Ngành dịch vụ thực phẩm toàn cầu đang gặp khó khăn, nhiều kênh chưa có dấu hiệu phục hồi. Một trong những yếu tố góp phần khiến ngành dịch vụ thực phẩm trì trệ là sự xuất hiện của một loại người tiêu dùng mới: người tiêu dùng 'ẩn dật'.
Người tiêu dùng 'ẩn dật', họ là ai?
Người tiêu dùng 'ẩn dật' là kiểu người tiêu dùng mới thích ở nhà hơn là đi ăn uống bên ngoài. 46% người tiêu dùng trên toàn cầu cho biết họ có ý định đi ăn ngoài ít thường xuyên hơn trong ba tháng tới, trong khi 11% cho biết họ sẽ dừng hẳn.
Theo báo cáo mới cập nhật của công ty tư vấn và phân tích dữ liệu GlobalData, ngành dịch vụ thực phẩm đã không trở lại trạng thái bình thường như trước đại dịch vào năm 2023, với giá trị doanh thu trong lĩnh vực dịch vụ thực phẩm chỉ tăng 3% kể từ năm 2019 với tổng giao dịch giảm 3% so với cùng kỳ. Doanh thu bán hàng tại chỗ cũng giảm 12% so với năm 2019.
Chuyên gia tư vấn thực phẩm cấp cao và giải pháp tuỳ chỉnh của người tiêu dùng tại GlobalData, ông Fred Diamond, cho biết: “Ý tưởng về sự phục hồi sau đại dịch đối với ngành dịch vụ thực phẩm giả định rằng giai đoạn 2020-2021 là một đốm sáng - một sự kiện ngoại sinh, chỉ xảy ra một lần trong đời và sẽ tạm dừng tiến trình trong một hoặc hai năm trước khi các xu hướng bình thường và hành vi của người tiêu dùng tiếp tục trở lại”.
“Tuy nhiên, trong thời gian đó có điều gì đó đã thay đổi. Chúng ta đã thay đổi. Mọi người vẫn đang chi tiêu và vẫn tiêu dùng, nhưng theo một cách hoàn toàn khác. Kiểu người tiêu dùng mới này được gọi là người tiêu dùng 'ẩn dật', tạo ra 'nền kinh tế ẩn sĩ'”, ông Fred Diamond chia sẻ.
Ý tưởng về nền kinh tế ẩn dật có liên quan đến các khái niệm như “kén” được mô tả là hiện tượng mọi người thích ở nhà hơn là dành thời gian ở ngoài trời.
Theo ông Fred Diamond, từ năm 2020 đến năm 2021, người dân ở lại nhiều hơn do đại dịch. Nhưng từ năm 2022 đến năm 2023, lạm phát được cho là nguyên nhân chính khiến người dân ở trong nhà.
“Đây là bốn năm thay đổi hành vi trên quy mô toàn cầu. Ý tưởng mọi thứ có thể quay trở lại như cách mọi người nhìn thấy tương lai từ vị trí thuận lợi của năm 2019 phải bị loại bỏ và bối cảnh mới được đón nhận”, ông Fred Diamond nói.
Tính theo khu vực, Tây Âu chứng kiến số giao dịch bữa ăn tại nhà hàng giảm 9%, trong khi số giao dịch mua mang đi tăng 23% vào năm 2023 so với năm 2019, nhưng tổng giao dịch lại giảm 3%. Các nhà phân tích của GlobalData nói thêm, rằng xu hướng tương tự cũng được nhìn thấy ở châu Á và Bắc Mỹ.
Chuyên gia của GlobalData thông tin, “theo một cách nào đó, điều này không có gì đáng ngạc nhiên. Tất nhiên, những người hưởng lợi chính từ việc khóa máy, chẳng hạn như các nền tảng giao hàng, nhằm mục đích duy trì sự thống trị mới được tìm thấy của họ. Sự gia tăng của các “bếp ma”, vốn là các cửa hàng dịch vụ ăn uống chỉ giao hàng, cũng góp phần củng cố bối cảnh mới này”.
Trong một cuộc khảo sát của nền tảng giao đồ ăn Deliveroo, người ta thấy rằng 68% người Singapore sử dụng dịch vụ giao đồ ăn hàng ngày, với 87% nói rằng dịch vụ giao đồ ăn cho phép họ tận dụng nhiều thời gian rảnh rỗi hơn.
Việc không có thời gian chuẩn bị bữa ăn và không muốn nấu nướng cũng là một trong những lý do nên sử dụng dịch vụ giao đồ ăn.
Deliveroo cũng lưu ý, rằng chi tiêu trung bình của người Singapore cho việc giao đồ ăn đã tăng lên 88,80 USD (118 USD) hàng tháng từ mức 81,28 USD (108 USD) trong cuộc khảo sát năm 2022.
Đưa người tiêu dùng "ẩn dật” ra ngoài bằng cách nào?
Để thu hút những người tiêu dùng "ẩn dật", GlobalData lưu ý, rằng đổi mới sản phẩm là một trong những giải pháp quan trọng, đặc biệt là khi đối mặt với tình trạng sụt giảm lượng khách hàng và giảm chi tiêu.
Việc hạn chế sự sẵn có của các món trong thực đơn hoặc ưu đãi mới có thể thúc đẩy người tiêu dùng chi tiêu cho sản phẩm vì điều này có thể thu hút sự quan tâm của họ. Điều này cũng có thể giúp xây dựng lòng trung thành của khách hàng.
Hãng tư vấn và phân tích dữ liệu toàn cầu cho biết thêm, rằng việc đảm bảo tính xác thực và phù hợp với di sản có thể “gây được tiếng vang mạnh mẽ” khi người tiêu dùng thận trọng với những sản phẩm có vẻ “được sản xuất hàng loạt, không nguyên bản”.
Các nhà khai thác dịch vụ thực phẩm không có tùy chọn mang đi hoặc giao hàng nên linh hoạt và áp dụng tùy chọn này vì việc không có sự hiện diện trực tuyến có thể gây thiệt hại cho hoạt động kinh doanh của họ.
Chuyên gia Fred Diamond cũng nhắc nhở các nhà khai thác, rằng họ nên nhớ người tiêu dùng có thể chọn các lựa chọn thực phẩm rẻ hơn trước khi quyết định giảm giá.
Vì vậy, thay vào đó, các nhà khai thác nên tập trung vào việc có khẩu phần ăn phù hợp và nêu bật những gì tốt nhất mà họ có thể cung cấp, “so sánh chúng với những gì người tiêu dùng có thể tìm thấy ở những lựa chọn thay thế rẻ hơn”.
Minh Đức