Làn sóng 'tháo chạy' khỏi mặt bằng nhà phố đang trở lại?

Trên các tuyến phố trung tâm Hà Nội, không khó để bắt gặp hàng loạt cửa hàng và nhà mặt phố bỏ trống, chưa tìm được khách thuê trong nhiều tháng.

Làn sóng ngày càng mạnh mẽ

Làn sóng trả lại mặt bằng "đất vàng" ở Hà Nội bắt đầu nổi lên từ cuối thập kỷ trước và trở nên rõ nét hơn trong thời gian gần đây. Nguyên nhân chính của xu hướng này có thể đến từ nhiều yếu tố như sự thay đổi trong chiến lược kinh doanh, khó khăn tài chính, hoặc nhu cầu tái cơ cấu hoạt động của các doanh nghiệp lớn.

Các khu vực như phố cổ, khu trung tâm thành phố, hay các trục đường chính đã từng là "mảnh đất vàng" với giá thuê cao và tiềm năng lớn, giờ đây đang chứng kiến sự sụt giảm mạnh về nhu cầu thuê và giá thuê.

Một số doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty lớn trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ, đã quyết định trả lại mặt bằng do không thể duy trì hoạt động hoặc không còn hiệu quả kinh doanh. Bên cạnh đó, một số khác rơi vào tình trạng thua lỗ kéo dài, dẫn đến việc rút lui khỏi những địa điểm có giá trị cao.

Anh Trần Văn Công (Xuân Trường, Nam Định) vừa trả lại mặt bằng kinh doanh thời trang hàng hiệu khoảng 90m2 ở phố Huế (Hai Bà Trưng, Hà Nội). Anh Công chia sẻ, giá thuê cửa hàng là 50 triệu đồng/tháng.

Trước đây doanh thu có thể bù đắp được chi phí thuê mặt bằng, tuy nhiên hơn một năm qua tình hình kinh doanh ảm đạm, nhiều tháng nay anh phải gồng lỗ nên phải trả lại mặt bằng.

“Có lẽ bây giờ người ta đã thay đổi cách mua sắm, họ không đến trực tiếp mua hàng nữa, chủ yếu mua sắm online. Hơn nữa vài năm gần đây kinh tế cũng khó khăn, người dân cũng thắt chặt chi tiêu, đặc biệt là hàng hiệu như của chúng tôi đang kinh doanh”, anh Công chia sẻ.

Cùng chung cảnh ngộ, chị Ngô Thị Hương (Hoàng Mai, Hà Nội) cho biết, chị cũng mới phải trả lại mặt bằng 60m2 trên phố Đội Cấn (Ba Đình, Hà Nội) vì doanh thu không đủ trả tiền thuê cửa cửa hàng.

Chị Hương chia sẻ: “Tôi kinh doanh nước hoa cũng được 7 năm, nhưng khoảng 2 năm gần đây tình hình rất khó khăn. Doanh thu hàng tháng không đủ chi trả mặt bằng nên mới quyết định trả lại. Có lẽ thời gian tới tôi phải chạy quảng cáo để bán hàng online…giờ người dân cũng không tha thiết mua sắm trực tiếp tại cửa hàng nữa”.

Trong khi đó, chị Phan Kim Liên (Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết, chị vừa trả mặt bằng kinh doanh túi xách ở mặt phố Nguyễn Trãi để tìm một cửa hàng khác có giá phù hợp hơn. Chị Liên chia sẻ, số vốn ít nên để kiếm mặt bằng ưng ý là khó khăn.

Theo chị Liên, hiện giờ kinh tế khó khăn nhưng giá cho thuê các mặt bằng kinh doanh không hề giảm. Các mặt bằng có diện tích 35 - 50 m2 tại các phố nhỏ, đông dân cư, giá thuê trên dưới 15 triệu đồng/tháng.

Tuy nhiên, đa số các chủ nhà thường yêu cầu đóng tiền thuê nhà 3 tháng một lần và đóng cọc 1 tháng, khiến nhiều người đi thuê mặt bằng gặp khó khăn.

"Giá mặt bằng tăng cao khiến những người có nhu cầu thuê mặt bằng gặp nhiều khó khăn. Tôi đã tìm nhiều tháng nhưng chưa kiếm được mặt bằng ưng ý vì mức giá thuê quá cao, chỗ giá rẻ thì phải trong các con ngõ", chị Liên nói.

