Về tình hình tài chính 6 tháng, ông Nguyễn Anh Tuấn - Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam tiết lộ con số âm tài chính khoảng 13.000 tỉ đồng. Song, ông kỳ vọng cuối năm nay lợi nhuận sẽ dương, giảm số lỗ xuống. Lý giải về nguyên nhân khiến, ông Tuấn cho hay, đó là khó khăn khi tập đoàn vận hành theo cơ chế "đặc biệt" - đầu vào theo giá thị trường, nhưng giá đầu ra Nhà nước quản lý.
Doanh thu không đủ bù chi phí lãi vay, EVN lỗ kỷ lục
Theo báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2023 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), tổng doanh thu hợp nhất của EVN đạt hơn 500.700 tỉ đồng tăng 8% so với năm 2022. Lợi nhuận gộp ghi nhận hơn 13.000 tỉ, tăng hơn 20%. Trong đó, doanh thu từ bán điện đạt hơn 498.436 tỉ đồng, chiếm 99% doanh thu hợp nhất.
Tuy nhiên, EVN đã phải trả gần 19.000 tỉ đồng lãi vay trong năm ngoái, chiếm khoảng 83% chi phí tài chính và tăng hơn 4.000 tỉ đồng so với năm 2022. Như vậy, doanh nghiệp quản lý điện lực phải trả hơn 52 tỉ đồng tiền lãi vay mỗi ngày khiến doanh thu không đủ bù đắp chi phí lãi vay, chưa tính tới các chi phí hoạt động và quản lý.
Bên cạnh đó, chi phí hoạt động của EVN cũng cao hơn lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh chính. Tổng chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp trong năm 2023 là hơn 21.400 tỉ đồng, tăng nhẹ so với mức hơn 20.500 tỉ năm 2022. Do đó, năm 2023 EVN lỗ thuần từ hoạt động kinh doanh gần 26.000 tỉ đồng, cao hơn con số 17.000 tỉ trong ước tính trên báo cáo của Bộ Công Thương dù giá điện bán lẻ đã 2 lần tăng giá trong năm ngoái.
Giá điện tăng nhưng không thể bù lỗ kinh doanh, lỗ lũy kế 2 năm 2022 và 2023 của EVN khoảng 47.500 tỉ đồng (tương đương gần 2 tỉ USD). Khoản lỗ trên đến từ việc tập đoàn kinh doanh sát giá vốn, lợi nhuận gộp là 13.042 tỉ đồng, biên lợi nhuận gộp đạt 2,6%.
EVN tiếp tục lỗ trong 6 tháng đầu năm 2024. Ảnh: EVN
Tính đến ngày 31/3, tổng tài sản của EVN là 648.983 tỉ đồng, giảm 17.182 tỉ đồng so với ngày đầu năm. Trong đó, tài sản cố định là 408.711 tỉ đồng (chiếm 63%), tiền mặt và tiền gửi ngân hàng là 81.278 tỉ đồng (chiếm 13%), chi phí xây dựng dở dang là 48.396 tỉ đồng (chiếm 7%)...
Số tài sản trên được hình thành từ 196.134 tỉ đồng vốn chủ sở hữu còn lại (sau khi trừ đi khoản lỗ lũy kế) và 452.849 tỉ đồng nợ phải trả. Tập đoàn đang vay nợ 308.093 tỉ đồng, gấp 1,6 lần vốn chủ.
Lãnh đạo EVN nói gì?
Tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2024, phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024, ông Nguyễn Anh Tuấn - Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam tiết lộ con số âm tài chính khoảng 13.000 tỉ đồng. Song, ông kỳ vọng cuối năm nay lợi nhuận sẽ dương, giảm số lỗ xuống.
Lý giải về nguyên nhân khiến doanh nghiệp này chưa thể cân đối được tài chính trong nửa đầu năm 2024, ông Tuấn cho hay, đó là khó khăn khi tập đoàn vận hành theo cơ chế "đặc biệt" - đầu vào theo giá thị trường, nhưng giá đầu ra Nhà nước quản lý.
Hiện nay, giá nguyên liệu đầu vào cho sản xuất điện (phát điện) tăng cao. Trong khi đó, giá thành khâu phát điện hiện chiếm tới 82,8% giá thành nên những biến động của giá thành khâu phát điện ảnh hưởng rất lớn đến giá thành sản xuất điện.
Đơn cử, giá than nhập khẩu NewC Index năm 2023 ước tăng 186% so với 2020 và 25% so với năm 2021. Còn than pha trộn mua từ Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam và Tổng Công ty Đông Bắc cũng có mức tăng rất cao so với năm 2021, ngưỡng từ 29-50%.
Giá khí năm qua cũng rất cao, do tiếp nhận nhiều khí Hải Thạch - Mộc Tinh, Sao Vàng - Đại Nguyệt và khí Đại Hùng, Thiên Ưng, bởi khí Nam Côn Sơn suy giảm sản lượng mạnh.
Những yếu tố trên khiến giá thành các nguồn nhiệt điện than và tua bin khí tăng rất cao - trong khi các nhà máy nhiệt điện than và khí chiếm tỉ trọng sản lượng điện phát lên tới 55% tổng sản lượng điện phát toàn hệ thống.
Theo ông Tuấn, bài toán cân đối tài chính của tập đoàn năm nay hết sức nan giải khi đã 2 năm liên tiếp bị lỗ. Năm 2022, EVN lỗ xấp xỉ 27.000 tỷ đồng. Năm 2023, EVN lỗ khoảng 23.000 tỷ đồng. Riêng hai năm đã lỗ tới gần 50.000 tỷ đồng.
“Nhờ tối ưu tất cả việc vận hành giúp chi phí mua điện của EVN các tháng đầu năm giảm được khoảng 2.000 tỷ đồng so với năm ngoái nhưng luỹ kế 6 tháng EVN vẫn bị lỗ khoảng 13.000 tỷ đồng.
Với tình trạng nước về tốt từ nay đến cuối năm, dự báo tập đoàn sẽ lỗ cả năm khoảng 10.000 tỷ đồng. EVN là đơn vị duy nhất trong 19 tập đoàn, tổng công ty đang phải hoạt động theo cơ chế “đầu vào thị trường, đầu ra trong nước quản lý”. Nếu để EVN lỗ tiếp năm thứ 3, sẽ không có bất cứ cơ hội để tập đoàn tiếp tục phát triển, đầu tư trong tương lai”, ông Tuấn nói.
Hồng Quang