Xuất khẩu chip tiếp tục trở thành điểm sáng của thương mại Trung Quốc khi kim ngạch trong 6 tháng đầu năm 2026 tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Đà tăng này phản ánh nhu cầu toàn cầu đối với các sản phẩm công nghệ tiếp tục cải thiện, đồng thời cho thấy ngành bán dẫn đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong chiến lược tăng trưởng dựa trên công nghệ của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Xuất khẩu chip bứt phá mạnh
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, trong 6 tháng đầu năm 2026, nước này đã xuất khẩu 179,44 tỷ mạch tích hợp (IC), đạt kim ngạch 177,28 tỷ USD, tăng hơn 96% so với cùng kỳ năm trước.
Xuất khẩu chip trở thành một trong những động lực quan trọng giúp kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc duy trì mức tăng trưởng hai con số trong nửa đầu năm, cùng với các nhóm hàng như robot công nghiệp và nhiều sản phẩm công nghệ cao khác.
Ngành bán dẫn tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc. Ảnh: South China Morning Post.
Theo đánh giá của South China Morning Post, kết quả này phản ánh xu hướng chuyển dịch của nền kinh tế Trung Quốc sang mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào công nghệ trong bối cảnh môi trường thương mại toàn cầu ngày càng nhiều biến động.
Tuy nhiên, theo phân tích từ Tom's Hardware, giá trị bình quân mỗi mạch tích hợp xuất khẩu của Trung Quốc chỉ vào khoảng 0,99 USD. Điều này cho thấy cơ cấu xuất khẩu bán dẫn của nước này vẫn chủ yếu là các dòng chip phổ thông phục vụ điện tử tiêu dùng, ô tô và công nghiệp, thay vì các bộ xử lý AI tiên tiến có giá trị cao.
Các chuyên gia cho rằng, sự phục hồi mạnh của giá bộ nhớ trên thị trường quốc tế là yếu tố góp phần đáng kể vào tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu chip của Trung Quốc. Trong hai tháng đầu năm 2026, giá trị xuất khẩu IC đã tăng 72,6% so với cùng kỳ, trong khi sản lượng chỉ tăng 13,7%.
Đến tháng 4/2026, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này tăng tới 100,1% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu lần đầu tiên tốc độ tăng trưởng theo tháng vượt mốc 100%.
Giá bộ nhớ tăng, AI tạo thêm động lực
Đà tăng của xuất khẩu chip diễn ra trong bối cảnh thị trường bộ nhớ toàn cầu bước vào chu kỳ tăng giá mới. Giá chip nhớ, máy chủ AI và nhiều linh kiện dành cho trung tâm dữ liệu đồng loạt tăng khi ba nhà sản xuất bộ nhớ hàng đầu thế giới gồm Samsung Electronics, SK hynix và Micron điều chỉnh chiến lược sản xuất.
Các doanh nghiệp này đã chuyển đáng kể công suất DRAM sang sản xuất bộ nhớ băng thông cao (HBM) - dòng bộ nhớ phục vụ bộ tăng tốc AI và GPU dùng để huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo. Đồng thời, sản lượng DRAM DDR4 cũng được cắt giảm nhằm ưu tiên các sản phẩm có biên lợi nhuận cao hơn.
Việc nguồn cung bộ nhớ phổ thông bị thu hẹp đã khiến giá giao ngay và giá hợp đồng của DRAM và NAND tăng mạnh từ cuối năm 2025 và kéo dài sang năm 2026.
Đây cũng là phân khúc mà các doanh nghiệp bán dẫn Trung Quốc đang tập trung phát triển. Trong đó, CXMT (ChangXin Memory Technologies) là nhà sản xuất DRAM lớn nhất của Trung Quốc, còn YMTC (Yangtze Memory Technologies) giữ vị trí dẫn đầu trong lĩnh vực NAND Flash.
Khi giá bộ nhớ trên thị trường quốc tế tăng, giá xuất khẩu của các doanh nghiệp Trung Quốc cũng được cải thiện, góp phần đưa kim ngạch xuất khẩu bán dẫn tăng mạnh trong nửa đầu năm.
Không chỉ thúc đẩy xuất khẩu chip, làn sóng phát triển AI còn kéo theo nhu cầu lớn đối với hạ tầng tính toán. Theo South China Morning Post, xuất khẩu máy móc và thiết bị xử lý dữ liệu tự động của Trung Quốc, bao gồm máy tính, máy chủ, thiết bị lưu trữ, bộ nhớ và các linh kiện điện toán khác, đã vượt 138 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm, tăng 41,3% so với cùng kỳ năm trước.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp Trung Quốc cũng đẩy mạnh xuất khẩu các thiết bị tiêu dùng tích hợp AI như kính thông minh, máy phiên dịch và khung xương robot hỗ trợ vận động - những nhóm sản phẩm đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao.
Ở lĩnh vực robot, theo ông Wang Jun - Thứ trưởng Tổng cục Hải quan Trung Quốc, nước này đã xuất khẩu robot công nghiệp tới 141 quốc gia và vùng lãnh thổ, đạt 6,29 tỷ nhân dân tệ (khoảng 927,7 triệu USD), tăng 18,6% so với cùng kỳ.
Ông Wang Jun cho biết Trung Quốc đã lần đầu tiên trở thành quốc gia xuất khẩu ròng robot công nghiệp trong năm 2025, đánh dấu bước chuyển từ thị trường tiêu thụ lớn sang một trong những nhà cung cấp quan trọng trên thị trường quốc tế. Ngoài robot công nghiệp, các dòng robot chuyên dụng như robot phẫu thuật và robot dọn dẹp cũng ghi nhận mức tăng trưởng xuất khẩu tích cực.
Theo thống kê, trong năm 2025, Trung Quốc đã sản xuất 484,3 tỷ mạch tích hợp (IC). Cùng năm, nước này có 3.901 doanh nghiệp thiết kế chip với tổng doanh thu tăng gần 30% so với năm trước, phản ánh hiệu quả của chiến lược đầu tư dài hạn nhằm mở rộng năng lực sản xuất các dòng chip trên tiến trình trưởng thành.
Nhật Hạ