Bộ Tài chính cập nhật kịch bản lạm phát năm 2026 tăng 4,5-4,7%

Bình quân 10 tháng năm 2026, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 4,57% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 4,24%. Trước áp lực giá cả trong những tháng cuối năm, Bộ Tài chính cập nhật kịch bản CPI bình quân cả năm tăng khoảng 4,5-4,7%, đồng thời đề nghị các bộ, ngành, địa phương chủ động kiểm soát cung cầu và giá hàng hóa, dịch vụ.

Sáng 9/11, tại trụ sở Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá, chủ trì cuộc họp đánh giá công tác quản lý, điều hành giá tháng 10 và 10 tháng năm 2026, định hướng nhiệm vụ những tháng còn lại của năm. Cuộc họp được kết nối trực tuyến với 34 tỉnh, thành phố trên cả nước.

CPI bình quân 10 tháng tăng 4,57%

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, trong 10 tháng năm 2026, mặt bằng giá biến động theo hướng tăng liên tục trong 5 tháng đầu năm, giảm trong tháng 6 và tháng 7, sau đó tăng trở lại từ tháng 8 và duy trì xu hướng tăng đến tháng 10. Diễn biến này chủ yếu chịu tác động của yếu tố mùa vụ, biến động giá nhiên liệu thế giới và nguyên liệu đầu vào.

Riêng tháng 10/2026, CPI tăng 0,2% so với tháng trước, chủ yếu do giá xăng dầu trong nước tăng theo giá nhiên liệu thế giới. Bình quân 10 tháng, CPI tăng 4,57% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 4,24%.

Theo Bộ Tài chính, trong hai tháng cuối năm, mặt bằng giá tiếp tục chịu sức ép từ nhu cầu tiêu dùng, biến động giá năng lượng, nguyên vật liệu, lương thực, thực phẩm và nhu cầu vật liệu xây dựng phục vụ đầu tư công. Bên cạnh đó, bất ổn địa chính trị, nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng và biến động tỷ giá cũng là những yếu tố tiềm ẩn rủi ro đối với mặt bằng giá trong nước.

Ở chiều ngược lại, một số chính sách được triển khai nhằm hạn chế áp lực tăng giá. Từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%; thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được áp dụng mức 0% đến hết ngày 31/3/2027. Các chính sách miễn, giảm thuế, phí, lệ phí và giải pháp bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu tiếp tục được thực hiện.

Trên cơ sở cập nhật diễn biến kinh tế trong và ngoài nước, Bộ Tài chính xây dựng kịch bản CPI bình quân năm 2026 tăng khoảng 4,5-4,7%. Ngân hàng Nhà nước cũng đưa ra mức dự báo tương tự. Trong khi đó, các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam năm 2026 tăng khoảng 4,2-5,5%.

Phối hợp chính sách tài khóa, tiền tệ để kiểm soát giá

Để giảm áp lực lạm phát, Chính phủ đã chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, bình ổn thị trường, miễn giảm thuế, phí và hỗ trợ sản xuất, kinh doanh.

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý, điều hành giá, kết hợp chính sách tài khóa, tiền tệ và các biện pháp giảm chi phí đầu vào.

Theo Phó Thủ tướng, từ đầu năm đến nay, Đảng, Nhà nước đã triển khai nhiều chương trình an sinh xã hội với tổng chi ngân sách trong 10 tháng khoảng 250.000 tỷ đồng. Phó Thủ tướng cũng biểu dương 20 địa phương đã nỗ lực kiểm soát CPI dưới mức 4,5%, ngưỡng mục tiêu Quốc hội phê chuẩn.

Về nhiệm vụ những tháng còn lại của năm, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả trong nước và thế giới, nhất là các mặt hàng có quyền số lớn trong rổ CPI và các mặt hàng đầu vào thiết yếu như xăng dầu, lương thực, thực phẩm, phân bón, thức ăn chăn nuôi, vật liệu xây dựng. Các cơ quan cần kịp thời đánh giá yếu tố tác động đến mặt bằng giá, chủ động phương án ứng phó với biến động bất thường.

