Tại thông báo kết luận thanh tra vừa ban hành, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra loạt dự án có các sai phạm trong công tác quản lý, sử dụng đất đai và công tác quản lý đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2010-2020. Thông báo đã nêu rõ những thiếu sót, vi phạm tại một số dự án khu nhà ở đô thị, khu nhà ở, khu công nghiệp và dự án sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh Yên Bái.
Loạt dự án tại Yên Bái vi phạm về đầu tư xây dựng, sử dụng đất đai
Mới đây, Thanh tra Chính phủ vừa có văn bản thông báo kết luận thanh tra trách nhiệm của UBND tỉnh Yên Bái trong việc thực hiện pháp luật về thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng giai đoạn 2015-2020; công tác quản lý, sử dụng đất đai và công tác quản lý đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2010-2020. Thông báo đã nêu rõ những thiếu sót, vi phạm tại một số dự án khu nhà ở đô thị, khu nhà ở, khu công nghiệp và dự án sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh.
Theo đó, Thanh tra Chính phủ cho biết trong giai đoạn 2010 - 2020, công tác quản lý, sử dụng đất đai đã được UBND tỉnh Yên Bái tổ chức thực hiện, dần đi vào nề nếp theo quy định của pháp luật;... Tuy nhiên, công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quản lý, sử dụng đất đối với một số dự án khu nhà ở đô thị, khu nhà ở, khu công nghiệp và dự án sản xuất kinh doanh còn một số tồn tại, thiếu sót vi phạm.
Cụ thể, Thanh tra Chính phủ cho biết đối với các dự án thuộc đất quốc phòng kho K18, trong đó đất quốc phòng kho K18 theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho Quân khu II quản lý sử dụng diện tích 31,6 ha, sau khi đo đạc thực tế diện tích là 34ha thuộc quy hoạch đất Quốc phòng, trong đó có diện tích 21,75ha thuộc 2 dự án. Trong đó, dự án nhà máy may Chiến Thắng, diện tích 49.621,3m2 và nhà ở thương mại phường Pú Trạng, diện tích 16,797ha đã được UBND tỉnh tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất.
Quân khu II đã bàn giao cho UBND tỉnh quản lý sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế xã hội, khi chưa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh quy hoạch đất quốc phòng sang các loại đất khác và phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý cơ sở nhà, đất là chưa phù hợp theo quy định pháp luật.
Cùng với đó, với khu đất quốc phòng diện tích 60.783,4m2, Ban Chỉ huy Quân sự tỉnh Yên Bái đã ban hành quyết định "về việc cho cán bộ, nhân viên mượn đất quốc phòng làm nhà ở với 177 lô đất (100m2/lô), tổng diện tích là 1,77ha. Sau khi có quyết định cho mượn đất, các hộ gia đình quân nhân đã thực hiện xây dựng nhà ở là chưa đúng quy định pháp luật.
Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm thuộc về: Bộ Quốc phòng, UBND tỉnh Yên Bái (Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh phụ trách), Bộ Tư lệnh Quân khu II, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, các Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài chính (Giám đốc, Phó Giám đốc phụ trách), Cục thuế tỉnh Yên Bái, Thị xã Nghĩa lộ, cán bộ tham mưu đề xuất và các tổ chức có liên quan.
Đối với dự án đầu tư xây dựng thủy điện Ngòi Hút 2 có diện tích 26,3 ha, UBND huyện Văn Yên chỉ định gói thầu khai thác gỗ với khối lượng theo thiết kế 1.737,565m³ tròn, giá trị gói thầu 2.600 triệu đồng khi chưa được phê duyệt kế hoạch đấu thầu là chưa đúng quy định.
Về công tác quản lý xây dựng tại địa phương, Thanh tra Chính phủ cho biết chất lượng khảo sát, lập, thẩm định phê duyệt dự án còn hạn chế, phải thực hiện điều chỉnh dự án bổ sung, cắt giảm hạng mục, tăng giảm khối lượng. Trong đó, có thể kể đến trường hợp của dự án đầu tư xây dựng công trình đường tránh ngập thành phố Yên Bái được điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư từ 114.154 triệu đồng lên 995.784 triệu đồng; thay đổi phương án thiết kế hạng mục cầu nhà khách bằng xây dựng cống hộp, trong khi hạng mục cầu đã thi công một phần khối lượng móng cầu với giá trị 1.950 triệu đồng, làm lãng phí chi phí đầu tư.
