Thị trường bất động sản Việt Nam từ lâu được xem là “mảnh đất màu mỡ” của giới đầu cơ và môi giới. Thế nhưng, song hành với sự sôi động ấy lại là những chiêu trò quen thuộc được khoác lên lớp áo mới, khiến nhiều nhà đầu tư và người mua không chỉ mất tiền, đánh rơi cơ hội mà còn phải oằn lưng gánh nợ ngân hàng.
Khi tin rao ảo khoét rỗng niềm tin thị trường
Ở góc khuất của thị trường bất động sản, vấn nạn rao bán nhà ảo vẫn ngày ngày âm thầm lan rộng, như những mạch nước ngầm khoét dần lòng tin của khách hàng.
Câu chuyện của chị Phạm Thu Hà, một phụ huynh từ Hải Dương, là ví dụ không hề cá biệt. Vì muốn tìm cho con gái sắp ra trường một chỗ an cư tại Hà Nội, chị miệt mài theo dõi tin rao trên mạng, hy vọng kiếm được căn nhà phù hợp. Những bức ảnh lung linh, vị trí “đắc địa”, giá cả vừa túi tiền như mở ra một viễn cảnh sáng sủa. Nhưng khi đến tận nơi, sự thật phơi bày: căn nhà ọp ẹp, ngõ chật chội, thậm chí nằm cạnh nghĩa trang.
Đối diện với thắc mắc của khách hàng, môi giới luôn có sẵn lời giải thích: nào là “chủ vừa đổi ý”, “căn đó bán mất rồi”, hay “chủ đi công tác chưa kịp bàn giao”. Cái kịch bản nhàm chán ấy lặp lại nhiều lần, khiến chị Hà không chỉ mất công sức, thời gian mà còn dần mất niềm tin vào kênh thông tin trực tuyến. Thực tế, chị chỉ là một trong vô số người đã rơi vào chiếc bẫy này.
Điều đáng nói là ngay cả những người trong nghề cũng phải thừa nhận “luật ngầm” ấy tồn tại. Một môi giới tên Trần Văn Khánh, làm việc tại khu vực Nam Từ Liêm, kể rằng anh từng sững sờ khi đồng nghiệp chỉ cho cách đăng tin sai lệch để hút khách.
Lúc đầu, anh kiên quyết nói không. Nhưng sau vài tháng kiên trì đăng tin thật mà chẳng có ai quan tâm, Khánh cuối cùng cũng phải cúi đầu chấp nhận luật chơi. “Không tô hồng thì không ai gọi, mà không ai gọi thì chẳng có cơ hội tư vấn”, anh thú thật.
Những thủ thuật được vận dụng khá bài bản. Địa chỉ bị đánh tráo: nhà trong ngõ sâu thì biến thành mặt phố lớn; diện tích thực chỉ 30 mét vuông nhưng có thể được “nới” thành 36 mét vuông bằng cách tính cả lối đi chung hoặc ban công. Có khi một căn nhà duy nhất lại được nhân bản thành năm, sáu “phiên bản ảo” để tung lên mạng, vừa tạo cảm giác thị trường sôi động, vừa khiến khách hàng nghĩ mình đang gặp “hàng hot”.
Một nữ môi giới khác, chị Ngọc Anh ở Cầu Giấy, thẳng thắn chia sẻ: “Không vẽ vời thì chẳng ai ngó ngàng”. Theo chị, chiêu trò không chỉ nằm ở địa chỉ, mà còn thổi phồng về diện tích, số tầng, độ rộng mặt tiền hay độ mới của nội thất. Người mua vốn chỉ quen với tên phố lớn, ít khi nhớ chi tiết từng con ngõ, nên rất dễ bị lạc hướng bởi những thông tin này. Khi khách hàng đã bỏ công đi xem, lúc ấy sự thật mới được hé lộ. Nhưng khi đó, họ đã mất thời gian, công sức, và quan trọng hơn cả, mất luôn sự tin tưởng.
Hệ quả của những chiêu trò này không dừng lại ở thiệt hại cá nhân. Nó tạo ra một hiệu ứng dây chuyền tiêu cực: người mua chán nản, dè dặt, thậm chí rút khỏi kế hoạch mua nhà; người bán thì ngần ngại giao dịch vì sợ bị gài bẫy. Thị trường vì thế rơi vào vòng luẩn quẩn, nơi thông tin sai lệch làm méo mó giá cả, cản trở thanh khoản và bào mòn uy tín của nghề môi giới, dù thực tế vẫn còn nhiều người làm việc tử tế.
Căn nguyên nằm ở khoảng trống quản lý thông tin bất động sản. Việc rao bán nhà đất trên mạng hiện nay gần như không có bộ lọc kiểm chứng, khiến thật giả lẫn lộn trở thành điều bình thường. Khi thiếu một cơ sở dữ liệu tập trung, khi chưa có quy định chặt chẽ buộc các sàn giao dịch và website chịu trách nhiệm về nội dung đăng tải, thì những tin rao “ảo” vẫn mặc sức tung hoành.
Giải pháp đã được nhắc đến nhiều, nhưng để chặn đứng tình trạng này, cần những bước đi quyết liệt hơn. Cần công khai hệ thống dữ liệu bất động sản toàn quốc để người dân dễ dàng đối chiếu, đồng thời siết chặt việc đào tạo, cấp chứng chỉ cho môi giới. Không thể để bất kỳ ai cũng tự phong “chuyên viên bất động sản” rồi muốn đăng gì thì đăng. Quan trọng không kém, chính khách hàng cũng phải tự trang bị sự cảnh giác, bởi “miếng pho mát miễn phí chỉ nằm trong chiếc bẫy chuột”.