Theo chị Liên, giá thuê nhà mặt phố ở mức cao đã khiến chị có xu hướng chuyển sang buôn bán online, chỉ kiếm 1 mặt bằng trong ngõ để làm kho, cửa hàng.

Theo ghi nhận của PV Thương Trường, hàng loạt mặt bằng ở các tuyến phố trung tâm Hà Nội như: Cầu Giấy, Kim Mã, Nguyễn Thái Học, Xã Đàn, Phố Huế, Bà Triệu, Thái Hà… thời gian qua đều bỏ trống. Đơn cử trên phố Bà Triệu, nhiều mặt bằng nhỏ hẹp quanh mức 30 - 50 m2 nhưng đang được rao cho thuê giá hơn 20 - 30 triệu đồng/tháng trở lên.

Nhiều căn nhà phố ở Phố Huế dù chỉ 1-2 tầng, rộng 30 m2 nhưng đang được chủ nhà cho thuê với giá 40 triệu đồng/tháng là thực tế đang diễn ra. Nhà mặt phố Cầu Giấy tuy mức giá thuê thấp hơn, nhưng cũng dao động từ 15 - 25 triệu đồng/tháng, tùy khu vực.

Nguyên nhân do đâu?

Có thể thấy, việc trả lại mặt bằng "đất vàng" ở Hà Nội chủ yếu do áp lực từ chi phí thuê cao, sự chuyển dịch sang kinh doanh trực tuyến và ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài như thi công cơ sở hạ tầng.

Nói về vấn đề này, ông Đinh Minh Tuấn - Giám đốc chuyên trang phân tích thị trường bất động sản Batdongsan.com.vn thông tin, từ đầu năm 2024 đến nay, nhiều mặt bằng nhà phố vẫn khó tìm khách thuê.

Để khắc phục tình trạng này, những người cho thuê nhà sẽ phải điều chỉnh giá theo cơ chế, mức giá phù hợp hơn với những nhóm khách đi thuê.

Rất nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, tình trạng mặt bằng ế ẩm tại nhiều tuyến phố trung tâm Thủ đô sẽ khó giảm khi mức giá thuê neo cao, gặp sự cạnh tranh gắt gao của thương mại điện tử, kênh bán hàng online, các sàn giao dịch điện tử...

Về giá thuê, dữ liệu của CBRE Việt Nam mới đây phân tích, trong 3 năm tới, dự kiến giá thuê mặt bằng bán lẻ ở các khu vực trung tâm có thể tăng từ 7 - 10% và khu vực ngoài trung tâm sẽ tăng 2 - 3%. Hiện tại, giá thuê tại khu vực trung tâm đã đạt gần 280 USD/m2/tháng, tăng 18,5% so với năm trước. Giá nhà phố trung tâm Hà Nội rao bán tiền tỉ mỗi mét vuông.

Ông Nguyễn Chí Thanh, Phó chủ tịch thường trực Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), cho biết phân khúc nhà phố cho thuê chịu áp lực cạnh tranh gay gắt với các trung tâm thương mại và sàn thương mại điện tử.

Đặc biệt, một số ngành hàng phổ biến như thời trang, phụ kiện chứng kiến cuộc "tháo chạy" khỏi các mặt bằng nhà phố. Bởi thay vì bỏ chi phí lớn vào mặt bằng ở vị trí đẹp, họ chuyển sang thuê nhà trong ngõ để mở rộng kho hàng và tập trung làm marketing trên các kênh online.

Ngoài ra, chuyên gia cho rằng nhiều mặt bằng nhà phố có nhược điểm mặt tiền, diện tích hẹp, không có chỗ đỗ xe... nên kém thu hút khách thuê. Kể cả nằm ở vị trí trung tâm, nếu mặt bằng không đem đến trải nghiệm mua sắm thuận tiện cho khách hàng cũng khó được chủ kinh doanh lựa chọn.

Theo các chuyên gia bất động sản, dù kinh tế chuyển biến tích cực trở lại, thói quen mua sắm của khách hàng thay đổi sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh nhà phố.

Theo báo cáo mới đây của nền tảng dữ liệu thương mại điện tử Metric, người Việt chi cho mua hàng online trung bình 1 tỷ USD mỗi tháng. Trong đó, 32% người tiêu dùng mua sắm online vài lần một tuần. Do đó, những nhóm hàng như thời trang, phụ kiện... vốn chuộng mặt bằng đẹp trước đây có xu hướng giảm mạnh nhu cầu thuê nhà phố.

Quang Anh