Khu công nghiệp phía Nam tỉnh Yên Bái.
Tương tự, dự án đầu tư xây dựng khu công nghiệp phía Nam tỉnh Yên Bái được phê duyệt điều chỉnh tăng tổng vốn đầu tư từ 236.568 triệu đồng lên 2.009.339 triệu đồng nhưng không bố trí được nguồn vốn để thực hiện, không điều chỉnh giảm tổng mức đầu tư. Trong đó, chi phí tư vấn đầu tư đã thanh toán là 2.160 triệu đồng, làm lãng phí chi phí đầu tư.
Dự án đầu tư xây dựng công trình đường tránh ngập thành phố Yên Bái, gói thầu số 4 ký hợp đồng và tạm ứng 15 tỷ, sau 14 tháng mới khởi công; gói thầu số 15 ký hợp đồng, tạm ứng 30 tỷ, sau 7 tháng mới khởi công do không có mặt bằng thi công là chưa đúng quy định.
Bên cạnh đó, việc lập và quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình cũng chưa tuân thủ đúng pháp luật: phê duyệt kinh phí bồi thường giải phóng mặt bằng không có kết quả, phê duyệt cả chi phí xây lắp một số hạng mục công trình trong khi chưa giải phóng mặt bằng, chi phí tư vấn đầu tư nhưng phân bổ trong chi phí khác, áp dụng đơn giá, định mức không phù hợp với trị giá 215.620 triệu đồng (ở dự án đầu tư xây dựng khu công nghiệp phía Nam tỉnh Yên Bái).
"Việc duyệt chi phí về thuế tài nguyên và phí bảo vệ môi trường tại 3 dự án do Sở giao thông Vận tải làm chủ đầu tư; 10 dự án do Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh làm chủ đầu tư; 7 dự án do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn làm chủ đầu tư với tổng số tiền 13,09 tỷ đồng là chưa đúng quy định về Luật Xây dựng cũng như quy định tại các thông tư của Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính", Thanh tra Chính phủ nhận định.
Trách nhiệm thuộc về UBND tỉnh Yên Bái
Theo Thanh tra Chính phủ việc UBND tỉnh Yên Bái phê duyệt đồ án quy hoạch tỷ lệ 1/2000 khu du lịch sinh thái hồ Đầm Hậu, diện tích Khu sân Golf 160 ha (vượt 60 ha) là chưa đúng điểm c Khoản 3 Điều 1 Quyết định số 1946/QĐ-TTg ngày 26/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ phê quyệt quy hoạch sân golf Việt Nam đến năm 2020 trong đó quy định diện tích tối đa dành cho sân golf 18 lỗ là 100 ha.
Dự án chưa được Bộ KH&ĐT thẩm định là chưa phù hợp quy định tại Khoản 2 Điều 3 Quyết định số 1946/QĐ-TTg ngày 26/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ.
Quy hoạch chi tiết 1/500 của dự án do UBND huyện Trấn Yên phê duyệt chưa phù hợp với quy hoạch hoạch xây dựng tỷ lệ 1/2000 được UBND tỉnh phê duyệt là chưa đúng quy định tại điểm a Khoản 2 Điều 14 Luật Xây dựng năm 2014.
Dự án sân golf Ngôi sao Yên Bái có nhiều sai phạm thuộc trách nhiệm của UBND tỉnh Yên Bái.
Việc thực hiện thu hồi 177,78 ha/170,30 ha (vượt 7,48 ha) dẫn đến thực hiện chi trả tiền bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư 64.344 triệu đồng/56.206 triệu đồng (vượt 8.137 triệu đồng) so với tổng mức đầu tư Tiểu dự án giải phóng mặt bằng đã được UBND tỉnh Yên Bái phê duyệt tại Quyết định số 1285/QĐ-UBND ngày 15/7/2015 nhưng không báo cáo người quyết định đầu tư xem xét, quyết định việc điều chỉnh là chưa phù hợp Khoản 2 Điều 61 Luật Xây dựng năm 2014.
