Có thể nói lạm phát là câu chuyện hàng đầu của thị trường vào năm ngoái khi giá cả trên toàn cầu tăng vọt khiến các ngân hàng trung ương đồng loạt tăng lãi suất hơn 300 lần. Cùng với đó là nhiều câu chuyện khác của năm 2022 và được dự đoán sẽ kéo dài sang cả năm 2023.
Hình minh họa.
Vào ngày giao dịch đầu tiên của năm 2022, S&P 500 và chỉ số công nghiệp trung bình Dow Jones đạt mức cao kỷ lục. Trước đó, biên bản của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nhấn mạnh mối lo ngại ngày càng tăng về lạm phát gia tăng và chỉ ra rằng các quan chức đang xem xét tăng lãi suất. Kể từ đó, hàng nghìn tỷ đô la đã bị xóa khỏi các thị trường trên toàn cầu khi cổ phiếu và trái phiếu bị ảnh hưởng bởi chính sách diều hâu của Fed, hỗn loạn địa chính trị, sự đóng cửa do Covid,…
Vì vậy, chúng ta sẽ thấy những gì trên radar trong năm nay? Và dưới đây là những câu chuyện định hình thị trường chính trong năm qua sẽ theo chúng ta đến năm 2023.
Lạm phát, Fed và suy thoái
Lạm phát là câu chuyện hàng đầu của thị trường vào năm ngoái khi giá cả trên toàn cầu tăng vọt khiến các ngân hàng trung ương đồng loạt tăng lãi suất hơn 300 lần.
Tại Hoa Kỳ, lạm phát đã đạt mức cao nhất trong bốn thập kỷ vào tháng 6, ở mức 9,1% và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã tăng lãi suất mạnh mẽ để đáp lại .
Đến cuối năm, các quan chức Fed đã tăng lãi suất mà các ngân hàng tính cho nhau khi vay qua đêm lên mức 4,25% - 4,5%, mức cao nhất kể từ năm 2007.
Những đợt tăng lãi suất này nhằm mục đích hạ nhiệt nền kinh tế và giảm tốc độ tăng giá, nhưng giờ đây các nhà phân tích và nhà kinh tế lo ngại rằng mọi thứ đã trở nên quá lạnh và một cuộc suy thoái sắp xảy ra. Câu hỏi đặt ra là: Nó sẽ tệ đến mức nào?
Trung Quốc
Chính sách không có Covid của Trung Quốc đã khiến nhiều vùng đất rộng lớn của nước này phải đóng cửa trong một khoảng thời gian đáng kể trong ba năm qua - hoạt động kinh doanh bị bóp nghẹt và gây khó khăn cho người dân cũng như thương mại toàn cầu.
Giờ đây, Bắc Kinh đang xoay trục khỏi chính sách nghiêm ngặt của mình, mang lại kỳ vọng lớn đối với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Tuy nhiên, theo các nhà kinh tế, quá trình mở cửa trở lại có thể không ổn định. Họ cho rằng nền kinh tế của đất nước đông dân nhất thế giới sẽ gặp nhiều khó khăn trong năm nay.
Nga và Ukraina
Vào cuối tháng 2, Nga đã xâm lược Ukraine và bắt đầu một cuộc chiến kéo dài khiến giá lương thực và nhiên liệu toàn cầu tăng cao ngất ngưởng. Giờ đây, một cuộc khủng hoảng năng lượng đang siết chặt châu Âu.
Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế Fatih Birol và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã cảnh báo rằng châu Âu có thể phải đối mặt với tình trạng thiếu khí đốt tự nhiên 27 tỷ mét khối vào năm 2023. Con số này tương đương với gần 7% mức tiêu thụ hàng năm của khu vực.
Nga, quốc gia đã gửi khoảng 60 tỷ m3 khí đốt tới Liên minh châu Âu trong suốt năm 2022, có thể ngừng hoàn toàn các dòng chảy. Nó cũng có thể cắt giảm sản lượng dầu để đối phó với mức trần giá của phương Tây.
SBF và mùa đông tiền điện tử
Đó là một năm rất tồi tệ đối với tiền điện tử. Giá trị của Bitcoin đã giảm hơn 64% vào năm 2022 khi Fed tăng lãi suất và các nhà đầu tư chấp nhận chiến lược thị trường giá xuống, loại bỏ rủi ro của họ.
