Lỗi túi khí hay những sự cố kỹ thuật đã trở thành chuyện thường như ‘cơm bữa’ của hãng xe Nhật, sự cố càng nhiều thì lòng tin của người tiêu dùng dành cho Toyota lại càng giảm, vậy trong 10 năm trở lại đây hãng này đã bao nhiêu lần phải triệu hồi xe vì sự cố từ nhà sản xuất.
Theo đó, kể từ năm 2013 đến nay, Toyota đã nhiều lần phải triệu hồi hàng loạt dòng xe của hãng để khắc phục lỗi do nhà sản xuất. Điển hình gần đây nhất là vào tháng 7/2023, hơn 100.000 chiếc Toyota và Lexus bị triệu hồi vì túi khí có thể không hoạt động khi va chạm, bao gồm cả mẫu xe nổi bật Corolla Cross. Một loạt các mẫu xe Toyota và Lexus đời 2023 chịu ảnh hưởng từ chiến dịch triệu hồi liên quan đến túi khí bên người lái. Sự cố bắt nguồn từ lỗi sản xuất ở hệ thống dây điện gắn giữa vô lăng và xe. Các mẫu xe bị ảnh hưởng bao gồm Toyota Corolla, Corolla Cross, Corolla Cross Hybrid, Highlander, Highlander Hybrid và Tacoma. Ngoài ra, còn có Lexus RX350, RX350 Hybrid, RX500 Hybrid, NX250, NX350 và NX350 Hybrid. Đáng chú ý, lỗi kể trên sẽ làm túi khí phía người lái không bung trong trường hợp va chạm, tăng nguy cơ bị thương hoặc tử vong. Vụ việc sảy ra khi trước đó vài tháng Toyota Việt Nam cũng mới đưa ra thông báo triệu hồi hơn 300 chiếc Veloz Cross do lỗi liên quan đến đồng hồ táp-lô.
Toyota dần đánh mất lòng tin của người tiêu dùng Việt
Những lỗi liên quan đến vấn đề an toàn luôn là những điểm trừ của hãng xe này, theo đó, vào tháng 6/2013, Toyota phát thông báo triệu hồi hơn 233.000 chiếc Prius hybrid và 9.000 chiếc xe hạng sang Lexus HSS250h phân phối trên phạm vi toàn cầu, được xác định có mắc lỗi ở hệ thống phanh và cần phải kiểm tra để khắc phục sự cố. Theo thông tin từ hãng xe Nhật, cả hai dòng xe trên có chung một lỗi, do một chi tiết ở hệ thống phanh không hoạt động đúng theo thiết kế, dẫn đến tình trạng phanh không ăn trong một số trường hợp. Sự cố năm 2023 khiến doanh số của những mẫu xe bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Đầu năm 2014, người tiêu dùng tỏ ra quan ngại khi nhiều hãng xe đồng loạt báo lỗi. Sự kiện bắt đầu với việc Saudi Arabia báo lỗi 400.000 xe Toyota tăng tốc bất kỳ. Đây là những xe được Toyota sản xuất trong khoảng thời gian từ năm 2005 tới năm 2010. Riêng tại Việt Nam, tháng 12/2013 Công ty Toyota Việt Nam cũng chính thức triệu hồi 126 xe Land Cruiser Prado và Hiace để sửa lỗi. Hãng xe này thừa nhận: “trên các xe bị ảnh hưởng, lò xo xu-páp trong động cơ được sản xuất trong điều kiện có thể làm ăn mòn rỗ bề mặt của lò xo... Nếu điều này xảy ra, người lái xe có thể nghe thấy tiếng ồn bất thường từ động cơ và động cơ bị rung giật. Trong một vài trường hợp, có thể gây chết máy khi xe đang chạy”.
