Trong bối cảnh dư địa tín dụng của nhóm chuyên cho vay doanh nghiệp không còn nhiều và NIM thu hẹp, lợi nhuân ngân hàng có thể không còn tăng trưởng tốt nửa nửa đầu năm.
Tín dụng tăng trưởng ấn tượng
Tính đến ngày 17/9/2024, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt 7,38% so với cuối năm 2023 (cùng kỳ đạt 5,73%). Trong đó, khối ngân hàng thương mại (NHTM) cổ phần tư nhân tăng 8,6%, chiếm 45% thị phần, tăng cao nhất toàn hệ thống.
Về tình hình cấp tín dụng, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống cải thiện so với cùng kỳ. Đến ngày 17/9/2024, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt 7,38% so với cuối năm 2023 (cùng kỳ đạt 5,73%). Trong đó, khối NHTM cổ phần tư nhân tăng 8,6%, chiếm 45% thị phần, tăng cao nhất toàn hệ thống.
Tăng trưởng tín dụng đối với các ngành đều cải thiện so với cùng kỳ năm 2023, cơ cấu tín dụng phù hợp với định hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
Cơ cấu tín dụng của khối NHTMCP tư nhân phù hợp với cơ cấu tín dụng chung, trong đó tín dụng đối với ngành thương mại và dịch vụ tăng tích cực, chiếm khoảng 50% dư nợ ngành thương mại và dịch vụ toàn hệ thống.
Tín dụng tiếp tục hướng vào các hoạt động sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, tín dụng tiêu dùng phục hồi. Dư nợ cho vay phục vụ nhu cầu đời sống và dư nợ tín dụng qua thẻ tín dụng tăng 4,93% (cùng kỳ giảm 0,2%).
Tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt 7,38% so với cuối năm 2023 (cùng kỳ đạt 5,73%).
Về một số khó khăn, vướng mắc, nợ xấu và nợ tiềm ẩn trở thành nợ xấu có xu hướng tăng, nguy cơ tăng sau khi tiếp tục chính sách cơ cấu thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ.
Sức hấp thụ vốn tín dụng của doanh nghiệp và người dân thấp, nhiều doanh nghiệp thu hẹp hoặc ngừng sản xuất do thiếu đơn hàng, giải thể, đóng cửa, sức khỏe tài chính bị giảm sút; đồng thời xu hướng thắt chặt, cắt giảm chi tiêu của người dân dẫn đến cầu tín dụng thấp.
Bên cạnh đó, áp lực đối với tín dụng ngân hàng tiếp tục tăng cao trong bối cảnh các kênh huy động vốn khác của nền kinh tế gặp nhiều khó khăn, chưa phát huy hiệu quả.
Thị trường bất động sản chưa hồi phục và ổn định, sự khó khăn của thị trường bất động sản còn ảnh hưởng tới nhiều ngành vệ tinh cũng như cầu tiêu dùng về nhà ở.
Kinh tế thế giới tăng trưởng chậm, diễn biến phức tạp trên thị trường quốc tế, lãi suất còn ở mức cao tác động đến mặt bằng lãi suất, tỷ giá trong nước. Cùng với đó, tình hình thiên tai, bão lũ gây thiệt hại lớn, ảnh hưởng đến đời sống, hoạt động sản xuất kinh doanh của khách hàng, dẫn đến hoạt động của các NHTM cũng khó khăn.
Tăng trưởng ngành ngân hàng có thể không còn mạnh như nửa đầu năm
Đánh giá về ngành ngân hàng những tháng tới đây, PSG-TS. Nguyễn Hữu Huân (Trường đại học Kinh tế TP.HCM) cho biết, tuy khó tăng đột biến như các năm trước, song lợi nhuận của ngành ngân hàng vẫn tăng trong nửa cuối năm nay. Lý do là, NIM (biên lãi ròng) của ngân hàng tiếp tục tăng tưởng, trong đó phải kể đến những ngân quy mô và ngân hàng nhà nước.
Thực tế, trong nửa đầu năm nay, các ngân hàng vẫn đạt mức lợi nhuận khả quan. Tuy nhiên, có sự phân hóa về lợi nhuận ngày càng rõ nét giữa các nhà băng trong hệ thống. Các ngân hàng quy mô nhỏ và vừa sẽ khó hơn, do phải cạnh tranh gay gắt về tín dụng và tìm kiếm khách hàng tốt để cho vay, nên NIM khó tăng cao. Trong khi đó, nợ xấu ở các nhà băng này có xu hướng tăng, do chất lượng tài sản đi xuống.
Trong những tháng cuối năm 2024, nếu nền kinh tế hồi phục nhanh, thì nợ xấu ngành ngân hàng sẽ quay đầu giảm nhanh. Nhưng hiện tại, kinh tế vẫn khó khăn và không ít doanh nghiệp chưa thoát lỗ và nợ xấu gia tăng do ảnh hưởng nặng từ bão số 3.
PSG-TS. Nguyễn Hữu Huân (Trường đại học Kinh tế TP.HCM).
Cùng với đó, cổ phiếu ngân hàng đã có sự tăng trưởng trong thời gian vừa qua, nên triển vọng tăng trong thời gian tới là có, song cũng khó kỳ vọng tăng mạnh. Mặt khác, lợi nhuận của ngân hàng năm nay khó có thể tăng cao, mà chỉ khoảng 10-15%. Đồng thời, nợ xấu cũng là vấn đề đáng quan tâm khi chất lượng tài sản đi xuống.
Tuy nhiên, so với ngành nghề khác, ngân hàng vẫn là ngành có lợi nhuận cao. Khi kinh tế tăng trưởng, đây cũng là ngành được hưởng lợi đầu tiên khi tín dụng tăng trưởng trở lại. Nhưng đầu tư vào cổ phiếu ngân hàng phải dài hạn hơn. Hiện tại, một số ngành được kỳ vọng giá cổ phiếu tăng như bán lẻ, bất động sản.
Cũng liên quan đến vẫn đề này, chia sẻ tại một sự kiện mới đây, ông Trần Ngọc Báu, CEO & Founder CTCP WiGroup, cho biết mặc dù tăng trưởng so với quý liền trước của ngành ngân hàng có thể không tốt như giai đoạn đầu năm, nhưng nếu so với cùng kỳ, đây vẫn là kết quả tích cực.
Đồng thời, xu hướng lãi suất huy động bắt đầu nhích tăng trở lại từ cuối quý I, đầu quý II sẽ khiến chi phí vốn (COF) gia tăng trong quý III, làm NIM của ngân hàng thu hẹp.
Trong bối cảnh “tín dụng chậm lại, triển vọng lợi nhuận ngân hàng, xung lực tăng trưởng so với quý liền trước sẽ yếu đi hẳn”, chuyên gia dự báo.
Nguyễn Thu Trang - Khoa TCQT - HVTC