Dự án "Nâng cấp năng lực Thư viện Tạ Quang Bửu" do Đại học Bách khoa Hà Nội làm chủ đầu tư được triển khai với kỳ vọng hình thành Trung tâm thông tin quốc gia. Tuy nhiên, qua thanh tra, Bộ Giáo dục và Đào tạo phát hiện nhiều sai phạm trong công tác lập, phê duyệt, giám sát và triển khai dự án.
Thanh tra Bộ GD&ĐT phát hiện nhiều vi phạm tại Dự án Nâng cấp năng lực thư viện Tạ Quang Bửu - Ảnh minh hoạ/TL.
Dự án “Nâng cấp năng lực Thư viện Tạ Quang Bửu hướng tới trở thành Trung tâm thông tin quốc gia cho mạng lưới thư viện các trường đại học ở Việt Nam” được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt tại Quyết định số 2932/QĐ-BGDĐT ngày 23/8/2016. Dự án thuộc nhóm B, sử dụng vốn ngân sách nhà nước (20 tỷ đồng) và vốn đối ứng của trường (gần 2,5 tỷ đồng), với tổng mức đầu tư gần 22,5 tỷ đồng.
Đại học Bách khoa Hà Nội là chủ đầu tư, giao Ban Quản lý các dự án đầu tư của trường làm đơn vị thực hiện. Dự án có tính chất ứng dụng công nghệ thông tin, không có cấu phần xây dựng. Mục tiêu là hiện đại hóa hệ thống thư viện, nâng cao khả năng chia sẻ thông tin trong hệ thống giáo dục đại học.
Thanh tra Bộ GD&ĐT đã tiến hành thanh tra quá trình triển khai, thực hiện và quyết toán dự án, ban hành Kết luận số 17/KL-TTr ngày 29/4/2025.
Hàng loạt thiếu sót, vi phạm trong tổ chức và triển khai dự án
Theo kết luận, dự án không có văn bản thể hiện việc được Đảng ủy Trường thông qua chủ trương đầu tư, cũng như không có văn bản phân công nhiệm vụ cụ thể cho thư viện và các cá nhân thực hiện dự án. Chủ đầu tư cũng chưa có văn bản giao trách nhiệm rõ ràng cho từng đơn vị chuyên môn, vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 56 Nghị định 102/2009/NĐ-CP.
Hồ sơ dự án chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, không nêu rõ thông số hạ tầng kỹ thuật - chưa đáp ứng với yêu cầu tại Điều 16, Điều 19 và Điều 21 của Nghị định 102/2009/NĐ-CP.
Bên cạnh đó, dự án còn có nhiều bất cập trong lập chi phí, đấu thầu và lựa chọn nhà thầu khi nhiều khoản chi phí trong cơ cấu tổng mức đầu tư không phù hợp quy định, như: chi phí “vật tư, thi công mạng và máy chủ”, chi phí lập và đánh giá hồ sơ mời thầu mua sắm hàng hóa. Dự toán chưa thể hiện rõ các chi phí dự phòng, quản lý dự án, chi phí khác theo Điều 28 và Điều 39 Nghị định 102.
Chi phí lập hồ sơ và đánh giá hồ sơ gói thầu phần mềm thư viện không phù hợp định mức tại Quyết định 993/QĐ-BTTTT ngày 1/7/2011 của Bộ Thông tin và Truyền thông. Ngoài ra, danh mục thiết bị được phê duyệt không ghi “hoặc tương đương” là không đúng quy định tại Nghị định 102.
Trường không có hồ sơ về việc lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho gói thầu thẩm định giá, vi phạm khoản 1 Điều 33 Luật Đấu thầu 2013. Tương tự, việc thẩm định giá thiết bị cũng không có đầy đủ tài liệu và thiếu báo cáo kết quả thẩm định giá theo Luật Giá 2012.
Một số bước khảo sát dự án không được thực hiện độc lập và không theo đúng quy trình quy định tại các Điều 12 đến 15 Nghị định 102.
Dự án bắt đầu lựa chọn nhà thầu muộn so với kế hoạch đã phê duyệt, vi phạm khoản 5 Điều 35 Luật Đấu thầu. Trong quá trình thực hiện, Trường không kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện hợp đồng ở 5 gói thầu theo quy định tại Điều 33 Nghị định 102.
Việc vận hành, khai thác, đào tạo, chuyển giao công nghệ trong gói thầu phần mềm thư viện chưa được thực hiện đầy đủ như yêu cầu tại Điều 45 Nghị định 102.
Trường cũng không lập báo cáo giám sát theo mẫu của Thông tư 22/2015/TT-BKHĐT và không thực hiện báo cáo trực tuyến theo Thông tư 13/2016/TT-BKHĐT. Kế hoạch lựa chọn nhà thầu cũng không được đăng tải đúng thời gian trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Kiến nghị xử lý và khắc phục vi phạm
Thanh tra Bộ GD&ĐT xác định trách nhiệm thuộc về nhiều tập thể, cá nhân liên quan trong giai đoạn triển khai dự án:
Hiệu trưởng Trường trong thời kỳ thanh tra chịu trách nhiệm chung với vai trò người đứng đầu và chịu trách nhiệm trong việc để xảy ra các hạn chế, thiếu sót, vi phạm nêu trên đối với lĩnh vực thuộc phạm vi phụ trách.
Phó Hiệu trưởng phụ trách công tác quản lý dự án đầu tư cơ sở vật chất chịu trách nhiệm trong việc để xảy ra các hạn chế, thiếu sót, vi phạm nêu trên đối với lĩnh vực thuộc phạm vi được phân công phụ trách.
Trưởng Ban quản lý dự án và các đơn vị, cá nhân liên quan thuộc Trường chịu trách nhiệm trong việc tham mưu, triển khai thực hiện nhiệm vụ để xảy ra các hạn chế, thiếu sót, vi phạm nêu tại kết luận thanh tra trong từng lĩnh vực theo chức năng, nhiệm vụ được giao.
Với những hạn chế, thiếu sót, vi phạm được chỉ ra qua công tác thanh tra, Thanh tra bộ GD&ĐT kiến nghị Đại học Bách khoa Hà Nội chấn chỉnh công tác quản lý, kiểm điểm làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân để xảy ra hạn chế, thiếu sót và xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả (nếu có).
Kiểm điểm, xử lý tập thể, cá nhân (nếu có) có liên quan đến việc để xảy ra hạn chế, thiếu sót, vi phạm nêu trong kết luận này trong thời kỳ thanh tra theo quy định.
Rà soát tổng thể việc thực hiện công tác đấu thầu, tổ chức triển khai các dự án, thực hiện giám sát về công tác thực hiện pháp luật về đấu thầu của đơn vị để kịp thời chấn chỉnh và khắc phục các hạn chế, thiếu sót, vi phạm theo quy định của pháp luật.
Có giải pháp nâng cao năng lực cho đội ngũ viên chức thực hiện dự án đầu tư và công tác đấu thầu của Trường.
Những vi phạm trong quá trình triển khai dự án cho thấy lỗ hổng trong công tác quản lý đầu tư công tại cơ sở giáo dục đại học. Việc kiểm điểm nghiêm túc và chấn chỉnh kịp thời sẽ là điều kiện tiên quyết để nâng cao hiệu quả và tính minh bạch trong thực hiện các dự án tương tự thời gian tới.
Thanh Phong