Tất cả diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng dòng trạng thái của mingf trên trang cá nhân tweet nói ông sẽ nâng thuế với 200 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc từ 10% lên 25% nhằm đáp trả việc Trung Quốc "từ bỏ" những thỏa thuận từng được thống nhất giữa hai bên.
Về phía Hoa Kỳ
Hoa Kỳ nhiều năm qua trông cậy vào mối quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc như một động lực giữ ổn định quan hệ hai nước. Cựu bộ trưởng tài chính Hoa Kỳ Hank Paulson từng nói hợp tác kinh doanh, thương mại giống như chất keo kết dính quan hệ Mỹ - Trung.
Nhưng khi Tổng thống Mỹ Donald Trump có những động thái leo thang căng thẳng thương mại với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, chất keo dính ấy dường như không còn. Hệ quả là động lực giữ ổn định và kiếm chế ở Washington trước các vấn đề liên quan đến Trung Quốc cũng biến mất, làm gia tăng khả năng căng thẳng có thể vượt ra khỏi phạm vi thương mại, lan sang các khu vực tranh chấp khác như vấn đề Đài Loan hay Biển Đông.
 |
| Trung Quốc và Hoa Kỳ cùng bước lên võ đài cho cuộc chiến thương mại giữa hai bên |
"Cách mà nhiều người đang nói đến tình hình hiện nay đó là bạn đã đánh mất, hay đang đánh mất, chất kết dính", Zack Cooper, nhà nghiên cứu tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, cựu quan chức dưới chính quyền tổng thống George W. Bush, cho hay. "Giờ đây, thách thức đặt ra là không có nhiều cử tri muốn bảo vệ mối quan hệ giữa căng thẳng thương mại, những mối lo ngại về an ninh và vấn đề nhân quyền
Hôm 15/5, chính quyền Trump bổ sung nhà sản xuất thiết bị viễn thông hàng đầu Trung Quốc Huawei vào một danh sách đặc biệt của Bộ Thương mại về vấn đề phát triển quan hệ đối tác, qua đó gây khó khăn cho công ty này khi hợp tác với các công ty ở Mỹ. Bộ Thương mại cho biết Huawei "đang tham gia vào các hoạt động xung đột với an ninh quốc gia hay lợi ích chính sách đối ngoại của Mỹ". Tranh chấp liên quan tới Huawei đã cho thấy sự giao thoa giữa mối quan ngại về thương mại và an ninh ở Washington trước Bắc Kinh.n quyền".
Chính quyền ông Trump đã truyền đi các thông điệp hỗn hợp về những gì họ đang tìm kiếm trong dài hạn liên quan tới chính sách thương mại.Đối với một số phe trong chính quyền, mục đích của đòn thuế quan là nhằm tạo ra đòn bẩy để gây áp lực buộc Trung Quốc mở cửa thị trường hơn với các doanh nghiệp Mỹ, từ đó thắt chặt mối quan hệ Mỹ - Trung"
Paulson, Bộ trưởng tài chính dưới thời tổng thống Mỹ George W. Bush, giờ đây không miêu tả hợp tác kinh doanh như là "chất keo kết dính" quan hệ Mỹ - Trung nữa. Ông đang cảnh báo về một "bức màn kinh tế" có khả năng phủ bóng lên Mỹ và Trung Quốc, đồng thời lưu ý tới những rủi ro đối với nền kinh tế Mỹ.
"Những lo lắng về an ninh quốc gia đang bao trùm gần như tất cả các khía cạnh của mối quan hệ kinh tế giữa Mỹ và Trung Quốc", Paulson hồi tháng hai phát biểu.
"Vấn đề khi bạn giáng một chiếc búa đó là nó có thể phá vỡ mọi thứ", ông nói. "Nếu bạn định làm tổn thương người khác nhưng cuối cùng lại làm tổn thương chính mình, bạn không phải lúc nào cũng có cơ hội thứ hai để hồi phục".Trước đó, các nhà sản xuất chip hàng đầu của Mỹ bao gồm Intel, Qualcomm, Xilinx và Broadcom hôm 20/5 đã đơn phương dừng cung cấp phần mềm và linh kiện quan trọng cho Huawei. Tập đoàn Google cũng cắt nguồn cung cấp phần cứng và một số dịch vụ phần mềm cho tập đoàn công nghệ Trung Quốc.
