Nguồn cung hàng hóa dồi dào, dư địa an toàn cho kiểm soát lạm phát

Sau một tuần nghỉ Tết, mọi công việc trở lại thường nhật, hoạt động của các hệ thống phân phối cũng đã tấp nập trở lại, nguồn cung hàng hóa dồi dào, không có tình trạng đầu năm thiếu và tăng giá hàng thiết yếu như mọi năm.

Nguồn cung hàng hóa dồi dào

Để góp phần thực hiện kịch bản kiểm soát lạm phát năm nay dưới mức 4,5% như Tổng cục Thống kê vừa đưa ra, việc chủ động nguồn cung, ổn định giá cả các mặt hàng thực phẩm đóng vai trò hết sức quan trọng.

Ở thời điểm đầu năm mới, các loại rau ăn lá như cải ngọt, cải xanh, rau gia vị..., hiện sản lượng đang rất dồi dào, mức giá bán buôn giảm từ 5 - 10%. Do đó, nhiều chương trình khuyến mại được nhà cung cấp kết hợp với nhà phân phối đưa ra để người tiêu dùng được mua rau, thực phẩm với mức giá tốt hơn. Thịt gia cầm, thịt lợn, trứng, sữa, các mặt hàng thiết yếu đều có giá duy trì ổn định như bình thường.

Ghi nhận của phóng viên Thương Trường vào sáng ngày 2/2, tại một số chợ trên địa bàn Hà Nội, hoạt động kinh doanh, buôn bán đã bắt nhịp trở lại như thường nhật, nguồn cung hàng hóa dồi dào, nhất là nhóm hàng thực phẩm tươi sống như thịt, rau củ, trái cây… Nếu so với thời điểm giáp Tết, giá các mặt hàng hiện nay đã thực sự ổn định trở lại, người tiêu dùng cũng không còn tâm lý e dè khi mua sắm.

Tại các chợ truyền thống, thịt lợn là mặt hàng bày bán sớm và khá nhiều từ sau Tết cho đến nay, giá cả ở mức 90.000-110.000 đồng/kg, tùy loại thịt; giá lợn hơi khoảng 51.000-54.000 đồng/kg; thịt bò ở mức giá từ 170.000-300.000 đồng/kg tùy loại; trứng gà dao động trong khoảng từ 2.700-3.200 đồng/quả; cá lóc, cá trê đều có giá bình ổn từ 40.000-50.000 đồng/kg; tôm thẻ từ 110.000-140.000 đồng/kg; mực có giá từ 140.000-200.000 đồng/kg… Dù giá cả bình ổn hơn so với mọi năm, song sức tiêu thụ của người dân hiện vẫn duy trì ở mức trung bình.

Các mặt hàng rau xanh, củ quả đa dạng, phong phú, giá cả đều đang trở về mức hợp lý hơn so với những ngày cận Tết. Cụ thể, giá các loại cải ngọt, cải bẹ xanh, cải thìa ở mức từ 9.000-15.000 đồng/kg; dưa leo khoảng 15.000 đồng/kg, giảm 10.000 đồng/kg; rau gia vị từ 15.000-35.000 đồng/kg. Hiện tại, các loại rau xanh rất dồi dào, đáp ứng đủ nhu cầu cho người tiêu dùng.

Khảo sát của phóng viên tại các chợ Kim Giang (quận Thanh Xuân), chợ Xanh (Hoàng Mai), chợ Xốm (Hà Đông), cho thấy giá các loại trái cây cũng không thay đổi so với thời điểm trước Tết. Cụ thể, thanh long có giá 23.000 - 30.000 đồng/kg, bưởi 25.000-30.000 đồng/quả; cam sành 33.000-50.000 đồng/kg; xoài Cát Chu 55.000-80.000 đồng/kg; roi đỏ ở mức 70.000 đồng/kg.

Chị Trần Thị Định (Tiểu thương chợ Xốm, Hà Đông) cho hay, thời điểm này nguồn cung hàng hóa tương đối ổn định, cá biển, tôm dần dồi dào hơn. Dù một số loại cá, tôm tươi sống có tăng giá nhẹ nhưng không đáng kể. Trong khi đó, các loại rau quả nguồn cung cũng rất dồi dào và có mức giá ổn định như mọi ngày.

Theo đánh giá, nhóm lương thực, thực phẩm thiết yếu chiếm 28% trong giỏ hàng hóa và dịch vụ để tính chỉ số giá tiêu dùng CPI. Do vậy, việc chủ động nguồn cung nội địa cho các mặt hàng thiết yếu như thịt lợn, trứng, rau xanh… sẽ giúp giá cả nhóm hàng hóa này bình ổn và có ý nghĩa lớn trong việc kiểm soát lạm phát của năm nay.

