Theo PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, hiện nay Nghị quyết 12 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành đã có hiệu lực. Tuy nhiên, chúng ta đang rất khó khăn trong việc dự toán, thanh quyết toán kinh phí điều trị COVID-19 và chi phí phòng, chống dịch do chưa có nghị định hướng dẫn.
Y, bác sĩ hy sinh để người dân có cuộc sống an lành
Ngày 21/2, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức tọa đàm với chủ đề "Đại dịch COVID-19 và chính sách đối với nhân viên y tế". Tại buổi tọa đàm, chia sẻ về sự hy sinh, tận tụy của các y, bác sỹ trên tuyến đầu chống dịch, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết, đại dịch COVID-19 là một trong những thách thức rất lớn đối với sức khỏe của cộng đồng, không chỉ tại Việt Nam mà còn trên toàn cầu. Đến nay, cả nước đã ghi nhận trên 2 triệu ca mắc, hơn 39.000 trường hợp tử vong.
Căng thẳng, áp lực và nguy cơ lây nhiễm luôn thường trực, nhưng những "chiến sỹ áo trắng" vẫn thầm lặng gánh trên vai sứ mệnh cao cả - chữa bệnh cứu người. Họ luôn để lại hình ảnh gắn bó thân thương đáng nhớ với với người dân, cộng đồng, bằng tinh thần sẵn sàng đi bất cứ nơi đâu, làm bất cứ việc gì khi tính mạng, sức khỏe của người dân bị dịch bệnh đe dọa.
Chỉ riêng đợt dịch thứ tư, đã có hàng chục nghìn cán bộ, nhân viên y tế, kể cả sinh viên ngành y, ở nhiều địa phương trên cả nước hăng hái trực tiếp tham gia nhiệm vụ bảo vệ và điều trị cho người bệnh, lấy mẫu xét nghiệm ở những địa bàn nóng nhất, nguy hiểm nhất.
Nhân viên y tế luôn nhận thức được nhiệm vụ của người thầy thuốc với người bệnh, với nghề nghiệp trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, với trách nhiệm tự hào đóng góp chuyên môn cho cuộc chiến chống đại dịch COVID, luôn thể hiện rõ tinh thần chủ động tích cực, sẵn sàng, đoàn kết trong công tác chống dịch tại cơ sở địa phương, thậm chí ngay cả khi chưa có sự điều động của Bộ Y tế.
Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên dẫn chứng bằng câu chuyện lùi thời gian kết hôn của một nữ điều dưỡng, của bác sỹ Minh Hoàng ở Bệnh viện Hùng Vương, Phú Thọ; chuyện vợ chồng bác sỹ Nguyễn Thị Giang, Bệnh viện Kiến An, Hải Phòng, đã gửi lại con thơ để xung phong lên đường phòng, chống dịch; những ban thờ vái vọng người thân khi qua đời… để nói lên sự hy sinh, tận tình của nhân viên y tế nơi tuyến đầu chống dịch.
Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên: Trong nhiệm kỳ này, theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Y tế đặt nhiệm vụ hàng đầu là hoàn thiện thể chế, trong đó có thể chế đối với chính sách đãi ngộ đối với nhân viên y tế.
Theo báo cáo của 41 sở y tế các tỉnh, thành phố, đơn vị trực thuộc Bộ Y tế, đến nay, đã huy động trên 7.200 nhân viên y tế tham gia phòng, chống dịch. Đã có 2 điều dưỡng và 1 bác sỹ mắc COVID-19 và không qua khỏi.
Theo ông Bùi Sỹ Lợi, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội (nay là Ủy ban Xã hội của Quốc hội), chúng ta bước qua năm thứ 3 trong cuộc chiến với đại dịch COVID-19, không thể đong đếm hết những khó khăn, những hy sinh, vất vả của đội ngũ y tế phải gồng mình vượt qua trong thời gian vừa qua.
Nhiều y, bác sỹ, những chiến binh áo trắng đã can trường, chinh chiến khắp mặt trận dã chiến cùng với các đơn vị thiện nguyện, quên mình hỗ trợ cộng đồng trong những lúc gian nan, khó khăn nhất do đại dịch gây ra. Đã có rất nhiều hy sinh được đánh đổi để người dân có cuộc sống an lành.
“Trong bối cảnh đó, có một cuộc đua vô cùng lớn lao là cuộc đua giành lấy sự sống cho người dân, điều này chúng ta thấy rất rõ và cảm động. Họ đã tích cực, kiên quyết và trong tâm thế không để ai bị bỏ lại phía sau. Những con người đó đã gác lại cuộc sống riêng tư, hạnh phúc gia đình, vì sức khỏe và hạnh phúc của nhân dân,” ông Bùi Sỹ Lợi nói.
Cần đổi mới, cải cách cơ chế tài chính y tế
Bàn về vấn đề cải cách và đổi mới cơ chế tài chính y tế, ông Bùi Sỹ Lợi cho rằng, trước mắt chúng ta chưa kịp sửa đổi hệ thống pháp luật, chưa thực hiện được cải cách chính sách tiền lương theo Nghị quyết 27 của Trung ương thì việc tăng phụ cấp, hỗ trợ đối với cán bộ y tế có ý nghĩa hết sức quan trọng và rất cần thiết. Chúng ta phải duy trì cô đỡ thôn bản và nâng phụ cấp cho cô đỡ thôn bản là chính sách rất quan trọng và rất đúng đắn.