Về phía Trung Quốc
Khi tin tức nổ ra về việc Washington áp thuế trở lại, những người dùng mạng xã hội Trung Quốc đồng loạt đồng tình với chính quyền: "Nếu bạn muốn thảo luận, cửa vẫn mở; Nếu bạn muốn chiến đấu, chúng tôi sẽ chiến đấu đến cùng", báo Xinhua đưa tin.
Cựu Thứ trưởng thương mại Trung Quốc Ngụy Kiến Quốc tuyên bố Bắc Kinh không chỉ quyết tâm mà còn sẵn sàng tham gia một cuộc chiến dài hơi với Washington.
"Trung Quốc không chỉ là bậc thầy võ thuật trước những mánh khóe của Mỹ mà còn có thể là một võ sĩ đấm bốc lão luyện đủ sức tung cú đấm chết người vào cuối trận", ông nói với báo South China Morning Post
Ngân hàng DBS (Hong Kong) Ltd cho rằng chính quyền Trung Quốc dự kiến sẽ phải đẩy nhanh tốc độ cập nhật công nghiệp để tránh bị đe dọa bởi các đối tác thương mại trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ-Trung cả về trung hạn và dài hạn.
Carol Wu Shuyan – người đứng đầu bộ phận nghiên cứu Hong Kong và Đại lục Trung Hoa tại Ngân hàng DBS cho biết: Cuộc chiến thương mại gần đây giữa Mỹ và Trung Quốc tất yếu sẽ có tiêu cực trong ngắn hạn đối với khu vực Đồng bằng Châu Giang ở tỉnh Quảng Đông, nơi dựa nhiều vào chế tạo và xuất khẩu. Vẫn theo bà này, trong vài năm kế tiếp, việc sản xuất các sản phẩm như các “xe ô tô năng lượng mới” (thuật ngữ mà chính phủ Trung Quốc dùng để chỉ một loại xe ô tô điện), các ứng dụng thông minh, các sản phẩm môi trường, và phần cứng “internet vạn vật” dành cho người tiêu dùng sẽ tiếp tục chứng kiến sự phát triển mạnh ở khu vực Đồng bằng Châu Giang.
Trong khi đó, Trung Quốc sẽ phải tiếp tục chạy đua trong công nghiệp bán dẫn - lĩnh vực mà Đài Loan vẫn có lợi thế, theo nhà phân tích viễn thông và công nghệ Tam Tsz-wang của DBS.
Thâm Quyến trở thành mũi nhọn hàng đầu
Theo nhà nghiên cứu Carol Wu, thành phố Thâm Quyến - với tư cách là phiên bản Thung lũng Silicon của Trung Quốc - được kỳ vọng sẽ là động lực thúc đẩy nghiên cứu công nghệ cao và phát triển.
Hiện tại, các nhà sản xuất thiết bị viễn thông như Huawei (Hoa Vi), ZTE (Trung Hưng ), gã khổng lồ internet Tencent, và nhà sản xuất ô tô điện BYD đều đặt đại bản doanh ở Thâm Quyến.
GDP đầu người ở khu vực Vịnh Lớn là khoảng 23.000 USD, so với 42.000 USD ở Vịnh Tokyo, 82.000 USD ở Vịnh New York và 102.000 USD ở Vịnh San Francisco, theo một báo cáo nghiên cứu do DBS xuất bản. Nếu loại trừ Hong Kong và Macau, thì công nghiệp dịch vụ ở đây chiếm tới 57% GDP tại 9 thành phố của Quảng Đông. Vào năm 2030, tỷ lệ này sẽ tăng lên thành 72%.
Ken Shih – nhà phân tích ngân hàng và bảo hiểm tại Ngân hàng DBS, cho biết ngành tài chính của khu vực Vịnh Lớn này sẽ tăng trưởng mạnh trong thập kỷ tới. Ông này bổ sung thêm rằng vào năm 2030, tăng trưởng phí bảo hiểm hàng năm sẽ đạt 16% so với 17% ở khoản cho vay ngang hàng, 14% ở khu vực tài chính và 12% ở các khoản cho vay của ngân hàng.
Nhận định cuộc chiến sẽ tiếp tục kéo dài khi mà cả hai bên liên tục chuẩn bị những phương án để ứng phó với những vấn đề đang xảy ra giữa các bên khi mà cả hai bên không thống nhất được quan điểm cũng như không có tiếng nói chung với nhau.
Việt Lâm ( Tổng Hợp )