Đối với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, việc điều chỉnh cần được cân nhắc kỹ về sự cần thiết, thời điểm, mức độ và tác động đến CPI cũng như khả năng chi trả của người dân. Phó Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần của Chính phủ là giữ ổn định giá cả của tất cả hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý đến hết năm 2026, hạn chế điều chỉnh tập trung vào thời điểm cuối năm và dịp Tết Nguyên đán.

Phó Thủ tướng đồng thời yêu cầu các bộ, ngành, địa phương theo dõi, đánh giá biến động chi phí đầu vào và giá bán hàng hóa, dịch vụ trước và sau khi thực hiện chính sách giảm thuế xăng, giảm giá điện. Tác động của các chính sách này cần được phản ánh phù hợp vào giá hàng hóa, dịch vụ.

Tăng cường kiểm tra, kiểm soát giá dịp cuối năm

Về điều hành chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu chủ động, linh hoạt phối hợp với chính sách tài khóa; theo dõi sát diễn biến tỷ giá, lãi suất tín dụng, cung tiền và dòng vốn quốc tế. Đồng thời, triển khai các giải pháp ổn định thị trường tiền tệ, tỷ giá, hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu và điều tiết tín dụng hợp lý, ưu tiên sản xuất, kinh doanh cùng các lĩnh vực, dự án ưu tiên.

Bộ Tài chính chủ trì theo dõi diễn biến CPI và các yếu tố tác động đến mặt bằng giá; tổng hợp, phân tích, dự báo, cập nhật kịch bản điều hành phù hợp với diễn biến thị trường, kịp thời tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các giải pháp quản lý giá. Cơ quan này cũng tiếp tục triển khai các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí hỗ trợ người dân và doanh nghiệp; nghiên cứu, đề xuất định hướng chính sách hỗ trợ cho năm 2027, tránh tạo khoảng trống chính sách khi các chương trình hiện hành hết hiệu lực.

Đối với Bộ Công Thương, Phó Thủ tướng yêu cầu theo dõi sát cung cầu và giá xăng dầu, điện, than, khí hóa lỏng cùng các mặt hàng năng lượng; điều hành giá xăng dầu theo quy định, bảo đảm nguồn cung, không để xảy ra thiếu hụt, gián đoạn. Đồng thời, theo dõi việc thực hiện chính sách giảm thuế xăng, giảm giá điện, bảo đảm tác động giảm chi phí được phản ánh phù hợp vào giá bán; triển khai các giải pháp cân đối cung cầu, bình ổn thị trường và dự trữ hàng hóa phục vụ Tết Nguyên đán 2027.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo dõi sát tình hình sản xuất, nguồn cung và giá các mặt hàng lương thực, thực phẩm; chủ động phương án bảo đảm nguồn cung thịt gia súc, gia cầm, thủy sản, rau củ quả phục vụ tiêu dùng cuối năm và Tết Nguyên đán 2027.

Bộ Xây dựng theo dõi diễn biến giá vật liệu xây dựng, giá nhà ở và chi phí xây dựng; cập nhật, công bố kịp thời giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng sát với diễn biến thị trường. Cơ quan này cũng được yêu cầu tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá cước vận tải và yêu cầu điều chỉnh giảm phù hợp khi chi phí nhiên liệu giảm.

Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu chủ động cân đối cung cầu, dự trữ hàng hóa thiết yếu, triển khai chương trình bình ổn thị trường và kết nối cung cầu phục vụ nhu cầu tiêu dùng cuối năm, Tết Nguyên đán 2027. Công tác kiểm tra kê khai, niêm yết giá và bán hàng theo giá niêm yết cần được tăng cường, tập trung vào hàng hóa thiết yếu, dịch vụ vận tải, ăn uống, lưu trú và những địa bàn có nguy cơ biến động giá cao.

Các cơ quan chức năng cần kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá, lợi dụng biến động thị trường hoặc thiên tai để tăng giá bất hợp lý. Đối với địa phương có CPI tăng cao hơn bình quân cả nước, cần khẩn trương rà soát, phân tích nguyên nhân và xác định nhóm hàng hóa, dịch vụ đóng góp chủ yếu vào mức tăng để có giải pháp điều hành phù hợp. Những địa phương có CPI tăng thấp hơn bình quân cả nước cũng không được chủ quan, tiếp tục theo dõi sát thị trường và dự báo các yếu tố gây áp lực tăng giá trong hai tháng cuối năm.

Trung Anh