Hè đến, nghề sửa điều hoà được xem là nghề “hái ra tiền”. Bởi lẽ, thợ sửa chữa nếu không có tâm tốt sẽ nghĩ ra vô số kiểu ăn gian như: báo giá vật liệu cao, báo ga yếu nên khả năng làm lạnh kém… để móc túi khách hàng.
Không hỏng vẫn nói là hỏng
Bên cạnh những thợ làm ăn chân chính thì vẫn xuất hiện tình trạng thợ lợi dụng việc khách hàng không am hiểu chuyên môn để “ăn gian”. Các chiêu mà thợ sửa chữa điều hòa hay áp dụng là thay thế dây điện, ống đồng kém chất lượng rồi báo giá cao, hay báo gas yếu phải bổ sung gas mới...
Anh Lê Văn Thắng (Hoàng Mai, Hà Nội) không giấu được vẻ bức xúc khi suýt mất tiền oan với thợ sửa điều hòa. Theo đó, điều hòa nhà anh Thắng tự dưng không bật được, gọi thợ đến thì thợ bảo hỏng IC, chập nguồn, nếu thay mất khoảng 2,5 triệu đồng.
Anh Thắng kể lại: “Nếu chi phí ít chắc tôi cũng đồng ý luôn nhưng đây chi phí lại cao quá nên tôi buộc phải cân nhắc. Ngày hôm sau, tôi được một người bạn giới thiệu, thợ điều hòa khác tới tìm ra lỗi cầu chì và relay (công tắc hoạt động bằng điện) của điều hòa bị hỏng, thay hết 350 nghìn đồng”.
Liên tục có những trạng thái bóc phốt thợ sửa điều hòa được đăng tải lên các hội nhóm.
Không tỉnh táo như anh Thắng, chị Nguyễn Thị Thuỳ sau khi thợ ra giá đã đồng ý luôn. Vì theo chị, nắng nóng thế này không có điều hoà làm sao mà chịu nổi. Cụ thể khi thợ đến kiểm tra điều hoà nhà chị Thuỳ, thợ yêu cầu vệ sinh làm sạch toàn bộ điều hòa.
Sau khi hoàn thành, người thợ lên tầng nạp khí gas cho cục nóng. Tuy nhiên, quá trình nạp khí gas diễn ra chỉ chừng 2 phút đã xong trong khi quy trình nạp khí gas cho điều hòa mất khoảng 10 phút. Tổng chi phí hết 750 nghìn đồng, trong đó 400 nghìn đồng cho một lần nạp gas, 250 nghìn đồng tiền vệ sinh cùng 100 nghìn đồng tiền công.
Nhưng sau chỉ một ngày, điều hoà nhà chị Thuỳ lại trở về như cũ. Khi gọi điện để thợ đến bảo hành thì thợ chỉ hẹn rồi để đấy. Không chờ đợi được, chị Thuỳ đã phải gọi cho bên trung tâm sửa điều hòa có uy tín. Họ nhanh chóng đến kiểm tra và cho biết khí gas chưa được bơm đầy, áp suất khí gas của điều hòa chỉ đạt 0,4 trong khi gas đầy bình là phải đạt 0,8. Ðây là nguyên nhân khiến độ làm mát của điều hòa kém.
Theo tìm hiểu của phóng viên, nhiều khi bảo dưỡng hoặc sửa máy lỗi rất đơn giản, chi phí không đáng là bao nhưng thợ vẫn dùng đủ mánh để chiếm đoạt tiền của khách. Bởi lẽ, hầu hết khách hàng đều là những người "không hiểu gì về điện".
Thợ điều hòa lợi dụng chủ nhà lơ là đã cắt hết dây đồng để mang bán nhưng bị phát hiện.
Ví dụ máy điều hòa sử dụng trong 5 năm đổ lại hầu hết chỉ bị bám bụi bẩn, cần vệ sinh, song một số thợ vẫn yêu cầu kiểm tra toàn bộ máy rồi liệt kê đủ thứ bệnh từ thiếu gas đến hỏng vi mạch, hỏng tụ, cháy lốc... sau đó báo giá và yêu cầu đem máy về cửa hàng sửa chữa với mức chi phí có thể lên đến 3-5 triệu đồng.