Những đến tháng 4/2014, Toyota tiếp tục có thông báo thu hồi tổng số 6,39 triệu chiếc Toyota do lỗi túi khí, trục lái và ghế ngồi ở gần 30 dòng xe khác nhau. Đây được xem là chiến dịch triệu hồi với quy mô lớn trong lịch sử của hãng xe Nhật và chỉ kém đợt triệu hồi kỷ lục năm 2012 đúng 1 triệu xe. Theo đó, có 3,5 triệu xe có thể gặp lỗi túi khí dẫn tới nguy cơ không bung khi có va chạm; có 2,3 triệu xe trục trặc tại khóa ghế; các lỗi còn lại liên quan tới trục lái và gạt mưa… Trong số 6,39 triệu xe cần về xưởng có 2,36 triệu xe tại Bắc Mỹ, 1,09 triệu xe ở Nhật, 810.000 xe ở Châu Âu, số còn lại nằm ở các thị trường khác. Thời điểm đó, nhiều chuyên gia nhận định vụ việc này là sự cố gây ảnh hưởng không nhỏ tới hãng xe Nhật chỉ một thời gian ngắn sau khi Toyota chính thức nhận án phạt trị giá 1,2 tỷ USD vì bê bối lỗi chân ga.
Người tiêu dùng Việt lại được một phen khiếp vía ở năm 2015, bởi chỉ trong vòng một năm thị trường xe hơi chứng kiến hàng loạt vụ nhà sản xuất buộc phải triệu hồi xe do lỗi kỹ thuật. Trong số đó Toyota cũng dính án triệu hồi xe bởi những rắc rối với túi khí. Theo đó, vào cuối tháng 8/2015 Toyota Việt Nam ra thông báo triệu hồi gần 4.000 xe Corolla nhập khẩu chính hãng và Vios sản xuất trong nước bởi những nguy cơ có khả năng dẫn đến gây sát thương cho tài xế và hành khách. Chiến dịch thu hồi này cũng nằm trong chương trình triệu hồi toàn cầu của Tập đoàn Toyota Nhật Bản dành cho nhiều mẫu xe khác nhau với tổng số lượng hơn 7,9 triệu xe do lỗi túi khí do Công ty Takata sản xuất.
Tháng 5/2016, hơn 2.400 xe Toyota Camry 2.0E vừa nhận chiếu triệu hồi do trục trặc ở phần mềm điều khiển động cơ tại Việt Nam. Số xe này thuộc lô sản xuất trong khoảng thời gian kể từ ngày 06/04/2015 đến 01/04/2016. Việc triệu hồi sẽ được thực hiện từ ngày 16/5/2016 tại tất cả các đại lý của TMV trên toàn quốc do có những sai lệch về hành trình của chân ga và hiệu điện thế của ắc quy. Điều này làm cho động cơ hoạt động thiếu ổn định, trong trường hợp xấu nhất động cơ có thể bị chết máy khi giảm tốc độ.
Một trong những lần triệu hồi xe vì sự cố kỹ thuật của Toyota
Tháng 8/2017, hãng xe Toyota tiếp tục phát đi một đợt triệu hồi khác đối với hơn 20.000 xe Vios và Yaris để sửa lỗi túi khí của nhà cung cấp Takata. Gồm 1.877 xe Toyota Yaris nhập khẩu chính hãng sản xuất từ ngày 1/09/2009 - 31/8/2012 và 18.138 xe Vios được sản xuất trong nước vào khoảng thời gian từ 5/1/2009 - 29/12/2012 cũng gặp lỗi tương tự.
Nguyên nhân đợt triệu hồi là do cụm bơm túi khí hành khách phía trước được sản xuất không đúng cách, dẫn đến nguy cơ hơi ẩm xâm nhập. Ở một số trường hợp, bộ phận bơm túi khí bị vỡ, các mảnh kim loại có thể xuyên qua túi khí, gây thương tích cho hành khách ngồi trên. Đây không phải lần đầu tiên trong những năm gần đây, Toyota triệu hồi sản phẩm tại thị trường Việt để sửa lỗi túi khí. Năm 2015, 2016, hãng đều phải triệu hồi hàng nghìn phương tiện vì lý do trên.
