Từng được kỳ vọng là một “khu đô thị hiện đại, đồng bộ” với tổng vốn đầu tư hơn 2.200 tỷ đồng, dự án Khu đô thị Nam cầu Dài do Tập đoàn Sơn Hải làm chủ đầu tư vừa chính thức được Thanh tra Chính phủ đưa vào danh sách thanh tra do chậm tiến độ kéo dài, hiệu quả đầu tư thấp, và có dấu hiệu lãng phí tài nguyên đất đai.
Kỳ vọng lớn, thực tế lại “hụt hơi”
Dự án Khu đô thị Nam cầu Dài được UBND tỉnh Quảng Bình (hiện nay thuộc tỉnh Quảng Trị) chấp thuận chủ trương đầu tư từ tháng 9/2018, trên diện tích hơn 403.000 m², với mục đích xây dựng khoảng 2.500 căn nhà ở thương mại, công trình công cộng, khách sạn, trung tâm thương mại và hệ thống hạ tầng đồng bộ.
Đến tháng 01/2020, Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải được chỉ định là nhà đầu tư chính. Như kế hoạch, toàn bộ dự án phải hoàn thành trong 60 tháng, tức trong năm 2025, với phần hạ tầng kỹ thuật dự kiến hoàn tất từ năm 2024.
Dự án Khu đô thị Nam cầu Dài
Tuy nhiên, đến giữa năm 2025, tiến độ thực hiện tụt xa so với cam kết ban đầu. Hiện có nhiều khu đất vẫn bỏ trống hoặc chưa giải phóng mặt bằng, chỉ một số hạng mục như san nền, cầu ống, hệ thống cấp thoát nước và đường nội khu là được hoàn tất một phần. Còn lại các hạng mục như nhà ở thương mại, khách sạn, trung tâm thương mại của dự án vẫn chưa được khởi công.
Vẫn chưa giải phóng xong mặt bằng
Theo báo cáo của Sở Tài chính tỉnh Quảng Bình, tính đến thời điểm thanh tra, chủ đầu tư mới được giao 271.036 m², tương đương 67% diện tích dự án. Phần còn lại khoảng hơn 130.000 m² hiện đang vướng mắc do chưa giải quyết xong bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Đáng chú ý là có tới 34.852 m² thuộc Nhà máy Đóng tàu Nhật Lệ (Vinashin) vẫn đang vướng khiến công tác thu hồi đất càng thêm phức tạp. Ngoài ra còn có đất của cảng cá và 9 hộ dân chưa chịu di dời, khiến việc giải phóng mặt bằng kéo dài nhiều năm.
Trước tình hình này, thời điểm cuối năm 2024, UBND tỉnh đã quyết định loại bỏ phần diện tích của Nhà máy Nhật Lệ khỏi ranh giới dự án, giúp giải tỏa một phần ách tắc và cho phép nhà đầu tư điều chỉnh quy mô dự án xuống còn 368.176 m², đồng thời xin kéo dài thời gian thực hiện đến năm 2028.
Lọt vào “tầm ngắm” của thanh tra
Theo Kế hoạch thanh tra 1505/KH-TTCP ngày 22/7/2025, Thanh tra Chính phủ sẽ tập trung rà soát các dự án đầu tư công và tư nhân có dấu hiệu chậm tiến độ, tồn đọng, hiệu quả thấp, hoặc có nguy cơ thất thoát nguồn lực. Nội dung thanh tra bao gồm: tiến độ triển khai, thủ tục đầu tư, giao đất, nghĩa vụ tài chính và trách nhiệm các bên liên quan.
Việc đưa dự án Nam cầu Dài vào danh sách không nằm ngoài lo ngại về rủi ro tài chính và sử dụng đất công không hiệu quả, nhất là trong bối cảnh các khu đô thị quy mô lớn đang chịu sự giám sát chặt từ dư luận, địa phương và trung ương.
Theo thông tin từ Tập đoàn Sơn Hải, hiện doanh nghiệp đang phối hợp với chính quyền địa phương để giải quyết phần mặt bằng còn tồn đọng, đồng thời xúc tiến hoàn tất hồ sơ để khởi động lại các hạng mục nhà ở thương mại.
Theo giới chuyên môn, mốc thời gian mới mà Tập đoàn Sơn Hải đề xuất, sẽ lùi về năm 2028, thực chất không còn nhiều dư địa nếu các “điểm nghẽn” như mặt bằng, vốn đầu tư và pháp lý không được giải quyết nhanh trong năm 2025–2026.
Tập đoàn Sơn Hải được biết đến nhiều qua các công trình giao thông, đặc biệt tại miền Trung. Doanh nghiệp từng đạt nhiều giải thưởng về chất lượng thi công đường bộ, cùng với những cam kết bảo hành chất lượng với thời gian bảo hành nhiều hơn so với quy định. Tham gia lĩnh vực bất động sản đô thị từ năm 2018 với kỳ vọng tạo dấu ấn mới. Dự án Nam cầu Dài là dự án khu đô thị đầu tiên có quy mô trên 400.000 m² mà Sơn Hải làm chủ đầu tư trực tiếp.
Hải Bình