Quy luật tiêu dùng sau Tết Nguyên Đán, sự chủ động điều hành giá xăng dầu cùng với ảnh hưởng của dịch COVID-19 là các nguyên nhân chính để chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2/2020 giảm 0,17% so với tháng trước, tăng 1,06% so với tháng 12/2019 và tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước.
Công bố tình hình kinh tế xã hội tháng 2/2020 của Tổng cục Thống kê cho thấy, CPI tháng 2/2020 giảm 0,17% so với tháng trước.
Trong mức giảm 0,17% của của CPI tháng 2/2020 so với tháng trước có 6/11 nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số giá giảm. Trong đó nhóm giao thông giảm nhiều nhất với 2,5% do tác động của điều chỉnh giảm giá xăng, dầu vào thời điểm 14/2/2020 làm chỉ số giá xăng, dầu giảm 5,2% (tác động làm CPI chung giảm 0,22%), đồng thời giá vé một số phương tiện giao thông điều chỉnh giảm sau Tết Nguyên đán (giá vé ô tô khách giảm 0,21%; giá vé tàu hỏa giảm 8,93%).
Nhóm văn hóa, giải trí và du lịch giảm 0,43% do nhu cầu đi lại, du lịch, lễ chùa đầu xuân giảm mạnh; nhóm đồ uống và thuốc lá giảm 0,28%...
Các nhóm hàng hóa và dịch vụ khác có chỉ số giá tăng gồm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 0,26% ; nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,13% do nhu cầu về một số mặt hàng thuốc y tế tăng cao khi dịch Covid-19 bắt đầu bùng phát từ cuối tháng 1/2020 làm nhóm thuốc các loại tăng 0,18%; nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,08% do giá các loại xà phòng và chất tẩy rửa tăng 0,11% và giá dịch vụ giúp việc gia đình tăng 0,16%; nhóm giáo dục tăng 0,04% và nhóm hàng hóa, dịch vụ khác tăng 0,17%.
Bên cạnh các nguyên nhân làm giảm CPI, có một số nguyên nhân làm tăng CPI tháng 2/2020 như: dịch COVID -19.
Tổng cục Thống kê cũng thông tin lạm phát cơ bản tháng 2/2020 tăng 0,17% so với tháng trước và tăng 2,94% so với cùng kỳ năm trước. Lạm phát cơ bản bình quân 2 tháng đầu năm nay tăng 3,1% so với bình quân cùng kỳ năm 2019.
Bà Đỗ Thị Ngọc, Vụ trưởng Vụ Thống kê giá cho biết, các nguyên nhân làm giảm CPI tháng 2 là do nhu cầu tiêu dùng về hàng hoá, dịch vụ của người dân sau Tết Nguyên Đán giảm nên giá các mặt hàng may mặc, mũ nón, giầy dép, đồ uống, thuốc lá dần trở về mặt bằng giá trước Tết Nguyên Đán.
Bên cạnh đó, ảnh hưởng của COVID – 19 khiến cho nhu cầu đi lại, du lịch, lễ hội giảm nên giá dịch vụ du lịch, khách sạn, dịch vụ vui chơi, giải trí giảm. Một số đường biên giới chịu sự kiểm soát chặt chẽ cũng làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến xuất khẩu trái cây của Việt Nam làm cho giá các loại quả tươi, chế biến giảm do nguồn cung dồi dào.
Ngoài ra, giá xăng dầu điều chỉnh giảm vào ngày 14/2/2020; trong đó, giá xăng A95 giảm 740 đồng/lít, xăng E5 giảm 760 đồng/lít, dầu diezel 0,05S giảm 960 đồng/lít so với tháng trước, bình quân giá xăng dầu tháng 2/2020 giảm 5,2% so với tháng trước làm CPI chung giảm 0,22%.
Giá gas tháng 2/2020 giảm 4,27% so với tháng trước do giá gas trong nước điều chỉnh giảm 17.000 đồng/bình 12kg theo giá gas thế giới làm CPI chung giảm 0,05%. Giá gas thế giới bình quân tháng 2/2020 công bố ở mức 525 USD/tấn, giảm 52,5 USD/tấn so với tháng 1/2020. Giá vé tàu hỏa giảm 8,93% do Tổng công ty Đường sắt Việt Nam giảm giá vé sau dịp Tết Nguyên Đán.
Tuy nhiên, bên cạnh các nguyên nhân làm giảm CPI, có một số nguyên nhân làm tăng CPI tháng 2/2020 như: dịch COVID -19 bắt đầu bùng phát từ cuối tháng 1/2020 nên nhu cầu về một số mặt hàng thuốc y tế tăng cao làm nhóm thuốc các loại tăng 0,18% so với tháng trước.
Học sinh, sinh viên được nghỉ học trong tháng 2/2020 nên nhu cầu sử dụng điện, nước sinh hoạt tăng cao hơn làm chỉ số giá mặt hàng điện sinh hoạt tăng 0,44%, nước sinh hoạt tăng 0,64%.
Bên cạnh đó, do ảnh hưởng của trận mưa lớn, mưa đá vào dịp Tết Nguyên đán Canh Tý tại các địa phương miền Bắc, hạn hán, xâm nhập mặn xuất hiện sớm và xâm lấn sâu tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long ảnh hưởng đến chất lượng sinh trưởng cây trồng làm cho nguồn cung rau xanh giảm, cùng với ảnh hưởng của dịch COVID -19 nên giá rau trong nước tăng mạnh.
Đức Long