Sau đó vào những năm 2018, 2019, 2020, Toyota liên tiếp phát đi hàng loạt thông báo triệu hồi nhiều mẫu xe để khắc phục lỗi kỹ thuật với hàng triệu xe thuộc cả dòng xe sang và cả bình dân. Cụ thể có thể nhắc đến đợt triệu hồi vào năm 2018, Công ty ôtô Toyota Việt Nam (TMV) phát thông báo 2 đợt triệu hồi 20.490 xe được bán trên thị trường Việt Nam gặp các lỗi liên quan đến túi khí khác nhau. Theo đó, triệu hồi 16.964 xe Corolla được sản xuất tại Việt Nam trong khoảng thời gian từ ngày 4-1-2010 đến 29-12-2012. Đợt triệu hồi còn lại để kiểm tra và thay thế cảm biến túi khí trên tổng số 3.526 xe Toyota và Lexus để kiểm tra và thay thế cảm biến túi khí trên những xe bị ảnh hưởng (với 2.043 chiếc Corolla; 1.182 xe IMV HILUX, 46 xe Lexus NX 200t; 254 xe Lexus RX 350 và 1 Toyota Prius).
Năm 2020, Toyota triệu hồi thêm 1,5 triệu xe tại Mỹ do lỗi bơm xăng, hãng xe này cũng từng cho biết đợt triệu hồi mới này sẽ nâng tổng số xe mà Toyota và Lexus cần được sửa chữa trên toàn thế giới lên 5,8 triệu chiếc. Đặc biệt, trong năm 2020, trong tổng số 32 vụ việc triệu hồi xe báo cáo tới Cục đăng kiểm Việt Nam, thì có tới 29 vụ là của các hãng xe ô tô như Toyota, Ford, Mercedes-Benz, Mitsubishi... Trong đó, đứng đầu số đợt triệu hồi ở Việt Nam trong năm 2020 là Toyota với 9 vụ, liên quan đến một số lỗi khá nghiêm trọng khiến chủ xe bất an nếu không xử lý sớm sẽ dẫn đến nguy cơ mất an toàn cao.
Năm 2022 hãng xe Nhật tiếp tục triệu hồi để cập nhật phần mềm điều khiển phanh trên dòng xe Lexus NX350 sản xuất trong giai đoạn 29.11.2021 đến 29.6.2022 do TMV nhập khẩu và phân phối chính thức.
Đây là những đợt triệu hồi xe lớn của hãng Toyota trong 10 năm qua mà Phóng viên Thương trường nêu ra, tuy nhiên con số về những đợt triệu hồi thực tế còn lớn hơn rất nhiều. Việc triệu hồi được triển khai ở hầu hết các dòng xe từ bình dân đến xe sang, tổng số xe phải triệu hồi lên đến hàng chục triệu chiếc xe. Dẫu rằng việc ô-tô hay xe máy phát sinh lỗi kỹ thuật trong quá trình sản xuất là khó tránh khỏi, nhưng quan trọng là trách nhiệm của nhà sản xuất trong việc khắc phục triệt để những lỗi kỹ thuật này nhằm bảo đảm an toàn cho khách hàng mới là điều đáng bàn.
Tuy nhiên, tại thị trường Việt Nam, dường như đây còn là “việc khó” đối với nhiều nhà sản xuất ô-tô, xe máy. Đáng buồn hơn là việc Toyota lại triển khai khắc phục kiểu “rùa bò”, bởi rằng hễ xe mắc lỗi kĩ thuật tại các nước như EU, Mỹ thì nhà sản xuất rất có trách nhiệm trong việc xử lý, còn tại Việt Nam, dường như tính trách nhiệm đã giảm đi rất nhiều. Minh chứng cho việc này theo thông báo của Cục Quản lý cạnh tranh thời điểm đó cho biết chiến dịch triệu hồi hàng chục nghìn xe Innova, Fortuner và Camry tại Việt Nam của Toyota Việt Nam đều đạt tỷ lệ rất thấp dù thời gian thực hiện đã kéo rất dài. Nguyên nhân đầu tiên phải kế đến sự thiếu thiện chí và thiếu trách nhiệm của TMV khi nhà sản xuất đã không chủ động thông tin cho cơ quan chức năng và khách hàng./.
Hải Bình