Theo đại diện các doanh nghiệp lữ hành, giá vé máy bay thời gian qua tăng đáng kể, phổ biến từ 15-50% tùy chặng, tùy thời điểm. Đây là mức tăng tạo sức ép trực tiếp lên toàn bộ chuỗi sản phẩm du lịch, bởi chi phí vận chuyển chiếm tỷ trọng lớn trong giá tour.
Du lịch là một ngành mang tính tổ hợp
Năm 2025, Việt Nam đón trên 21 triệu lượt khách quốc tế và khoảng 135 triệu lượt khách nội địa. Tổng thu từ du lịch lần đầu tiên vượt mốc một triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, thị trường nội địa hiện cũng đang đối mặt với nhiều thách thức mới.
Hàng không và du lịch là lĩnh vực nhạy cảm với những biến động trong nước và thế giới. Giá dầu gần đây có xu hướng giảm nhưng chưa bền vững do xung đột ở Trung Đông chưa kết thúc, xăng dầu khan hiếm, nguồn cung chưa đảm bảo. Nhiều hãng buộc phải điều chỉnh tần suất khai thác, cắt giảm chuyến bay hoặc giá vé cao. Chi phí dịch vụ tăng, hoạt động du lịch và lữ hành ảnh hưởng, hành khách thắt chặt chi tiêu.
Cao điểm du lịch Hè 2026 sắp bắt đầu nhưng sức mua có dấu hiệu chững lại do khó khăn chung từ thị trường hàng không - du lịch. Với hơn 70% khách du lịch quốc tế và nội địa lựa chọn di chuyển bằng đường hàng không, mọi biến động về chi phí vận tải đều nhanh chóng lan sang toàn bộ chuỗi lữ hành, lưu trú và dịch vụ du lịch.
Theo ông Nguyễn Quý Phương, Trưởng phòng Quan hệ quốc tế và Xúc tiến du lịch, Cục du lịch Quốc gia Việt Nam, trong bối cảnh cạnh tranh du lịch ngày càng gay gắt, Việt Nam không chỉ cạnh tranh giữa các điểm đến trong nước mà còn phải cạnh tranh với nhiều quốc gia trong khu vực và quốc tế. Điều quan trọng hiện nay không phải là giảm giá bằng mọi cách mà là tạo ra những sản phẩm du lịch thực chất, chất lượng và giàu trải nghiệm cho du khách.
Nhiều du khách đánh giá Việt Nam có cảnh quan đẹp, điểm đến hấp dẫn, tuy nhiên để tăng sức cạnh tranh cần có sự liên kết chặt chẽ hơn giữa ngành hàng không, du lịch và các địa phương. Thời gian qua, các cơ quan quản lý đã phối hợp xây dựng nhiều chương trình kích cầu, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa hãng bay, doanh nghiệp lữ hành và địa phương để mở các đường bay mới, quảng bá điểm đến và xây dựng các gói sản phẩm hấp dẫn hơn cho khách du lịch.
Tuy nhiên, ngành du lịch cũng đang đối mặt nhiều khó khăn khi giá nhiên liệu, chi phí vận hành và nhiều loại chi phí dịch vụ tăng mạnh, tạo áp lực lớn cho doanh nghiệp. Thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá rẻ, ngành du lịch cần nâng cao chất lượng trải nghiệm để gia tăng giá trị dịch vụ, giúp du khách cảm nhận được chất lượng tốt hơn với mức chi phí hợp lý hơn.
Cần có sự điều phối hiệu quả hơn giữa các điểm đến để tránh tình trạng quá tải tại một số địa phương “hot”, trong khi nhiều nơi có sản phẩm tốt nhưng lượng khách vẫn chưa tương xứng. Việc điều phối này cần dựa trên tín hiệu thị trường, nhu cầu thực tế của du khách và xu hướng trải nghiệm mới.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, ngành du lịch cũng đang thúc đẩy các nền tảng kết nối thông tin để du khách dễ dàng tiếp cận các chương trình ưu đãi, điểm đến và dịch vụ phù hợp. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra những sản phẩm du lịch chất lượng, trải nghiệm tốt hơn cho du khách, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Năm 2025, Việt Nam đón trên 21 triệu lượt khách quốc tế và khoảng 135 triệu lượt khách nội địa
Du lịch là một ngành mang tính tổ hợp, liên quan đến rất nhiều lĩnh vực và chủ thể khác nhau. Trong cơ cấu hoạt động của ngành hàng không hiện nay, lượng khách du lịch chiếm tỷ lệ rất lớn, có thể lên tới hơn 60-70%, dù chưa có thống kê chính thức vì số liệu giữa các bên còn có sự giao thoa. Điều đó cho thấy phát triển du lịch không chỉ là câu chuyện riêng của ngành du lịch mà còn tác động đến nhiều lĩnh vực khác trong nền kinh tế.
