Dựa trên Kết quả Khảo sát Người tiêu dùng tại Châu Á Thái Bình Dương năm 2024, PwC Việt Nam cho rằng việc xây dựng lòng tin và đáp ứng nhu cầu tức thời của người tiêu dùng là yếu tố then chốt trong bối cảnh thị trường tiêu dùng Việt Nam ngày càng cạnh tranh và đa dạng.
Những vấn đề mà người tiêu dùng đang phải đối mặt
Khảo sát Người tiêu dùng năm 2024 của PwC được xây dựng dựa trên những hiểu biết tích lũy qua hơn 15 năm nghiên cứu người tiêu dùng bằng cách thu thập quan điểm của hơn 20.000 người tiêu dùng, trong đó có hơn 7.000 người tiêu dùng ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương, với 515 người đến từ Việt Nam. Khảo sát khám phá một loạt các vấn đề từ việc tiếp nhận công nghệ, tìm kiếm giá trị đồng tiền, quay lại cửa hàng, cởi mở về dữ liệu, quan tâm đến môi trường, và nhiều vấn đề khác.
Theo kết quả khảo sát, giá cả gia tăng và việc đảm bảo khả năng chi trả là những thách thức hàng đầu mà người tiêu dùng đang phải đối mặt.
Tương tự như tại khu vực Châu Á Thái Bình Dương, nền kinh tế Việt Nam cũng đang từng bước phục hồi. Tuy nhiên, kết quả khảo sát cho thấy, việc tăng giá lương thực, năng lượng, nhà ở và các chi phí thiết yếu khác được xem là rủi ro lớn nhất của đại đa số người tiêu dùng Việt Nam trong 12 tháng tới (63%). Trong khi đó, biến động kinh tế vĩ mô được xếp ở vị trí thứ hai (52%).
Người tiêu dùng hiện nay có xu hướng chi tiêu thận trọng hơn. Họ sẽ cắt giảm chi tiêu cho các mặt hàng không thiết yếu như các mặt hàng xa xỉ, sản phẩm giải trí, sách/báo, ưu tiên các sản phẩm/dịch vụ thiết yếu như nhu yếu phẩm, quần áo và chăm sóc sức khỏe.
Chiến lược phù hợp để củng cố niềm tin của người tiêu dùng
Người tiêu dùng Việt Nam ưa chuộng việc mua sắm qua mạng xã hội. Tuy nhiên, họ cũng bày tỏ sự lo ngại khi mua hàng qua mạng xã hội.
Với những kỳ vọng ngày càng gia tăng của người tiêu dùng khi mua sắm tại cửa hàng và mua sắm trực tuyến, các thương hiệu và nhà bán lẻ cần áp dụng chiến lược đa kênh một cách linh hoạt. Cùng với sự phổ biến của các nền tảng thương mại điện tử như Shopee và Lazada, Việt Nam đang có tỷ lệ mua sắm trực tuyến cao nhất trong khu vực, mặc dù việc mua sắm trực tiếp tại cửa hàng vẫn giữ ở mức cao (63%).
Tương tự như tại Châu Á Thái Bình Dương, người tiêu dùng Việt Nam cũng tích cực đón nhận và sử dụng các nền tảng mạng xã hội. Họ sử dụng mạng xã hội cho việc mua sắm và tương tác với người bán trong suốt quá trình mua hàng của họ (sử dụng mạng xã hội để tiếp cận các thương hiệu mới và tham khảo các đánh giá trước khi mua hàng).
Tuy nhiên, dường như có sự xói mòn niềm tin khi người tiêu dùng đặt câu hỏi về sự an toàn và độ tin cậy của mạng xã hội cũng như chia sẻ những trải nghiệm mua sắm trực tuyến tiêu cực.
Định hướng kinh doanh hướng tới tương lai bền vững
Người tiêu dùng Việt Nam đang ngày càng ưu tiên tính bền vững trong thói quen tiêu dùng, khi có 94% cho biết đã trải qua những tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu trong cuộc sống hàng ngày (tỷ lệ này ở khu vực là 88%). Đáng chú ý, 74% người tiêu dùng Việt Nam bày tỏ sẵn sàng chi trả cao hơn 20% so với mức giá trung bình cho một sản phẩm được làm từ vật liệu tái chế/bền vững và có đến 85% sẽ cân nhắc việc mua xe hybrid (xe lai) hoặc xe điện trong 3 năm tới.
Vấn đề biến đổi khí hậu và tác động của nó đến sự phát triển bền vững đang được cả các doanh nghiệp và chính phủ quan tâm sâu sắc. Theo khảo sát, 94% người tiêu dùng Việt Nam cho biết đã trải qua những tác động sâu sắc do biến đổi khí hậu lên cuộc sống hàng ngày.
AI đã và đang thay đổi sâu sắc cách chúng ta sống và làm việc. Tuy nhiên, mức độ tin tưởng của người tiêu dùng vào AI, đặc biệt trong các hoạt động mua sắm, sẽ quyết định đến việc AI có thực sự thay thế được con người hay không. Khảo sát của chúng tôi cho thấy, người tiêu dùng Việt Nam khá cởi mở với việc sử dụng AI trong các hoạt động ít rủi ro, nhưng vẫn muốn có sự tương tác trực tiếp với con người trong các giao dịch phức tạp.
Dù có vẻ trừu tượng, các xu hướng toàn cầu như công nghệ và tính bền vững lại mang đến những cơ hội thực tế để doanh nghiệp kết nối sâu sắc hơn với người tiêu dùng và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Quyết định chiến lược
Trong bối cảnh thị trường tiêu dùng Việt Nam ngày càng cạnh tranh và đa dạng, ông Nguyễn Lương Hiền, Phó Tổng Giám đốc, Lãnh đạo Dịch vụ Tiêu dùng & Bán lẻ, PwC Việt Nam khuyến nghị các nhà lãnh đạo doanh nghiệp cần đưa ra những quyết định chiến lược để thúc đẩy tăng trưởng. Khảo sát Người tiêu dùng 2024 cho thấy việc xây dựng lòng tin và đáp ứng nhu cầu tức thời của người tiêu dùng là yếu tố then chốt.
Báo cáo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc mang tới những giá trị vượt trội ngoài việc cạnh tranh về giá, xây dựng chiến lược bán lẻ phù hợp với mục đích cá nhân của khách hàng và đồng thời khuyến khích các lựa chọn tiêu dùng có trách nhiệm. Sự minh bạch, nhất quán và một chiến lược ứng dụng GenAI cùng quản trị rủi ro sẽ là những yếu tố quan trọng để xây dựng lòng tin và thu hút khách hàng.
Bên cạnh đó, thực hành phát triển bền vững một cách thực chất bằng việc minh bạch hóa các thông tin về quá trình sản xuất và có chứng nhận của bên thứ ba sẽ góp phần quan trọng trong việc xây dựng hoạt động kinh doanh bền vững cho doanh nghiệp.
"Với những hành động này, các nhà lãnh đạo doanh nghiệp không chỉ sẵn sàng đối mặt với những thách thức hiện tại mà còn nắm bắt cơ hội để phát triển mạnh mẽ trong thị trường tiêu dùng Việt Nam, một trong những thị trường được dự đoán là sẽ sôi động nhất thế giới vào năm 2030”, đại diện PwC Việt Nam kỳ vọng.
Trung Anh