Ngành hàng không Việt Nam bước vào chu kỳ phục hồi bền vững

Theo báo cáo triển vọng ngành hàng không năm 2026 của Chứng khoán MB (MBS), ngành hàng không Việt Nam đang rời khỏi giai đoạn phục hồi hậu Covid để bước sang chu kỳ tăng trưởng mới, với nền tảng đến từ nhu cầu vận chuyển quốc tế phục hồi rõ nét, hạ tầng hàng không được mở rộng và môi trường chính sách ngày càng thuận lợi hơn cho du lịch và hàng không.

Khách quốc tế là động lực tăng trưởng chủ đạo

Trong 10 tháng đầu năm 2025, thị trường hàng không toàn cầu tiếp tục duy trì xu hướng phục hồi tích cực. Theo số liệu của IATA, lưu lượng hành khách tính theo RPK tăng hơn 5% so với cùng kỳ, ghi nhận chuỗi tăng trưởng liên tục trong nhiều tháng. Đáng chú ý, khu vực châu Á – Thái Bình Dương là một trong những khu vực phục hồi nhanh nhất, nhờ sự trở lại mạnh mẽ của các đường bay quốc tế và dòng khách du lịch xuyên biên giới. Xu hướng này tạo nền tảng thuận lợi cho các thị trường du lịch trọng điểm trong khu vực, trong đó có Việt Nam.

Bước sang năm 2026, MBS đánh giá ngành hàng không Việt Nam sẽ duy trì đà tăng trưởng mạnh, với động lực chính đến từ lượng khách quốc tế tiếp tục mở rộng. Các chính sách miễn thị thực, môi trường chính trị ổn định cùng chi phí du lịch cạnh tranh giúp Việt Nam ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn trong khu vực. Theo dự báo của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), lưu lượng hành khách toàn cầu có thể duy trì tốc độ tăng trưởng kép khoảng 4,3% trong giai đoạn 2025–2043, trong đó châu Á – Thái Bình Dương tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt.

Đối với thị trường nội địa, nhu cầu vận chuyển được kỳ vọng duy trì tăng trưởng ổn định nhờ sự thay đổi trong xu hướng du lịch của người dân. Các chuyến du lịch ngắn ngày, ưu tiên trải nghiệm cá nhân hóa và du lịch nội địa tiếp tục được ưa chuộng, trong bối cảnh thu nhập khả dụng cải thiện nhờ chính sách giảm thuế thu nhập cá nhân. MBS dự báo lượng khách nội địa qua các cảng hàng không có thể đạt khoảng 75 triệu lượt trong năm 2026, tăng khoảng 5% so với năm trước.

Hạ tầng sân bay mở rộng, nâng cao năng lực toàn ngành

Song song với sự phục hồi của cầu, nguồn cung trong ngành hàng không cũng đang gia tăng nhanh chóng. Các hãng hàng không trong nước tiếp tục mở rộng đội bay nhằm đón đầu nhu cầu tăng trưởng trung hạn, đặc biệt ở các đường bay quốc tế. Tuy nhiên, MBS lưu ý rằng tốc độ gia tăng nguồn cung có thể cao hơn tốc độ tăng trưởng của cầu trong ngắn hạn, tạo áp lực cạnh tranh về giá vé và hệ số sử dụng ghế.

Dù vậy, việc bổ sung đội bay mới được đánh giá là cần thiết để đảm bảo năng lực khai thác dài hạn, đồng thời giúp bình ổn giá vé trong các giai đoạn cao điểm. Trong bối cảnh đó, lợi thế cạnh tranh sẽ nghiêng về các hãng hàng không có quy mô lớn, mạng bay rộng, khả năng tối ưu chi phí và nền tảng tài chính được cải thiện sau giai đoạn tái cơ cấu.

