Chỉ đạo 389 của tỉnh Lâm Đồng đã xử phạt vi phạm hành chính 2.124 vụ (giảm 193 vụ so với năm 2023), xử lý hình sự 66 vụ với 94 đối tượng (tăng 30 vụ so với năm 2023). Năm 2024, các lực lượng chức năng cũng đã phát hiện, xử lý 278 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu; 1.907 vụ gian lận thương mại, gian lận thuế và 5 vụ hàng giả, hàng nhái, sản phẩm vi phạm sở hữu trí tuệ. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính trong năm 2024 trên 39 tỷ đồng, tăng hơn 8 tỷ đồng so với năm 2023. Trị giá hàng hóa vi phạm năm 2024 trên 3 tỷ đồng và trị giá hàng hóa tịch thu hơn 576 triệu đồng, trị giá hàng hóa tiêu hủy trên 57 triệu đồng.
Trong năm 2024, đoàn kiểm tra liên ngành do UBND tỉnh Lâm Đồng thành lập còn tiến hành kiểm tra chuyên đề 20 doanh nghiệp kinh doanh phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, qua kiểm tra phát hiện 15 doanh nghiệp vi phạm hành chính và đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền hơn 927 triệu đồng. Ngoài ra, đoàn kiểm tra liên ngành cũng đã tiến hành kiểm tra chuyên đề 19 doanh nghiệp kinh doanh xăng, dầu, đã phát hiện 4 doanh nghiệp vi phạm hành chính, ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền trên 119 triệu đồng.
Tiếp tục kiểm tra các nhóm hàng thiết yếu, dễ bị làm giả
Không chỉ dừng lại ở kiểm tra, xử lý, lực lượng QLTT tỉnh Lâm Đồng còn tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật đến cộng đồng doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Trong các đợt kiểm tra thực địa, cán bộ QLTT trực tiếp hướng dẫn về quy định sở hữu trí tuệ, xuất xứ hàng hóa, an toàn thực phẩm và quản lý giá. Nhờ vậy, tính đến nay, đã có 78 cơ sở ký cam kết không kinh doanh hàng hóa vi phạm pháp luật.
Thực tế cho thấy nhiều chủ cơ sở sau khi bị xử phạt đã có sự chuyển biến rõ rệt trong hành vi kinh doanh, chủ động rà soát nguồn hàng, chấn chỉnh quy trình nhập và bán sản phẩm. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy hiệu quả của việc kết hợp giữa biện pháp cưỡng chế hành chính và nâng cao nhận thức pháp lý.
Từ nay đến cuối năm 2025, Chi cục QLTT tỉnh sẽ tập trung kiểm tra các nhóm hàng thiết yếu, dễ bị làm giả như: thực phẩm, vật tư nông nghiệp, xăng dầu, dược phẩm, mỹ phẩm, thuốc lá mới, vàng bạc và sản phẩm y học cổ truyền. Đồng thời, lực lượng chức năng chú trọng đẩy mạnh giám sát hoạt động thương mại điện tử – lĩnh vực tiềm ẩn nhiều vi phạm phức tạp.
Theo đại diện QLTT tỉnh Lâm Đồng khẳng định, giải pháp lâu dài và bền vững chính là nâng cao hiểu biết của cả người bán lẫn người mua. Khi người tiêu dùng có kiến thức, chủ động nói ‘không’ với hàng không rõ nguồn gốc, thì hàng giả sẽ dần bị loại bỏ khỏi thị trường.
Chỉ riêng trong tháng 7/2025, toàn tỉnh đã kiểm tra 50 cơ sở sản xuất, kinh doanh và phát hiện 40 vụ vi phạm. Cùng với 20 vụ tồn đọng từ kỳ trước, lực lượng QLTT đã xử lý tổng cộng 60 vụ, với số tiền xử phạt hành chính hơn 656 triệu đồng, trị giá hàng hóa vi phạm lên tới hơn 310 triệu đồng.
Những con số này cho thấy nỗ lực không ngừng của lực lượng QLTT tỉnh Lâm Đồng trong việc làm sạch thị trường, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.
Tâm An