Dư địa an toàn cho kiểm soát lạm phát

Sau nhiều năm liên tục đề ra và thực hiện tốt mục tiêu kiềm chế lạm phát khoảng 4%, năm 2023 Quốc hội nới chỉ tiêu tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân lên 4,5% trong bối cảnh vẫn ưu tiên cao nhất cho mục tiêu giữ ổn định kinh tế vĩ mô. Việc điều chỉnh này đã cho thấy nền kinh tế đang chịu sức ép lạm phát rất lớn.

Số liệu mới nhất từ Tổng cục Thống kê cho thấy, CPI tháng 1/2023 tăng 0,52% so với tháng trước và tăng 4,89% so với cùng kỳ năm 2022. Lạm phát cơ bản tháng 1/2023 tăng 5,21% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức CPI bình quân chung (tăng 4,89%).

Trong khi đó, giá xăng dầu cũng vừa mới được điều chỉnh tăng thêm gần 1.000 đồng cho mỗi lít xăng, điều này có thể kéo theo các mặt hàng khác tăng giá, nhất là các mặt hàng thiết yếu dẫn đến tạo áp lực lên lạm phát.

Theo bà Nguyễn Thu Oanh, Vụ trưởng Vụ Thống kê giá, Tổng cục Thống kê, hoạt động sản xuất, kinh doanh đã quay trở lại trạng thái bình thường thì sự vận hành phải tuân theo quy luật thị trường, việc điều chỉnh tăng của một số mặt hàng là hoàn toàn có thể. Trước những rủi ro lạm phát đang hiện hữu, để kiểm soát được lạm phát mục tiêu khoảng 4,5% đòi hỏi công tác quản lý, điều hành giá phải quyết liệt ngay từ những tháng đầu năm.

Nhận diện những thách thức điều hành lạm phát năm 2023, các chuyên gia kinh tế đã chỉ ra nhiều yếu tố gây áp lực lên mặt bằng giá. Cụ thể, đối với tác động từ bên ngoài, các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát thế giới sẽ giảm sau khi đạt đỉnh trong năm 2022 nhưng vẫn ở mức cao, tiếp tục là rủi ro lớn nhất với nhiều nền kinh tế, trong đó có Việt Nam. Và việc Trung Quốc gỡ bỏ chính sách “Zero Covid” sẽ gia tăng nhu cầu về nguyên nhiên vật liệu sản xuất, hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng, đẩy giá cả trên thế giới tăng, gây áp lực lên lạm phát toàn cầu.

Không chỉ có vậy, Việt Nam là nước phải nhập khẩu nhiều nguyên liệu phục vụ sản xuất, cho nên việc nhập khẩu nguyên liệu với mức giá cao sẽ ảnh hưởng đến chi phí, giá thành, tạo áp lực cho sản xuất của doanh nghiệp, từ đó đẩy giá hàng hóa tiêu dùng trong nước tăng lên, tạo áp lực cho lạm phát của nền kinh tế. Trong khi đó, ở trong nước, một số chính sách hỗ trợ về thuế sẽ hết hiệu lực từ đầu năm 2023 như chính sách giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) sẽ khiến giá hàng hóa tăng trở lại. Đồng thời, về nửa cuối năm, việc tăng lương từ ngày 1/7/2023 có khả năng kéo giá hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng tăng lên theo. Hơn nữa, áp lực cầu kéo từ các gói hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế sẽ đẩy giá cả hàng hóa và dịch vụ lên cao và tạo áp lực lên lạm phát.

Tuy nhiên, cũng có một số yếu tố giúp kiềm chế tốc độ tăng giá. Yếu tố hỗ trợ lớn nhất là Việt Nam có nguồn lương thực, thực phẩm dồi dào, đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng cả trong nước và phục vụ xuất khẩu, giúp giảm bớt áp lực lạm phát. Bên cạnh đó, chính sách giảm 50% thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu được thực hiện ngay từ đầu năm cũng sẽ kiềm chế tốc độ tăng giá bán lẻ của các mặt hàng quan trọng này.

Đáng chú ý, nghiên cứu dự báo của một số tổ chức trong nước cập nhật những dữ liệu tích cực hơn về lạm phát toàn cầu và cho rằng áp lực lạm phát tại Việt Nam trong năm 2023 có thể hạ nhiệt, CPI bình quân cả năm nhiều khả năng sẽ duy trì ở mức 3,2%-3,5%.

Theo PGS, TS Ngô Trí Long, những lợi thế có được từ việc kiểm soát tốt lạm phát trong năm qua sẽ là cơ hội để Việt Nam tiếp tục duy trì được mức lạm phát tương đối thấp so với các nền kinh tế khác. Tuy nhiên, công tác quản lý, điều hành không được chủ quan trước những rủi ro tiềm ẩn, nhất là sự phối hợp của liên bộ Tài chính-Công Thương trong công tác điều hành giá xăng dầu.

Thái Đạt