Chỉ trong nửa đầu năm 2025, khoảng 80.000 gian hàng đã rời bỏ các sàn thương mại điện tử do chi phí traffic tăng cao, áp lực cạnh tranh từ KOC và chính sách thuế nghiêm ngặt. Trong khi đó, thị trường TMĐT Việt Nam vẫn được dự báo tăng trưởng mạnh, hướng tới mục tiêu 50 tỉ USD vào năm 2030.
Tăng trưởng bứt phá nhưng không ít "lực cản"
Bộ Công Thương vừa gửi Bộ Tài chính văn bản số 7291/BCT-KHTC, triển khai Nghị quyết 230/NQ-CP (10.8.2025) và Nghị quyết 226/NQ-CP (5.8.2025) của Chính phủ về mục tiêu tăng trưởng các ngành, lĩnh vực, địa phương.
Theo đó, dự báo tăng trưởng thương mại điện tử (TMĐT) B2C năm 2025 được điều chỉnh lên mức 25,5%. Tổng giá trị giao dịch TMĐT B2C ước đạt 26–28 tỉ USD, hướng tới mốc 50 tỉ USD vào năm 2030.
Bộ Công Thương nâng dự báo tăng trưởng thương mại điện tử B2C năm 2025 lên mức 25,5%, với tổng giá trị giao dịch đạt 26–28 tỉ USD. Ảnh minh hoạ
Sự bùng nổ này chủ yếu nhờ vào xu hướng mua sắm qua video, bao gồm cả livestream và video commerce, trên các nền tảng lớn như Shopee, TikTok Shop và Lazada. Trong đó, TikTok Shop hiện đã chiếm gần 39% thị phần, rút ngắn khoảng cách với Shopee – đơn vị vẫn giữ vị thế dẫn đầu nhờ các hoạt động như hợp tác cùng Napas, ra mắt Gian hàng số Hà Nội hay thử nghiệm voucher YouTube.
Bên cạnh triển vọng tăng trưởng, thị trường TMĐT cũng đối diện với thách thức lớn. Theo số liệu từ Metric, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, khoảng 80.000 gian hàng đã rời khỏi các sàn.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ chi phí traffic tăng cao, cạnh tranh ngày càng khốc liệt từ KOC, cùng với những quy định thuế siết chặt hơn. Song song đó, Bộ Tài chính đang đề xuất bỏ chính sách miễn thuế cho đơn hàng dưới 1 triệu đồng, với mục tiêu tạo sân chơi công bằng hơn giữa hàng nhập khẩu và hàng nội địa.
Đáng chú ý, dự thảo Luật TMĐT mới quy định bắt buộc định danh người bán bằng VNeID, đồng thời tăng trách nhiệm của các sàn trong việc ngăn chặn hàng giả và xử lý vi phạm. Song song đó, Bộ Tài chính cũng đề xuất bỏ miễn thuế cho đơn hàng dưới 1 triệu đồng, nhằm tạo môi trường cạnh tranh công bằng hơn giữa hàng nhập khẩu và hàng nội địa.
Trước yêu cầu phát triển bền vững, ngày 3/6/2025, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 1568/QĐ-BCT, phê duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2026–2030. Một trong những mục tiêu trọng tâm là thúc đẩy TMĐT xuyên biên giới thông qua phát triển hạ tầng logistics hiện đại như logistics hub, kho ngoại quan, trung tâm xử lý đơn hàng. Việt Nam kỳ vọng có thể đóng vai trò tương tự Ấn Độ trong lĩnh vực xuất khẩu dịch vụ số.
Việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu cũng được đặt lên hàng đầu, không chỉ tập trung vào Mỹ và Trung Quốc mà còn mở rộng sang ASEAN, Trung Đông, châu Phi và Mỹ Latinh. Đây được xem là hướng đi chiến lược nhằm giảm thiểu rủi ro và tận dụng tốt hơn cơ hội từ các thị trường mới nổi.
“4 Go”: Giải pháp đồng hành cùng doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh
Trong bối cảnh thị trường vừa bùng nổ vừa nhiều rào cản, vấn đề nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh cá thể vẫn là thách thức không nhỏ. Để đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, Trung tâm Phát triển Thương mại điện tử và Công nghệ số (eComDX), Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) đã giới thiệu bộ giải pháp “4 Go”.
Cụ thể, GoRight định hướng chiến lược kinh doanh, GoOnline hỗ trợ tham gia và phát triển trên sàn, GoExport thúc đẩy TMĐT xuyên biên giới, và GoAI ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý và bán hàng. Đây được coi là công cụ quan trọng nhằm giúp doanh nghiệp thích ứng nhanh hơn, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả kinh doanh trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Có thể thấy, TMĐT Việt Nam đang ở giai đoạn vừa tăng trưởng bứt phá vừa chịu sức ép điều chỉnh để hướng đến sự minh bạch và bền vững. Những gian hàng nhỏ rời bỏ sàn phản ánh thực tế khó khăn khi chi phí cao và cạnh tranh gay gắt. Tuy nhiên, sự quyết liệt trong điều hành, chính sách mới cùng những giải pháp hỗ trợ của cơ quan quản lý được kỳ vọng sẽ giúp thị trường phát triển ổn định hơn, hướng tới mục tiêu 50 tỉ USD vào năm 2030.
PV