Một thị trường bất động sản chỉ có thể phát triển lành mạnh khi niềm tin được gây dựng trở lại. Và điều đó chỉ đến khi môi giới làm thật, cơ quan quản lý giám sát thật và khách hàng tỉnh táo thật. Nếu không, những căn nhà ảo sẽ vẫn còn đó, xuất hiện dày đặc trên các trang rao vặt, trong khi danh sách nạn nhân thì cứ dài thêm qua từng năm tháng.
Thị trường bất động sản Việt Nam từ lâu được xem là “mảnh đất màu mỡ” của giới đầu cơ và môi giới.
Nhà ảo giăng bẫy trên thị trường bất động sản
Trong khi đó, vấn nạn rao bán nhà ảo vẫn đang âm ỉ lan rộng. Chị Lê Thị Mai, một phụ huynh ở Nam Định, từng bỏ nhiều công sức lên Hà Nội để tìm nhà cho con gái chuẩn bị đi làm.
Những bức ảnh long lanh, vị trí đẹp, giá vừa tầm khiến chị tràn đầy hy vọng. Nhưng thực tế thì khác xa: nhà quá cũ, ngõ chật, phong thủy kỵ, thậm chí nằm cạnh bãi rác.
Lời giải thích quen thuộc luôn là “căn đó vừa bán xong”, “chủ đổi ý”, “chủ đi công tác”. Sự lặp đi lặp lại của kịch bản này không chỉ làm chị Mai mất thời gian mà còn dập tắt niềm tin vào kênh thông tin trực tuyến. Và đó cũng là tình cảnh của không ít khách hàng khác.
Ngay cả những môi giới cũng thừa nhận thẳng thắn nếu không “làm đẹp” thông tin thì chẳng có khách. Điều này biến thành một thứ “luật ngầm” trong nghề.
Phạm Văn Quang, một môi giới ở khu vực Hà Đông (Hà Nội), từng ngạc nhiên khi đồng nghiệp chỉ cách đăng tin sai lệch để hút khách. Ban đầu anh thấy vô lý, nhưng sau vài tháng đăng tin thật mà chẳng có ai quan tâm, cuối cùng anh cũng phải chấp nhận “luật chơi”.
Kỹ nghệ phổ biến nhất chính là đánh tráo địa chỉ: căn nhà trong ngõ nhỏ thì rao ở mặt phố lớn hơn; căn nhà diện tích 28m² thì rao thành 35m² bằng cách tính cả phần lối đi chung hay ban công. Thậm chí, một căn nhà thật có thể được “nhân bản” thành năm, sáu căn “ảo” để đăng tin, vừa để câu khách, vừa tạo cảm giác thị trường đang sôi động.
Chị Hoàng Thu Trang, một môi giới tại Thanh Xuân, còn chia sẻ rằng thủ thuật “vẽ” nhà ảo thường kết hợp với nhiều thông tin được thổi phồng khác như diện tích, số tầng, mặt tiền, nội thất.
Theo nữ môi giới, ngay cả những người sống lâu năm ở Hà Nội cũng không mấy ai nhớ tên các con ngõ nhỏ, mà chỉ quen thuộc với tên phố lớn. Chính vì vậy, khi rao bán, môi giới thường cố tình ghi địa chỉ ở phố lớn để tạo tâm lý “món hời” cho khách hàng.
“Khi người mua thực sự muốn đo đạc, kiểm chứng, họ mới nói thật. Nhưng lúc đó, khách hàng đã mất công, mất sức, và quan trọng hơn cả, mất đi sự tin tưởng”, chị Trang cho hay.
Những chiêu trò này không chỉ gây thiệt hại cho từng cá nhân, mà còn tạo ra hiệu ứng domino tiêu cực. Người mua mất niềm tin, trở nên dè chừng, thậm chí rút khỏi kế hoạch mua nhà. Người bán thì bị ảnh hưởng tâm lý, chần chừ, không dám giao dịch.
Thị trường vì thế rơi vào vòng luẩn quẩn thông tin sai lệch khiến định giá méo mó, thanh khoản trì trệ. Nghề môi giới bị hoen ố, dù thực tế vẫn có nhiều người làm ăn chân chính.
Nguyên nhân sâu xa nằm ở khoảng trống trong quản lý thông tin bất động sản. Việc rao bán nhà trên mạng hiện nay gần như không có cơ chế kiểm chứng chặt chẽ, khiến thật giả lẫn lộn trở thành điều bình thường.
Muốn chặn đứng tình trạng này, cần sớm công khai cơ sở dữ liệu bất động sản tập trung để người dân kiểm chứng, đồng thời quy định chặt chẽ trách nhiệm của các website, sàn giao dịch khi đăng tin.
Đào tạo và cấp chứng chỉ môi giới cũng cần được siết lại, không thể để bất kỳ ai cũng tự xưng là “chuyên viên bất động sản” và tung hoành trên thị trường. Quan trọng hơn, chính khách hàng cũng phải nâng cao cảnh giác, bởi “miếng pho mát miễn phí chỉ có trong cái bẫy chuột”.
Thị trường chỉ có thể phát triển lành mạnh khi niềm tin được khôi phục, và điều đó chỉ xảy ra khi môi giới làm thật, nhà nước quản thật và người mua cảnh giác thật. Nếu không, những căn nhà ảo sẽ còn dài dài xuất hiện trên các trang rao vặt, còn những nạn nhân mới thì vẫn nối dài theo năm tháng.
Quang Anh