Trong trường hợp khách tiếc tiền thay linh kiện, thợ sửa điều hoà sẽ gạ khách bán lại với giá “rẻ như cho”. Thông thường những máy kiểu “bỏ đi” đó thợ chỉ mua với giá không quá 1 triệu đồng và sau khi thay vài linh kiện đơn giản, thợ sẽ bán được với giá vài triệu đồng. Như vậy, chỉ với vài thao tác nhỏ, thợ sửa điều hoà đã kiếm vài triệu dễ dàng.
Cần giám sát quá trình sửa chữa
Người dùng có thể tự thử xem điều hòa có bị yếu gas không bằng cách cài đặt máy hoạt động bình thường. Đặt nhiệt độ phòng 27 độ C, tốc độ gió cao nhất, cho chạy ổn định khoảng 30 phút thì dàn lạnh lạnh đều, nhiệt độ dàn trên tất cả các hàng ống khoảng 5 độ C, đầu ra hàng ống cuối cùng khoảng 10 độ C; dàn nóng nóng đều (tất cả các hàng ống nóng đều) và có nhiệt độ cao hơn nhiệt độ môi trường khoảng 15 độ C, đầu ra hàng ống cuối cùng cao hơn nhiệt độ môi trường 10 độ C. Nếu không thể kiểm tra nhiệt độ các ống dàn nóng thì chỉ cần kiểm tra nhiệt độ dàn lạnh là đủ để kết luận.
Ngoài ra, khách hàng cũng cần lưu ý, sau khi sửa chữa bảo dưỡng, yêu cầu thợ chạy thử. Thông thường để máy làm việc tốt nhất thì phải dùng máy hút chân không để hút các khí trong đường ống ra ngoài, độ chân không càng cao càng tốt hay hút càng kiệt không khí càng tốt.
Hiện nay, một số thợ không hút chân không dùng môi chất trong máy để đẩy không khí ra ngoài. Phương pháp này đơn giản nhưng không thể đẩy hết không khí ra ngoài được. Do đó, chúng ta phải xem thợ thực hiện thời gian đẩy không khí là bao nhiêu, nếu đẩy nhiều không khí tức là mất một lượng gas trong máy, khi đó có thể cần phải bổ sung thêm gas vào máy.
Lời khuyên của những chuyên gia thì gia chủ phải giám sát quá trình sửa chữa của thợ để tránh bị qua mặt
Người sử dụng cần yêu cầu thợ hướng dẫn kỹ cách sử dụng các nút điều chỉnh trên mặt điều khiển vì thực tế nhiều người bấm nhầm và có lúc có hại cho máy. Nên yêu cầu thợ thử tất cả các nút trên mặt điều khiển như chỉnh nhiệt độ lên xuống, chỉnh góc quay, tốc độ của quạt xem có hoạt động bình thường không. Muốn kết luận một máy lắp có ổn định không nên theo dõi trong vòng 6-12 tiếng. Để bảo đảm an toàn nên lắp thiết bị bảo vệ riêng cho máy điều hòa.
Một số phương pháp có thể giúp khách hàng xác định các dấu hiệu lừa đảo từ kỹ thuật viên là: Ðầu tiên, hãy yêu cầu thợ làm rõ với bạn về công việc và các khoản chi phí liên quan. Nếu bạn không hiểu hoặc muốn biết thêm thông tin, hãy yêu cầu thợ giải thích cho bạn rõ ràng.
Bạn có thể tra cứu thông tin về các loại máy điều hòa và giá sửa chữa để so sánh với những gì được đưa ra trong báo giá. Bạn cũng có thể tìm kiếm các doanh nghiệp uy tín và được chứng nhận để chắc chắn rằng bạn đang nhận được dịch vụ tốt nhất.
Việc yêu cầu thanh toán trước khi hoàn thành công việc, áp dụng giá cao cho các linh kiện hoặc dịch vụ ngoài quy định, khuyên bạn thay mới toàn bộ linh kiện trong khi chỉ cần thay thế một số linh kiện-đây cũng là những dấu hiệu gian dối.
Ngoài ra, bạn có thể yêu cầu thợ sửa điều hòa ghi lại các chi tiết trong quá trình bảo dưỡng và cung cấp cho bạn sau khi hoàn thành, để bạn theo dõi hiệu suất của máy điều hòa và biết rõ liệu bạn có được bảo dưỡng đầy đủ hay không... Bên cạnh đó, mỗi người cũng nên học cách tự bảo dưỡng điều hòa định kỳ, cách bắt bệnh điều hòa với những bệnh đơn giản.
Quang Anh