17:12 15/12/2018

Mua sắm online, dấu hỏi về chất lượng sản phẩm

Thị trường thương mại điện tử tại Việt Nam trong đó có mua sắm trực tuyến những năm gần đây đang phát triển và có những bước tiến lớn. Đây là mảnh đất màu mỡ, giàu tiềm năng để các nhà bán lẻ khai thác cũng như mang đến nhiều lợi ích cho ngườitiêu dùng. Một tiện ích dễ nhận thấy nhất của mua sắm trực tuyến là tiết kiệm tối đa thời gian. Thay vì phải mệt mỏi chờ đợi và chen chúc trong các khu chợ, siêu thị, chỉ cần một vài cú click chuột là người tiêu dùng có thể chọn được món đồ họ thích.

Bên cạnh nhiều ưu điểm mà mua sắm trực tuyến đem đến cho người tiêu dùng, vẫn tồn tại những vấn đề hạn chế về mặt dịch vụ như giao hàng chậm, các dịch vụ hậu mãi, sản phẩm không đảm bảo chất lượng… Chưa kể một số trang web lừa đảo người tiêu dùng, khiến cho họ giảm độ tin cậy với hình thức mua sắm tưởng như nhiều tiện lợi này.

Theo thống kê, năm 2014, cả nước xử lý hơn 100 vụ vi phạm thương mại điện tử, xử phạt hơn 2 tỷ đồng. Đến năm 2017, cả nước có hơn 180 trường hợp vi phạm bị xử lý với số tiền phạt hơn 6 tỷ đồng. Năm 2016, có hơn 40 nghìn trường hợp bán hàng vi phạm chất lượng bị yêu cầu gỡ bỏ ra khỏi các sàn giao dịch trực tuyến.
Mua sắm online, dấu hỏi về chất lượng sản phẩm
Mua sắm online, dấu hỏi về chất lượng sản phẩm

Bộ Công Thương đã có rất nhiều biện pháp can thiệp, đào tạo cán bộ thanh tra, tập huấn cho các chủ sàn giao dịch để không bán hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ trên các sàn online, nhưng thực tế thì tình trạng này vẫn diễn ra với nhiều thủ đoạn tinh vi hơn. Nghị định 124/2015/NĐ-CP, năm 2015 của Chính phủ quy định xử phạt hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chủ sàn phải loại bỏ ra khỏi website những hàng giả, hàng nhái, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ khi có phản ánh xác thực. Với sản phẩm cấm kinh doanh thì chủ sàn phải gỡ bỏ theo quy định pháp luật như rượu, thuốc lá, động vật sống. Với hành vi bán hàng giả đã được chứng thực mà yêu cầu chủ sàn không gỡ sẽ bị phạt cá nhân từ 20-30 triệu đồng, phạt doanh nghiệp từ 40-60 triệu đồng.

Sau khi Nghị định trên được ban hành thì nhiều đối tượng bán hàng trên các sàn giao dịch lớn như Shopee, Lazada, Sendo… đã bị gỡ bỏ do bán hàng nhái. Thế nhưng, nhiều đối tượng bán hàng kém chất lượng đã tinh vi hơn để thoát khỏi bộ lọc từ khóa của cơ quan quản lý chức năng.

Bên cạnh các trang thương mại điện tử, thì mạng xã hội facebook cũng là một mảnh đất rất màu mỡ cho các đối tượng bán hàng online, từ học sinh, sinh viên đến cả đội ngũ công chức, viên chức, cán bộ. Facebook không có pháp nhân tại Việt Nam nên không thuộc đối tượng điều chỉnh của pháp luật Việt Nam, do đó không có chế tài xử lý. Khi phát hiện sai phạm, Cục Thương mại điện tử chỉ báo cáo vi phạm để Facebook nhận tín hiệu khóa tài khoản. Trên thực tế, đã không ít người mua phải hàng dởm, nhận hàng không đúng như cam kết, do đó các chuyên gia cảnh báo người mua nên hết sức thận trọng mỗi khi giao dịch online để tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

Chia sẻ kinh nghiệm mua hàng đặc sản trực tuyến trong dịp Tết, nhiều người tiêu dùng thường chú ý đến các khía cạnh như nguồn gốc hàng hóa, đã là hàng đặc sản thì phải đúng địa danh đó bán chứ không nên mua hàng trôi nổi; phương thức giao nhận.

Người mua cần hỏi kỹ và giao kèo trước với bên bán để thống nhất cách nhận hàng; thanh toán tiền, tốt nhất là nhận hàng mới trả tiền hoặc chỉ chuyển đặt cọc trước không quá 30% giá trị món hàng cần mua.

Tuy vậy, trên thực tế nhiều người tiêu dùng đã phải thất vọng hoặc chịu thiệt hại khi mua sắm online, bởi hàng hóa không giống quảng cáo và chất lượng kém.
Mua sắm online, dấu hỏi về chất lượng sản phẩm
Mua sắm online, dấu hỏi về chất lượng sản phẩm

Đặc biệt, hiện nay hầu hết các đơn hàng thông qua các kênh bán hàng online, trang mạng xã hội, người mua và người bán giao dịch với phương châm "tin nhau" là chủ yếu, chỉ khi hàng giao đến nơi thì may ra người mua mới kiểm tra được sản phẩm trong đơn hàng của mình.

Chị Thúy (Ba Đình - Hà Nội) cho hay: “Khi mua hàng online trên mạng tất nhiên nguồn gốc chất lượng là điều chưa thể kiểm chứng, khiến tôi và mọi người còn e ngại khi mua hàng. Tuy nhiên hiện giờ các trang thương mại điện tử uy tín đã có gian hàng chính hãng, chính sách bảo đảm và được đổi trả khi không hài lòng về sản phẩm nên tôi cũng yên tâm hơn mỗi khi quyết định mua sắm online”.

Chị Hạnh - bán online mặt hàng tất Trịnh Chung cho biết, trên thị trường online rất nhộm nhạo, đặc biệt là hóa mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, cứ đăng bán là hàng xách tay chính hãng nhưng toàn hàng Trung Quốc hoặc nhập từ Thái Lan, không thể kiểm chứng được nguồn gốc cũng như chất lượng sản phẩm.

Bán hàng online vừa dễ vừa khó vì người mua chỉ nhìn hình ảnh đôi khi hay so sánh giá và chất lượng với bên khác nên dù mình bán hàng đẹp nhưng họ vẫn mua hàng fake vì rẻ hơn và được miễn phí vận chuyển. Hàng thật mà bán giá thấp thì lãi ít không ai muốn bán cả. Để có được hàng thật, chất lượng tốt thì nên nhờ người thân ở nước ngoài mua tại các store chính hãng ở trung tâm mua sắm lớn hoặc lựa chọn nhà sản xuất uy tín có đăng ký sản phẩm và kiểm định chất lượng.

Trọng Vũ