“Theo Nghị quyết 68 của Quốc hội, theo tôi nên tiếp tục mô hình bác sĩ gia đình. Chống dịch vừa qua chúng ta thấy rõ y tế cơ sở là pháo đài chống dịch, là nền tảng rất quan trọng. Tuy nhiên, để cho công tác phòng chống dịch cũng như nâng cao hệ thống chăm sóc sức khoẻ của nhân dân bền vững thì phải cải cách và đổi mới cơ chế tài chính y tế.” ông Lợi chia sẻ.
Theo ông Lợi, Luật Khám chữa bệnh đã có trong chương trình rồi, Luật BHYT và những luật liên quan đến tiền lương và cải cách tiền lương tiếp tục bổ sung vào hệ thống các phụ cấp đang được dự thảo trong chính sách tiền lương. Tiền lương phải đúng chính sách và giá trị lao động. Đối với ngành y tế, tiền lương không phải tiền nâng năng suất hiệu quả mà còn là giá trị nhân văn, tinh thần trách nhiệm đối với nhân dân.
“Theo tôi, hệ thống của chúng ta trước mắt tập trung xử lý theo đề xuất của Bộ Y tế là sửa Nghị định 56 để nâng và điều chỉnh các khoản phụ cấp. Nhưng tôi vẫn đề nghị trong các khoản phụ cấp này, chúng ta xác định phụ cấp 100% nhưng không phải lĩnh vực nào cũng 100% mà có những nơi phải là 120%, 150% và có những cái phải thấp hơn. Điều quan trọng là phải có phụ cấp đặc thù, liên quan đến vấn đề bất trắc trong phòng chống dịch chưa có tiền lệ bao giờ” - ông Lợi đề xuất.
PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
Trong khi đó, với tư cách là đại biểu Quốc hội và cũng là Giám đốc bệnh viện Đại học Y Hà Nội, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu đã đưa ra 5 đề xuất:
Theo PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, hiện nay Nghị quyết 12 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành đã có hiệu lực, có tính chất quyết định trong việc thay đổi hoạt động của hệ thống y tế trong phòng, chống dịch giai đoạn mới. Tuy nhiên, chúng ta đang rất khó khăn trong việc dự toán, thanh quyết toán kinh phí điều trị COVID-19 và chi phí phòng, chống dịch do chưa có nghị định hướng dẫn. Do đó, cần phải có nghị định của Chính phủ càng sớm càng tốt để Nghị quyết đi vào cuộc sống.
Thứ hai, là cần các quy định cụ thể ở nghị định hướng dẫn để các bệnh viện áp dụng. Hiện nay, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đều khám bệnh một cách miễn phí, gần 10.000 ca đang theo dõi trên hệ thống cổng của bệnh viện, đường dây nóng hotline… Hiện chưa có cách nào để chi trả, cũng chưa có hướng dẫn, trách nhiệm không rõ vì chưa có Nghị định.
Thứ ba là phải có chính sách chi trả cho con người, cho nhân viên y tế sau chi lương hợp đồng và phụ cấp để bảo đảm điều trị COVID-19 lâu dài. Bác sĩ phải có thu nhập tăng thêm phần đã được thanh toán. Hiện nay, 1 điều dưỡng viên của chúng tôi tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cơ sở Hoàng Mai tổng thu nhập 1 tháng được 9 triệu. Chúng tôi đã vận dụng mọi cách, mọi nguồn nhưng chỉ chi được đến thế. Có thể phần thu nhập này duy trì được cuộc sống của bản thân bạn ấy nhưng còn gia đình, còn vợ con, còn những cống hiến tiếp theo nữa. Do đó chúng ta cần có chính sách rõ ràng.
Thứ tư là có cơ sở pháp lý để đơn vị tiếp nhận nguồn nhân lực điều trị bệnh nhân COVID-19 như: Tuyển dụng, huy động nguồn nhân lực cơ sở y tế công, y tế tư, tham gia thực hiện tiêm chủng, thu dung, điều trị bệnh nhân COVID-19. Hiện nay chúng tôi không có biên chế mà nhận thêm gần 500 người vào viện chăm sóc bệnh nhân COVID-19 thì làm sao thanh toán, chi trả cho họ được. Phải có hướng dẫn cụ thể về vấn đề con người.
Một vấn đề nữa, Nhà nước cần có chính sách miễn thuế đối với những đơn vị huy động các nguồn lực tiền, tài sản… phục vụ phòng, chống dịch COVID-19. Trước đây, chúng tôi biết những nhà hảo tâm đã cho rất nhiều tiền để giúp chúng ta chống dịch, thậm chí đến hàng trăm tỷ nhưng cuối cùng lại không được miễn thuế, không được giảm trừ, nên nguồn lực bị hạn chế. Rất mong Chính phủ có chính sách rõ ràng để giảm thuế cho những đơn vị có lòng hảo tâm, tham gia đóng góp chống dịch.
Cuối cùng, bằng mọi cách chúng ta phải có lộ trình rõ ràng để biến COVID-19 thành bệnh lý chuyên khoa, khám chữa bệnh thông thường, không còn dịch nữa thì bệnh này sẽ như viêm phổi, suy tim… vào viện khám, chữa bệnh và chi trả theo bảo hiểm y tế. Lúc đó cuộc sống của chúng ta mới trở lại bình thường như cũ được.
Hồng Quang