Từ nay đến cuối năm vẫn là khoảng thời gian thách thức đối với doanh nghiệp ngành thép. Tuy nhiên, ngành thép hy vọng sự khởi sắc khi nhu cầu tiêu thụ dự báo hồi phục, cùng với việc giá nguyên vật liệu hạ nhiệt giúp biên lợi nhuận hồi phục và xu hướng giá thép tăng trở lại.
Nhu cầu tiêu thụ dự báo hồi phục
Theo báo cáo ngành mới đây của Chứng khoán KB Việt Nam ( KBSV), sản lượng sản xuất thép vẫn duy trì ở mức cao trong tháng 07 và 08/2023 nhờ biên lợi nhuận thép hồi phục. Trung Quốc và Ấn Độ là 2 quốc gia đóng góp vào mức tăng trưởng lớn nhất, có sản lượng 2 tháng đạt lần lượt 177 triệu tấn (+7%) và 23 triệu tấn (+15%).
KBSV dự phóng sản lượng thép xây dựng tiêu thụ nội địa năm 2023 và 2024 đạt lần lượt 7,5 triệu tấn (-11%) và 8 triệu tấn (+6%). Tổng tiêu thụ tôn mạ và ống thép năm 2023 và 2024 dự báo đạt lần lượt 3,9 triệu tấn (-4% ) và 4 triệu tấn (+2% ).
Cơ sở để đưa ra dự báo này là hoạt động xây dựng kỳ vọng hồi phục khi thị trường BĐS trong nước ấm dần trong 2024 do tồn kho thép của các nhà máy và đại lý đang ở mức thấp. Chính sách đẩy mạnh đầu tư công của Chính Phủ cũng giúp hỗ trợ nhu cầu tiêu thụ thép. Đặc biệt, xuất khẩu là động lực đẩy mạnh tiêu thụ tiếp tục trong 2024.
Hiệp hội Thép Thế giới (Worldsteel) mới đây công bố báo cáo cập nhật triển vọng ngắn hạn với nhu cầu thép cho năm 2023 và 2024. Worldsteel dự báo nhu cầu thép sẽ tăng 1,8% vào năm 2023 và đạt hơn 1,8 tỷ tấn sau khi giảm 3,3% vào năm 2022. Năm 2024 , nhu cầu thép sẽ tăng thêm 1,9% lên 1,85 tỷ tấn.
Sự suy thoái trên thị trường bất động sản kéo dài đến năm 2023 đang đè nặng lên nền kinh tế Trung Quốc. Doanh số bán nhà giảm đã dẫn đến những rắc rối tài chính cho các nhà phát triển bất động sản lớn, tạo ra mối lo ngại về sức khỏe của nền kinh tế Trung Quốc. Tuy nhiên, tình hình dự kiến sẽ ổn định vào cuối năm 2023 do chính phủ Trung Quốc đã thực hiện một số biện pháp nhằm ổn định nền kinh tế kể từ tháng 7.
Theo KBSV, tổng sản lượng tiêu thụ thép của Việt Nam năm 2024 được kỳ vọng ở mức 1,82 tỷ tấn (+2,4%) so với mức tiêu thụ thép năm 2023 là 1,78 tỷ tấn (+0,2%). Tiêu thụ năm 2024 tăng lên nhờ xuất khẩu thép dự báo duy trì đà tăng trưởng trong thời gian tới khi thị trường BĐS Trung Quốc hồi phục, nhu cầu tiêu thụ thép tại Mỹ và EU triển vọng tốt nhờ tăng sản lượng bán ô tô và đầu tư cơ sở hạ tầng.
Thị trường BĐS Trung Quốc sẽ hồi phục trong năm 2024 nhờ các biện pháp nới lỏng chính sách tiền tệ của Chính phủ. Các biện pháp tháo gỡ thị trường BĐS bắt đầu có hiệu quả và ngành BĐS là ngành quan trọng ảnh hưởng đến kinh tế của Trung Quốc nên sẽ được Chính phủ tiếp tục đưa ra các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ hơn.
Xu hướng giá thép tăng trở lại, biên lợi nhuận hồi phục
Sau giai đoạn tăng mạnh hồi đầu năm, hiện giá các mặt hàng nguyên vật liệu như quặng sắt, than cốc hay thép HRC đã hạ nhiệt.
Cụ thể, triển vọng giá thép HRC dự báo hồi phục nhẹ về mức trung bình 600 USD/tấn trong nửa cuối năm 2023. Nhu cầu thép phục hồi chậm hơn so với dự kiến ban đầu khiến giá bán khó hồi phục.
Nhu cầu tiêu thụ thép yếu là nguyên nhân giá quặng sắt trung bình giảm so với năm 2022. Ngành Thép cũng hiện đang có hoạt động sản xuất vẫn đang ở mức cầm chừng khiến tiêu thụ quặng sắt yếu. Dự báo giá quặng sắt năm 2023 trung bình ở mức 111 USD/tấn (-11%).
