Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ Công an tiếp nhận thông tin, tài liệu để xem xét, điều tra, xử lý theo quy định đối với 2 dự án tại quận Thủ Đức (TPHCM). Đây là những dự án vướng sai phạm trong việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ sản xuất, kinh doanh sang kinh doanh đất, xây dựng nhà ở giai đoạn 2011 - 2019 của một số doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp cổ phần hóa.
Thực hiện không đúng chỉ đạo của Thủ tướng
Mới đây, Thanh tra Chính phủ (TTCP) ban hành kết luận thanh tra việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ sản xuất, kinh doanh sang kinh doanh đất, xây dựng nhà ở giai đoạn 2011 - 2019 của một số doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp cổ phần hóa tại Hà Nội, TPHCM và Bình Dương.
Ông Hoàng Hưng, Vụ trưởng Vụ I phát biểu tại buổi công bố kết luận thanh tra. Ảnh: Báo Thanh tra
Tại TPHCM, cơ quan thanh tra kết luận khu đất 1.090m2 (số 244 Kha Vạn Cân, phường Hiệp Bình Chánh, Thủ Đức), do Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ quản lý, sử dụng từ năm 1977. Tuy nhiên, trên khu đất này, công ty và UBND TPHCM, các Sở, ngành chức năng không lập hồ sơ quyết định cho thuê đất là không thực hiện đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Theo kết luận, dự án Tòa nhà văn phòng, thương mại và nhà ở tại số 244 Kha Vạn Cân (phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức) có diện tích 1.090m2. Dự án này do Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ đang quản lý, sử dụng khu đất từ năm 1977.
Công ty này và UBND TPHCM, các sở, ngành chức năng không lập hồ sơ, quyết định cho thuê đất là không thực hiện đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và quy định tại Nghị định 04/2000 của Chính phủ. Do đó, dự án không có hồ sơ sử dụng đất theo quy định pháp luật về đất đai.
Thanh tra Chính phủ cho rằng trách nhiệm thuộc về UBND TPHCM, các sở ngành liên quan, Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ trong giai đoạn trước khi được chuyển mục đích sử dụng đất (trước 22/10/2008).
Chủ tịch UBND TPHCM ban hành văn bản chấp thuận cho Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ chuyển mục đích sử dụng 1.090m2, vi phạm quy định Luật Đất đai 2003. Điều đó dẫn đến việc UBND TPHCM phê duyệt giá trị quyền sử dụng đất vi phạm quy định Nghị định số 198 của Chính phủ. Trách nhiệm thuộc về UBND TPHCM, các sở ngành liên quan, Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ.
UBND TPHCM cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ với diện tích 1.090m2 đất ở đô thị. Trong đó, diện tích cấp tăng 37,3m2 chưa được xác định tiền sử dụng đất (tạm tính theo đơn giá đất tại Chứng thư thẩm định giá là 485 triệu đồng). Trách nhiệm thuộc về UBND TPHCM, các sở ngành liên quan và Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ.
Dự án chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt đầu tư theo quy định của Luật Nhà ở 2005, chưa được chấp thuận đầu tư theo quy định của Luật Nhà ở 2014 và hạn chế về năng lực tài chính. Sau khi được chấp thuận chủ trương đầu tư năm 2016, Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ đã đề nghị chuyển nhượng dự án.
Ngày 13/1/2017, UBND TPHCM đã chấp thuận chuyển nhượng dự án cho Công ty TNHH Tuyết Nga. Đến thời điểm thanh tra, dự án vẫn chưa triển khai thực hiện theo tiến độ phê duyệt tại quyết định chấp thuận đầu tư dự án, lãng phí nguồn lực đất đai.
Tuy nhiên, UBND TPHCM không kiểm tra, xem xét, xử lý thu hồi đất theo quy định. Trách nhiệm thuộc về UBND TPHCM, phó chủ tịch UBND TP, Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ giai đoạn 2016-2017 và Công ty TNHH Tuyết Nga.
Công ty cổ phần Đầu tư và Định giá AIC - Việt Nam gia hạn hiệu lực Chứng thư thẩm định giá thêm 6 tháng, vi phạm quy định tại Thông tư 28/2015 của Bộ Tài chính nhưng Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ đã sử dụng làm căn cứ để xác định giá trị chuyển nhượng dự án là không đúng quy định Luật Giá năm 2012. Trách nhiệm thuộc về Công ty cổ phần Đầu tư và Định giá AIC - Việt Nam, Công ty cổ phần Vật tư và Thiết bị toàn bộ.
Loạt sai phạm khi chuyển nhượng dự án và thực hiện nghãi vụ tài chính
Tiếp đến là dự án tại khu đất 6.849,9m2 (số 5 đường 22 Khu phố 4, phường Hiệp Bình Chánh, Thủ Đức), cũng do Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ quản lý, sử dụng từ năm 1977.
Trong giai đoạn từ năm 1977 đến khi chủ tịch UBND TPHCM cho phép chuyển nhượng mục đích sử dụng đất, Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ quản lý, sử dụng; thuộc đối tượng được Nhà nước cho thuê đất để sản xuất kinh doanh.
Song, các sở, ngành chức năng có liên quan và công ty này đã không lập hồ sơ trình UBND TPHCM quyết định cho thuê đất, ký hợp đồng thuê đất là không thực hiện đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ theo Chỉ thị số 245 ngày 22/4/1996. Do đó, không có hồ sơ sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai. Trách nhiệm thuộc về UBND TPHCM, các sở ngành có liên quan và Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ.
Trụ sở UBND TPHCM.