Một trong những điểm nhấn quan trọng trong triển vọng ngành hàng không là sự cải thiện mạnh mẽ về hạ tầng. MBS đánh giá các dự án mở rộng, nâng cấp sân bay hiện hữu và đầu tư các cảng hàng không mới sẽ đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực khai thác toàn ngành.

Đặc biệt, dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành được xem là động lực chiến lược trong trung và dài hạn. Khi đi vào khai thác, Long Thành không chỉ giúp giảm tải cho sân bay Tân Sơn Nhất mà còn mở ra không gian phát triển mới cho các đường bay quốc tế đường dài, đồng thời nâng cao vị thế của Việt Nam trong mạng lưới hàng không khu vực. MBS kỳ vọng luồng khách quốc tế sẽ dịch chuyển mạnh về Long Thành trong giai đoạn sau 2027, tạo điều kiện cho các hãng hàng không mở rộng quy mô và cải thiện hiệu quả khai thác.

Bên cạnh đó, việc đầu tư đồng bộ vào hạ tầng phụ trợ, logistics hàng không và dịch vụ mặt đất cũng được kỳ vọng giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và tối ưu hóa doanh thu phi hàng không tại các cảng bay lớn.

Cạnh tranh gia tăng, cơ hội tập trung vào doanh nghiệp đầu ngành

Sau giai đoạn chịu ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch, tình hình tài chính của các doanh nghiệp hàng không đang dần được cải thiện. Theo MBS, quá trình tái cơ cấu tài chính, cắt giảm chi phí và phục hồi doanh thu đã giúp nhiều doanh nghiệp quay trở lại quỹ đạo tăng trưởng.

Vietnam Airlines được đánh giá là trường hợp tiêu biểu khi đã từng bước giải quyết các vấn đề về vốn chủ sở hữu, cải thiện dòng tiền và nâng cao hiệu quả khai thác. Việc phục hồi mạnh mẽ của các đường bay quốc tế, đặc biệt là các tuyến có biên lợi nhuận cao, được kỳ vọng sẽ giúp hãng cải thiện đáng kể kết quả kinh doanh trong giai đoạn 2026–2027.

Ở mảng hạ tầng, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) được hưởng lợi trực tiếp từ tăng trưởng lưu lượng hành khách và doanh thu dịch vụ phi hàng không. Với vị thế độc quyền khai thác hệ thống cảng hàng không dân dụng, ACV được MBS đánh giá là doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng ổn định và bền vững trong dài hạn, đặc biệt khi sân bay Long Thành chính thức vận hành.

Trong bối cảnh ngành hàng không bước vào chu kỳ tăng trưởng mới nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro cạnh tranh và biến động chi phí, MBS cho rằng nhà đầu tư nên ưu tiên các doanh nghiệp đầu ngành, có nền tảng tài chính lành mạnh, khả năng khai thác hiệu quả và hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng tăng trưởng dài hạn của ngành.

Theo chiến lược đầu tư năm 2026, MBS ưu tiên lựa chọn Vietnam Airlines (HVN) và Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV). Với HVN, việc hoàn tất quá trình tái cơ cấu tài chính và chính thức thoát âm vốn chủ sở hữu tạo tiền đề để doanh nghiệp mở rộng đội bay, nâng cao năng lực khai thác và gia tăng thị phần quốc tế. Trong khi đó, ACV được kỳ vọng hưởng lợi dài hạn từ sự tăng trưởng của lưu lượng hành khách, đặc biệt khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động, đồng thời có dư địa tăng trưởng lợi nhuận rõ nét từ sau năm 2027.

Tổng thể, MBS nhận định ngành hàng không Việt Nam đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhất và đang bước vào một chu kỳ phát triển mới, nơi nhu cầu vận chuyển tăng trưởng, hạ tầng được mở rộng và môi trường chính sách ngày càng thuận lợi. Dù vẫn tồn tại những thách thức ngắn hạn, triển vọng trung – dài hạn của ngành được đánh giá tích cực, mở ra dư địa tăng trưởng cho cả doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Trung Anh