Dịch COVID-19 khiến làng nghề gỗ gặp nhiều khó khăn do thiếu nguyên liệu đầu vào, thiếu lao động, không bán được sản phẩm...
Tại Hội thảo trực tuyến “Tác động của dịch Covid-19 tới các hộ làng nghề chế biến gỗ”, do Hiệp hội Gỗ và Lâm sản (Viforest) tổ chức chiều 22/9/2021 đã ghi nhận được nhiều câu chuyện thực tế từ cơ sở.
Ông Đỗ Xuân Lập, Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản (Viforest), cho biết cả nước có trên 300 làng nghề gỗ với hàng chục nghìn hộ gia đình và hàng trăm nghìn lao động tham gia sản xuất kinh doanh. Làng nghề chế biến gỗ là nguồn cung chủ yếu các sản phẩm đồ gỗ cho thị trường nội địa. Các biện pháp giãn cách nhằm kiểm soát dịch Covid-19 trong thời gian gần đây có tác động rất lớn tới các hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ làng nghề.
Hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ làng nghề gỗ gặp nhiều khó khăn vì Covid-19
Theo khảo sát nghiên cứu của Viforest và Forest Trend tại 6 làng nghề gỗ vùng Đồng bằng sông Hồng (Đồng Kỵ, Hữu Bằng, La Xuyên, Liên Hà, Thụy Lân và Vạn Điểm) về tác động của dịch Covid-19 tới các hộ làng nghề. Trong số 6 làng nghề khảo sát, 3 làng nghề nằm trong vùng giãn cách (Hữu Bằng, Vạn Điểm, Liên Hà), 1 làng nghề bị phong tỏa do có nhiều ca F0 (Thụy Lân), 2 làng nghề còn lại (La Xuyên, Đồng Kỵ) không nằm trong vùng giãn cách và không bị phong tỏa.
Kết quả khảo sát nghiên cứu cho thấy năng lực sản xuất của các hộ làng nghề gỗ đã giảm 62%. Phần còn lại (38%) mới được phục hồi sau khi các địa phương nới lỏng giãn cách trong một vài tuần trở lại đây.
Hiện đã có khoảng 46% số hộ tại các làng nghề gỗ đã quay trở lại sản xuất, tuy nhiên các hoạt động này chỉ mang tính chất “cầm chừng” với mục đích “làm để giữ thợ” và “lấy công làm lãi” mà không có lợi nhuận. Làng có số hộ quay lại sản xuất cao nhất đạt 80% (La Xuyên) và làng thấp nhất chỉ đạt 30% (Đồng Kỵ).
Lực lượng lao động tại các làng nghề suy giảm nghiêm trọng, đặc biệt là nhóm lao động tự do từ các nơi khác tới làm thuê cho các hộ tại đây. So với trước giãn cách, lượng lao động làm thuê tại các làng nghề giảm 73%, lao động của bản thân hộ giảm 36%.
Tại Hội thảo, đại diện làng nghề gỗ Hữu Bằng (Hà Nội) cho biết, dịch bệnh khiến chuỗi logistics bị đứt gãy, chi phí tăng lên nhiều, sản phẩm không tiêu thụ được khiến người dân rất khó khăn, cần được hỗ trợ thêm nguồn vốn để vực dậy sản xuất sau dịch, đồng thời được kết nối với các đối tác để tiêu thụ sản phẩm.
Kết quả khảo sát cũng đưa ra những con số không khỏi giật mình, như: đầu ra sản phẩm của các hộ giảm khoảng 76%, thu nhập của hộ giảm gần 90%; thậm chí một số nơi như Đồng Kỵ, Liên Hà, La Xuyên lượng sản phẩm bán ra giảm 80-90%.
Cũng tại các làng nghề gỗ, hiện có trên 70% số hộ vay vốn để sản xuất kinh doanh. Hoạt động sản xuất đình trệ, nguồn thu bị mất hoặc sụt giảm tạo ra sức ép về các khoản vay rất lớn cho các hộ.
Khảo sát với các hộ tại 6 làng nghề cho thấy các hộ có 3 kiến nghị chính, bao gồm kiến nghị về các khoản vốn vay, thuê đất và phát triển đầu ra sản phẩm, chuyển hướng kinh doanh để giảm khó khăn cho các hộ trong ngắn hạn (vốn, tiền thuê đất) và trong dài hạn (thay đổi phương thức kinh doanh).
Cẩm Tú