Thế giới tiền điện tử cũng đã bị xáo trộn vào năm 2022 bởi cái chết gây sốc của sàn giao dịch tiền kỹ thuật số FTX và bản cáo trạng sau đó của người sáng lập Sam Bankman-Fried về tám tội hình sự bao gồm gian lận và âm mưu.
Elon Musk đã mất khối tài sản lớn hơn bất kỳ ai trong lịch sử
Elon Musk có thể thêm một kỷ lục khác vào danh sách thành tích của mình: Người sáng lập, Giám đốc điều hành, người giàu nhất thế giới, người dẫn chương trình SNL và giờ là… người đầu tiên mất 200 tỷ đô la tài sản, theo báo cáo của Bloomberg .
Tuy nhiên, hiện Giám đốc điều hành của Tesla, SpaceX và Twitter có tài sản trị giá 137 tỷ USD, theo Bloomberg Billionaires Index. Điều đó giúp ông đứng thứ hai trong danh sách những người giàu nhất thế giới sau Chủ tịch nhãn hiệu hàng xa xỉ LVMH Bernard Arnault. Nhưng vào thời điểm đỉnh cao vào tháng 11 năm 2021, giá trị tài sản ròng của Musk là 340 tỷ USD.
Theo báo cáo của David Goldman, sự sụt giảm đó phần lớn là do phần lớn tài sản của Musk gắn liền với Tesla, công ty có cổ phiếu giảm 65% vào năm 2022 .
Nhu cầu đối với xe Tesla yếu đi khi sự cạnh tranh về xe điện từ các nhà sản xuất ô tô lâu đời tăng mạnh. Công ty đã bỏ lỡ các mục tiêu tăng trưởng và thu hẹp quy mô sản xuất tại Trung Quốc. Việc giao hàng trong quý IV của hãng được công bố vào thứ Hai đã bỏ lỡ ước tính của Phố Wall.
Khoản mua Twitter trị giá 44 tỷ đô la của Musk cũng không giúp ích gì cho cổ phiếu của Tesla hay tài sản cá nhân của Musk. Musk, cổ đông lớn nhất của Tesla, đã bán số cổ phiếu Tesla trị giá 23 tỷ USD kể từ khi mối quan tâm của ông đối với Twitter được công khai vào tháng Tư.
Năm lý do để lạc quan một cách thận trọng về năm 2023
Đó không phải là tất cả cam chịu và u ám ngoài kia. Rốt cuộc, chúng ta vẫn chưa ở trong thời kỳ suy thoái. Tuy nhiên, gần đây giới phân tích đã trình bày lý do tại sao chúng ta có thể đạt được một cú hạ cánh mềm trong năm 2023.
- Việc tuyển dụng vẫn kiên cường một cách đáng ngạc nhiên. Nền kinh tế đã tạo thêm 263.000 việc làm mạnh mẽ trong tháng 11 và tỷ lệ thất nghiệp chỉ là 3,7% - giảm đáng kể so với mức gần 15% vào mùa xuân năm 2020.
- Chi phí sinh hoạt vẫn còn quá cao, nhưng tỷ lệ lạm phát dường như đã đạt đến đỉnh điểm. Giá tiêu dùng tăng 7,1% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 11, đánh dấu tháng cải thiện thứ năm liên tiếp và giảm đáng kể so với mức 9,1% trong tháng Sáu. Đây cũng là tỷ lệ lạm phát hàng năm thấp nhất trong gần một năm.
- Sau khi tăng vọt trên 5 đô la một gallon lần đầu tiên vào tháng Sáu, giá xăng đã giảm mạnh. Mức trung bình toàn quốc đối với xăng thông thường gần đây đã giảm xuống còn 3,10 đô la/gallon, mức thấp nhất trong 18 tháng, mặc dù nó đã tăng cao hơn trong những ngày gần đây lên khoảng 3,22 đô la/gallon.
- Tiền lương thực tế đã tăng nhanh hơn giá tiêu dùng, một sự thay đổi đáng kể có thể giúp người tiêu dùng tiếp tục chi tiêu trong năm mới 2023.
- Các quan chức Fed đã báo hiệu rằng họ có thể sẵn sàng tạm dừng chiến dịch chống lạm phát vào cuối mùa đông hoặc đầu mùa xuân.
Theo CNN
Thai Đạt (lược dịch)