Chủ tịch UBND TPHCM ban hành văn bản năm 2008 chấp thuận cho Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ chuyển mục đích sử dụng đất từ đất sản xuất sang đất ở để xây dựng dự án Khu nhà ở thấp tầng liên kế có sân vườn khi không đủ điều kiện, không đúng đối tượng sử dụng đất theo Luật Đất đai 2003, Nghị định số 181 của Chính phủ; không căn cứ vào nhu cầu sử dụng đất trong dự án đầu tư được phê duyệt, vi phạm Luật Đất đai 2003.
Việc này cũng không thẩm định nhu cầu sử dụng đất của Sở Tài nguyên và Môi trường; không đúng thẩm quyền theo Luật Đất đai 2003 dẫn đến việc UBND TPHCM phê duyệt giá trị quyền sử dụng đất vi phạm quy định tại Nghị định số 198/2004 của Chính phủ. Trách nhiệm thuộc về UBND TPHCM, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM, các sở ngành liên quan, Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ.
Kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2006-2010) quận Thủ Đức chưa được UBND TPHCM phê duyệt. Do đó, việc Sở Quy hoạch và Kiến trúc, Sở Tài chính tham mưu chủ tịch UBND TPHCM cho phép Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở là chưa đủ căn cứ theo quy định Luật Đất đai 2003. Trách nhiệm thuộc về UBND TPHCM, các sở ngành liên quan.
Việc Sở Quy hoạch - Kiến trúc có ý kiến về khu đất số 5 đường 22 Khu phố 4, phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức thuộc quy hoạch khu dân cư và việc UBND quận Thủ Đức ban hành quyết định phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị tỷ lệ 1/500 Khu nhà ở thấp tầng là không đúng với Quy hoạch 1/2000 năm 1999 quy hoạch khu đất này là đất công nghiệp. Điều này vi phạm Luật Quy hoạch đô thị năm 2009. Trách nhiệm thuộc về Sở Quy hoạch Kiến trúc TPHCM, UBND quận Thủ Đức và các phòng, ban tham mưu.
Trong việc thẩm định giá đất, Công ty cổ phần Tư vấn Dịch vụ và Bất động sản thẩm định giá đất theo phương pháp so sánh đã thực hiện không đúng quy định tại Tiêu chuẩn thẩm định giá số 07, Nghị định số 188/2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất. Do đó, việc sử dụng kết quả thẩm định giá đất để xác định tiền sử dụng đất là không đủ tin cậy.
Kết quả thẩm định giá đất do đơn vị tư vấn thực hiện không đủ tin cậy, nhưng Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ đã sử dụng làm căn cứ xác định giá trị chuyển nhượng dự án là không đúng quy định tại Luật Giá năm 2012.
Ngoài ra, giá trị chuyển nhượng dự án chưa tính diện tích 2.256,4m2 đất ở đô thị với số tiền khoảng 28 tỷ đồng (vốn Nhà nước do Tổng Công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam - CTCP nắm 51% vốn điều lệ tại Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ). Trách nhiệm thuộc về Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ, người đại diện phần vốn Nhà nước tại Công ty cổ phần.
Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ ký hợp đồng chuyển nhượng dự án với Công ty TNHH Phát triển nhà Thế Giới (ngày 15/6/2015), được Văn phòng đăng ký đất đai chứng nhận thay đổi nhà đầu tư trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thành Công ty TNHH Phát triển nhà Thế Giới (ngày 28/9/2015) trước khi được UBND TPHCM chấp thuận cho chuyển nhượng dự án (ngày 9/12/2015) là không đúng quy định Luật Kinh doanh bất động sản năm 2014. Trách nhiệm thuộc về Công ty Vật tư và Thiết bị toàn bộ, Văn phòng đăng ký đất đai TPHCM.
Công ty TNHH Phát triển nhà Thế Giới (bên nhận chuyển nhượng) đã khởi công dự án ngày 25/9/2017 khi chưa có thiết kế bản vẽ thi công, chưa được UBND TPHCM chấp thuận đầu tư dự án là vi phạm Luật Xây dựng năm 2014. Trách nhiệm thuộc về Công ty TNHH Phát triển nhà Thế Giới.
UBND TPHCM ban hành Quyết định số 5871 ngày 3/11/2017 phê duyệt Đồ án điều chỉnh quy hoạch xây dựng chi tiết tỷ lệ 1/500 dự án Khu nhà ở thấp tầng với mật độ xây dựng toàn khu vực tăng 1,84%, hệ số sử dụng đất tăng 0,57 so với khi tính tiền sử dụng đất, nhưng chưa xác định, truy thu tiền sử dụng đất theo quy định. Trách nhiệm đối với những khuyết điểm, vi phạm nêu trên thuộc về UBND TPHCM, các sở ngành liên quan, Công ty cổ phần Tư vấn Dịch vụ và Bất động sản.
Việc chuyển nhượng dự án cũng vi phạm Luật Kinh doanh bất động sản năm 2014; vi phạm Thông tư của Bộ Tài chính… Ngoài ra, giá trị chuyển nhượng dự án chưa tính diện tích 2.256,4m2 đất ở tại đô thị, với số tiền 28 tỷ đồng.
Từ những sai phạm nêu trong kết luận, TTCP kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân lãnh đạo UBND TPHCM, Sở, ban ngành, đơn vị liên quan qua các thời kỳ.
UBND TPHCM phải chủ trì, chỉ đạo xử lý những khuyết điểm, vi phạm về điều kiện được chuyển mục đích sử dụng đất, thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, cơ sở pháp lý để xác định giá trị quyền sử dụng đất.
Cùng với đó, TTCP cũng đề nghị Bộ Công an tiếp nhận hồ sơ, điều tra dấu hiệu vi phạm Luật Đất đai với hai dự án.
Đức Minh