Công ty thực hiện khởi công xây dựng công trình từ năm 2015 khi chưa có mặt bằng xây dựng, chưa có Giấy phép xây dựng là chưa phù hợp Khoản 1 Điều 107 Luật Xây dựng năm 2014. Đến ngày 25/4/2019, dự án mới được Sở Xây dựng cấp Giấy phép số 775/GPXD-SXD cho các hạng mục: San nền, giao thông, cổng chính + nhà bảo vệ, cổng phụ + nhà bảo vệ, tường rào, bãi đỗ xe khách. Theo tiến độ được phê duyệt so với Giấy chứng nhận đầu tư, dự án chậm tiến độ 4 năm.
Cơ quan thanh tra cho rằng, trách nhiệm thuộc UBND tỉnh Yên Bái (Chủ tịch UBND, Phó chủ tịch UBND tỉnh phụ trách), các Sở: TN&MT, Tài chính, Xây dựng (Giám đốc, phó Giám đốc phụ trách), UBND huyện Trấn Yên (Chủ tịch, phó Chủ tịch UBND huyện phụ trách), Trung tâm phát triển quỹ đất, Công ty cổ phần sân golf Ngôi Sao Yên Bái và các tổ chức cá nhân có liên quan.
Từ kết quả thanh tra nêu trên, Tổng TTCP kiến nghị UBND tỉnh Yên Bái thực hiện việc xác định tiền thuê đất, thu nộp về ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật.
Phía Công ty cổ phần sân golf Ngôi sao Yên Bái cũng đã trả lại diện tích trên 10,8 ha đất biệt thự cho địa phương quản lý tại biên bản bàn giao năm 2020 với Sở TN&MT, UBND huyện Trấn Yên.
Sau khi kết thúc thanh tra tại địa phương, UBND tỉnh Yên Bái đã ban hành các quyết định: số 414/QĐ-UBND ngày 24/3/2022 về phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch phân khu xây dựng tỷ lệ 1/2000 khu du lịch sinh thái hồ Đầm Hậu; Quyết định số 888/QĐ-UBND ngày 09/6/2022 về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án Tổ hợp sân golf Ngô Sao Yên Bái; UBND huyện Trấn Yên có Quyết định số 2518/QĐ-UBND ngày 2/7/2022 phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết 1/500 dự án tổ hợp sân golf Yên Bái, điều chỉnh quy mô sân golf từ 160 ha xuống còn 135 ha là phù hợp với quy định tại Nghị định số 52/NĐ-CP ngày 27/4/2020 của Chính phủ.
Các sai phạm thuộc trách nhiệm về UBND tỉnh Yên Bái (Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh phụ trách), các sở: Tài nguyên & Môi trường, Tài chính, Xây dựng (Giám đốc, Phó Giám đốc phụ trách), UBND huyện Trấn Yên (Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND huyện phụ trách), Trung tâm Phát triển quỹ đất, Công ty Cổ phần Sân Golf Ngôi Sao Yên Bái và các tổ chức cá nhân có liên quan.
Tại Kết luận thanh tra, Thanh tra chính phủ đề nghị UBND tỉnh Yên Bái có biện pháp khắc phục những tồn tại, thiếu sót, vi phạm trong công tác quản lý đầu tư xây dựng và quản lý sử dụng đất nêu trên; Rà soát, đôn đốc các chủ đầu tư dự án thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với tiền thuê đất và các khoản thuế còn phải nộp về ngân sách nhà nước, có biện pháp xử lý theo quy định của pháp luật đối với trường hợp không chấp hành; Kiểm tra, rà soát xử lý số tiền 8.137 triệu đồng đã chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ tái định cư vượt so với tổng mức đầu tư tiểu dự án giải phóng mặt bằng đã được UBND tỉnh phê duyệt và việc chậm tiến độ của dự án…
Thanh tra chính phủ cũng đề nghị UBND tỉnh Yên Bái tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân qua các thời kỳ để xảy ra một số tồn tại, thiếu sót đã nêu trong kết luận thanh tra và có hình thức xử lý theo quy định của pháp luật...
Hồng Quang