Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra những vi phạm, thiếu sót, trong nhiều lĩnh vực đáng chú ý như công tác quản lý, sử dụng đất và đầu tư xây dựng, chất lượng công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2006-2017.
Ngày 10/02/2020, Thanh tra Chính phủ (TTCP) ban hành Thông báo kết luận thanh tra số 169/TB-TTCP về việc thanh tra công tác quản lý, sử dụng đất đai, đầu tư xây dựng và khai thác tài nguyên khoáng sản của tỉnh Phú Thọ (giai đoạn 2006 - 2017).
Theo kết luận thanh tra, về thủ tục pháp lý, UBND tỉnh Phú Thọ chưa kịp thời trình Thủ tướng và chưa kịp thời ban hành một số văn bản như: Việc khoanh định khu vực cấm, khu vực tạm cấm hoạt động khoáng sản ở từng giai đoạn; khu vực không đấu giá quyền khai khoáng. Đặc biệt là văn bản quy định, hướng dẫn tính, thu phí bảo vệ môi trường, dẫn đến các doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính trong một thời gian dài.
Cụ thể, trong giai đoạn 2006 – 2017, sản lượng khoáng sản kê khai nộp phí bảo vệ môi trường là 21.522.167 (tấn và m3). Trong đó, giai đoạn 2009 – 2015 có số lượng khoảng 7.396.430 (tấn và m3) theo quy định phải thực hiện quy đổi từ số lượng quặng khoáng sản thành phẩm ra số lượng quặng khoáng sản nguyên khai để tính phí bảo vệ môi trường, nhưng UBND tỉnh Phú Thọ không thực hiện, các sở, ngành chức năng cũng không tham mưu cho UBND tỉnh thực hiện - dẫn đến thất thu đáng kể cho Ngân sách Nhà nước.
Bên cạnh hàng loạt sai phạm khác về việc lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch, giai đoạn 2006 đến nay, UBND tỉnh Phú Thọ đã thu hồi đất cho hoạt động khoáng sản vượt 333,34 ha so với quy hoạch sử dụng đất được Chính phủ phê duyệt, vào các loại đất khác, vi phạm Luật Đất đai.
Về việc cấp giấy phép khai thác khoáng sản, trong năm 2012, UBND tỉnh Phú Thọ cấp gia hạn 2 giấy phép khai thác khoáng sản trước khi Bộ TN-MT công bố khu vực khoáng sản phân tán nhỏ lẻ tại xã Dị Nậu, huyện Tam Nông cho Công ty TNHH khoáng sản Thành Phương và tại xã Tất Thắng, huyện Thanh Sơn cho Công ty TNHH Khoáng sản và xây dựng HAT…
UBND tỉnh Phú Thọ cũng cấp 24 giấy phép khai thác khoáng sản khi chưa đầy đủ thủ tục, nội dung và hình thức theo quy định. Tại mỏ đá xóm Pheo, xã Yên Lãng, huyện Thanh Sơn, UBND tỉnh Phú Thọ cấp lại giấy phép cho Công ty CP thi công cơ giới Chiến Thắng mở rộng với diện tích hơn 63.660m2, thời hạn khai thác 2 năm nhưng không có quyết định phê duyệt đánh giá hàm lượng, trữ lượng khoáng sản…
Qua thanh tra công tác quản lý trong hoạt động khoáng sản, TTCP phát hiện nhiều sai phạm, trong đó sai phạm về tài chính trong hoạt động khoáng sản được chỉ rõ với tổng số tiền là 24 tỷ đồng. Phục hồi môi trường và đóng cửa mỏ của 52 đơn vị nợ đọng.
Số tiền 6,5 tỷ đồng tạm tính tiền phí bảo vệ môi trường sau quy đổi từ quặng thành phẩm về nguyên khai của một số chủ đầu tư dự án, trong đó có: Công ty CP ATA Phú Thọ; Công ty CP khai thác, chế biến đá Cự Đồng; Công ty CP khoáng sản và luyện kim Thăng Long; Công ty CP thi công cơ giới Chiến thắng, Công ty TNHH Khoáng sản Thành Phương.
Số tiền 1,9 tỷ đồng tiền cấp quyền khai thác khoáng sản do Công ty cổ phần khoáng sản và luyện kim Thăng Long chưa thực hiện kê khai. Số tiền trên 2,1 tỷ đồng thuê đất do một số chủ đầu tư dự án còn nợ, gồm: Công ty CP khoáng sản và luyện kim Thăng Long, Công ty CP khai khoáng luyện kim Bắc Việt, Công ty CP thi công cơ giới Chiến Thắng.
Đồng thời, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh Phú Thọ kiểm tra xử lý đối với diện tích 333,34 ha đất đã thu hồi cho hoạt động khoáng sản vượt quy hoạch sử dụng đất.
Lộc Hà