Giá vé máy bay tăng tạo sức ép trực tiếp lên toàn bộ chuỗi sản phẩm du lịch
Theo Bà Nguyễn Thị Lê Hương - Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Vietravel, trong bối cảnh thị trường du lịch đang phục hồi mạnh sau đại dịch nhưng đồng thời đối mặt nhiều biến động về chi phí, áp lực lớn nhất hiện nay của doanh nghiệp lữ hành nằm ở yếu tố giá đầu vào, đặc biệt là vận tải hàng không.
Giá vé máy bay thời gian qua tăng đáng kể, phổ biến từ 15-50% tùy chặng, tùy thời điểm. Đây là mức tăng tạo sức ép trực tiếp lên toàn bộ chuỗi sản phẩm du lịch, bởi chi phí vận chuyển chiếm tỷ trọng lớn trong giá tour.
Biến động giá vé không chỉ ảnh hưởng quyết định lựa chọn điểm đến của du khách mà còn tác động đến cơ cấu thị trường. Một bộ phận khách có xu hướng dịch chuyển sang sản phẩm gần, ngắn ngày hoặc thay đổi thời điểm đi du lịch để giảm chi phí. Trong khi đó, thị trường quốc tế ghi nhận sự phân hóa rõ nét, khi một số điểm đến có chi phí hợp lý sẽ thu hút dòng khách tốt hơn.
Đơn vị xác định chiến lược thích ứng không chỉ dừng ở việc điều chỉnh giá, mà quan trọng hơn là tái thiết kế sản phẩm du lịch theo hướng gia tăng trải nghiệm và tối ưu giá trị cho khách hàng. Doanh nghiệp tập trung phát triển các dòng sản phẩm mới gắn với xu hướng “du lịch trải nghiệm”, nhấn mạnh yếu tố văn hóa bản địa, đời sống thực tế và sự tương tác sâu hơn giữa du khách với điểm đến.
Bà Lê Thị Hòa - Giám đốc Công ty Lữ hành Hanoitourist cho rằng việc các chuyến bay, kể cả các chuyến bay thuê bao nguyên chuyến (charter), bị thay đổi giờ bay hoặc hủy đột ngột mà không được thông báo trước không còn là chuyện hiếm. Để bảo vệ quyền lợi khách hàng, Hanoitourist buộc chuẩn hóa lại toàn bộ năng lực xử lý tình huống của đội ngũ nhân sự. Khi đối mặt với sự cố từ các hãng bay, đội ngũ lữ hành lập tức đưa ra phương án xử lý nhanh nhất để tìm được tiếng nói chung với du khách.
Sự linh hoạt này mang lại hiệu quả rõ rệt. Trong dịp đầu năm, khi một số tour gặp sự cố, 80% khách hàng đồng ý chuyển hướng sang các thị trường thay thế như Hàn Quốc, Nhật Bản với mức giá ưu đãi thay vì hủy bỏ kỳ nghỉ. Khi lịch trình buộc phải kéo dài thêm ngày do dồn hoặc hủy chuyến, doanh nghiệp lữ hành sẵn sàng tự bỏ tiền túi chịu các chi phí phát sinh để giữ gìn niềm tin và lợi ích lâu dài của khách hàng.
Để giải quyết bài toán vé máy bay tăng giá, thay vì tìm mọi cách ép giá thành bằng việc nhồi nhét các điểm mua sắm (shopping) như phương pháp truyền thống, Hanoitourist mạnh dạn tung dòng sản phẩm "no shopping" (không mua sắm).
Doanh nghiệp chọn cách gia tăng độ dài tour và làm phong phú thêm trải nghiệm đặc thù để du khách cảm thấy số tiền bỏ ra là hoàn toàn xứng đáng. Nếu hàng không buộc phải tăng giá vé, lữ hành tăng cường dịch vụ gia tăng như nâng cấp bữa ăn, tổ chức sinh nhật cho khách ngay trên máy bay, hay tạo cơ hội giao lưu, check-in cùng đội bay.
Nhận thức của khách hàng doanh nghiệp hiện nay cũng thay đổi. Thay vì thắt chặt chi tiêu, nhiều doanh nghiệp sẵn sàng chấp nhận mức chi phí cao hơn các kỳ nghỉ chất lượng nhằm mục đích tái tạo sức lao động, từ đó gia tăng hiệu quả công việc cho nhân viên. Song song giải pháp ứng phó, việc liên tục làm mới sản phẩm nội địa được xem là "chìa khóa" giữ chân du khách.
Ngoài ra, việc khai thác thị trường ngách đang mở ra những hướng đi vô cùng khả quan. Điển hình như sự xuất hiện của các tour tàu hỏa xuyên Việt cao cấp có mức giá lên đến hàng trăm triệu đồng nhưng vẫn luôn trong tình trạng "cháy vé", minh chứng cho nhu cầu không nhỏ của tệp khách hàng khao khát những trải nghiệm mới lạ và khác biệt.
Anh Đào