Tương tự, dự báo giá than cốc năm 2023 cũng giảm 26% so với cùng kỳ, ở mức 270 USD/tấn. Elnino giúp quá trình khai thác than thuận lợi hơn giúp nguồn cung than hồi phục. Ngoài ra, nhu cầu tiêu thụ than cốc bị giảm xuống do hoạt động sản xuất thép năm 2023 dự báo cắt giảm sản lượng. Điều này sẽ khiến giá than cốc có xu hướng giảm dần. Tuy nhiên, do nguồn cung than cốc từ Nga vẫn khó tiếp cận nên mức giá than cốc dự báo có thể vẫn neo cao trong 1-2 năm tới.
Theo đó, KBSV kỳ vọng giá thép sẽ phục hồi so với mức hiện tại. Giá thép xây dựng hiện tại đang khoảng 14.000 đồng/kg, dự báo tăng lên khoảng 14.372 đồng/kg trong 2H2023 và 14.700 đồng/kg trong 2024. Giá HRC hiện tại đang ở mức 13.888 đồng/kg, dự báo tăng lên 14.049 đồng/kg trong nửa cuối năm 2023 và 14.500 đồng/kg trong 2024.
Doanh nghiệp ngành thép lấy lại đà tăng trưởng?
Mùa báo cáo kết quả kinh doanh quý 3/2023 đã đến, nhóm ngành thép là một trong những nhóm ngành được kỳ vọng sẽ tiếp tục có sự hồi phục và tăng trưởng trong quý 3. Đã có doanh nghiệp báo lỗ nhưng dự báo các 'ông lớn' tăng trưởng khả quan.
Trong báo cáo cập nhật về hoạt động kinh doanh quý 3/2023 của Hòa Phát mới đây, Công ty Chứng khoán Dầu khí (PSI) cho biết, sản lượng sản xuất thép trong quý 3 của Hòa Phát đạt 1,95 triệu tấn, tăng 12,3% so với cùng kỳ.
Theo PSI, tiêu thụ thép xây dựng của Hòa Phát vẫn đang trong quá trình hồi phục, khả năng hấp thụ tại thị trường nội địa là chưa cao, tuy vậy sản lượng tiêu thụ tháng 9 đạt mức cao nhất kể từ đầu năm cho thấy khả năng tiêu thụ thép xây dựng đã có sự cải thiện tích cực.
Với sản lượng tiêu thụ thép tiếp tục phục hồi, PSI dự báo doanh thu thuần quý III/2023 của Hòa Phát có thể đạt 30.651 tỷ đồng, giảm 10,12% so với cùng kỳ nhưng tăng 4% so với quý trước và lợi nhuận sau thuế đạt 2.035 tỷ đồng, do Hòa Phát được hưởng lợi nhiều từ việc xuất khẩu HRC sang EU. Biên lợi nhuận ròng ở mức 6,6% (cải thiện so với mức 4,9% của quý II/2023 và -5,24% của cùng kỳ năm ngoái).
Đối với Công ty CP Thép Nam Kim (NKG), Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) ước tính tổng sản lượng tiêu thụ trong quý 3/2023 của công ty có thể đạt 208.000 tấn, tăng 59% so với cùng kỳ năm ngoái. Biên lợi nhuận gộp dự kiến sẽ duy trì ở mức 9% - tương đương quý 2/2023 nhờ chính sách quản lý hàng tồn kho phù hợp.
VDSC dự báo lãi sau thuế của Thép Nam Kim có thể đạt 132 tỷ đồng, phục hồi mạnh từ mức lỗ 419 tỷ đồng của quý 3/2022 và tăng gần 6% so với số lãi 125 tỷ đồng của quý 2/2023.
Theo VDSC, nhu cầu từ thị trường nước ngoài (các nước ASEAN và châu Âu) có thể sẽ hỗ trợ sản lượng tiêu thụ của doanh nghiệp xuất khẩu tôn mạ Việt Nam trong những tháng cuối năm nay, đặc biệt là Thép Nam Kim do doanh nghiệp này có tỷ trọng doanh thu xuất khẩu cao và có vị thế đầu ngành về xuất khẩu tôn mạ.
Tại một tọa đàm gần đây, ông Đào Minh Châu, Phó giám đốc Phân tích cổ phiếu SSI Research nhận định ngành thép là 1 trong 4 nhóm ngành có triển vọng phục hồi tốt nhất trong nửa cuối 2023.
Theo ông Châu, các doanh nghiệp trong ngành hầu như đã ghi nhận mức lỗ kỷ lục trong năm 2022. Trong nửa cuối năm 2023, dự báo kết quả của các công ty ngành thép chưa quay lại mức trung bình các năm trước nhưng sẽ cải thiện so với cùng kỳ năm ngoái. Bởi, lượng bán hàng đã cải thiện, đặc biệt là kênh xuất khẩu. Các công ty cũng không còn phải trích lập hàng tồn kho lớn như nửa cuối năm ngoái.
Sang năm 2024, chuyên gia của SSI dự báo nhóm các doanh nghiệp ngành thép cũng sẽ là một trong những nhóm doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận có sự cải thiện mạnh.
Trung Anh