Cùng với sự phát triển mạnh mẽ, thương mại điện tử (TMĐT) đã trở thành mảnh đất màu mỡ cho đối tượng lợi dụng để kinh doanh, buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ.
Số vụ vi phạm không ngừng gia tăng
Thương mại điện tử ngày càng phát triển. Đây đang là xu hướng tiêu dùng được nhiều người lựa chọn. Thế nhưng, tình trạng hàng giả hàng nhái kinh doanh qua thương mại điện tử đang dần trở nên phổ biến.
Mới đây, qua theo dõi trên TikTok Shop, lực lượng chức năng kiểm tra, phát hiện một kho hàng tại Hà Nội chứa hơn 2.000 máy tính bảng, điện thoại... nghi nhập lậu.
Thông tin từ Tổng cục Quản lý thị trường, kiểm tra đột xuất kho hàng trên địa bàn xã Phù Lỗ, huyện Sóc Sơn, TP Hà Nội, Đội quản lý thị trường số 10 thuộc Cục Quản lý thị trường Hà Nội phối hợp với Đội cảnh sát kinh tế - Công an huyện Sóc Sơn phát hiện khoảng 2.000 máy tính bảng, điện thoại di động, mỹ phẩm và lượng lớn thiết bị điện tử, đồ gia dụng, quần áo... do nước ngoài sản xuất, chưa xuất trình được hóa đơn, chứng từ hợp pháp, nghi nhập lậu.
Vụ việc này được phát hiện sau thời gian dài lực lượng chức năng theo dõi hàng hóa được đăng bán trên các nền tảng thương mại điện tử (TikTok Shop).
Qua theo dõi trên TikTok Shop, lực lượng chức năng kiểm tra, phát hiện một kho hàng tại Hà Nội chứa hơn 2.000 máy tính bảng, điện thoại... nghi nhập lậu
Thông tin từ Tổng cục Quản lý thị trường, kiểm tra đột xuất kho hàng trên địa bàn xã Phù Lỗ, huyện Sóc Sơn, TP Hà Nội, Đội quản lý thị trường số 10 thuộc Cục Quản lý thị trường Hà Nội phối hợp với Đội cảnh sát kinh tế - Công an huyện Sóc Sơn phát hiện khoảng 2.000 máy tính bảng, điện thoại di động, mỹ phẩm và lượng lớn thiết bị điện tử, đồ gia dụng, quần áo... do nước ngoài sản xuất, chưa xuất trình được hóa đơn, chứng từ hợp pháp, nghi nhập lậu.
Vụ việc này được phát hiện sau thời gian dài lực lượng chức năng theo dõi hàng hóa được đăng bán trên các nền tảng thương mại điện tử (TikTok Shop).
Trước đó, ngày 22/5, Đội QLTT số 1 đã tiến hành kiểm tra địa điểm tại Thôn Vân Lũng, xã An Khánh, huyện Hoài Đức, Hà Nội, phát hiện, tạm giữ 5.635 sản phẩm bút bi, bút chì giả mạo nhãn hiệu Thiên Long đang được bảo hộ tại Việt Nam.
Đồng thời, Đoàn kiểm tra xác định được hành vi kinh doanh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu không chỉ thực hiện trực tiếp tại cơ sở mà còn kinh doanh thông qua tài khoản trên sàn thương mại điện tử shoppe, cụ thể trên tài khoản “Bún Xinh” có đường link là: https://shopee.vn/product/160634537/22377089437?d_id=aa675&uls_trackid=4vsehi0q01e5&utm_content=1111DdiHrvXon48AJDWgZeChPV.
Gian hàng "Bún Xinh" đăng bán các sản phẩm bút bi giả mạo nhãn hiệu Thiên Long trên Shopee
Đối với giá trị hàng hóa được xác định theo giá niêm yết trên hàng hóa tại cơ sở kinh doanh và giá đăng bán trên tài khoản “Bún Xinh” trên sàn thương mại Shopee.vn.
Sau đó, Đội QLTT số 1 đã nhận được văn bản của đại diện theo ủy quyền của Công ty Thiên Long xác nhận toàn bộ sản phẩm đang bị tạm giữ tại Đội QLTT số 1 là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu Thiên Long.
Gần đây nhất, thương hiệu gạo ST25 lại một lần nữa bị các đối tượng sản xuất làm giả với quy mô lớn tại tỉnh Bắc Ninh.
Tại một xưởng sản xuất, lực lượng quản lý thị trường Bắc Ninh và Công an tỉnh đã phát hiện hàng chục tấn gạo đang trong quá trình đóng bao bì. Hình thức bao bì đóng gói rất tinh vi khiến người tiêu dùng khó có thể phân biệt được. Các sản phẩm này đang được bày bán công khai trên các sàn thương mại điện tử, cạnh tranh với hàng chính hãng.
Khi chưa có biện pháp ngăn chặn, trang giả mạo vẫn tiếp tục tồn tại và đang có thêm khoảng 10 khách hàng bị lừa mỗi ngày, tổng số tiền của khách hàng bị thiệt hại đã lên tới hàng tỷ đồng.
Thực tế cho thấy, trong những năm qua, nhiều vụ việc bán hàng giả/hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên mạng xã hội nổi cộm đã bị triệt phá như Ansan Cosmetics - TP.HCM (thu giữ 7.678 đơn vị sản phẩm), TS Việt Nam - Hà Nội (thu giữ 14.000 sản phẩm với với tổng trị giá ước tính trên 11 tỷ đồng), Menshop79 – Hà Nội (2.000 sản phẩm có dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu Gucci, Louis Vuitton… giá trị hơn 20 tỷ đồng), chuyển cơ quan điều tra vụ việc Mailystyle ở Hà Nội (thu giữ hơn 126.000 sản phẩm không hóa đơn, chứng từ trị giá trên 20 tỷ đồng)...
Cần phải định danh người mua, người bán?
Hoạt động mua bán qua các sàn thương mại điện tử, qua mạng xã hội cũng như qua các ứng dụng mua hàng trên thiết bị di động tăng mạnh trong những năm gần đây, trở thành thói quen của nhiều người, nhất là giới trẻ.
Theo số liệu thống kê của các cơ quan chức năng, năm 2023, thương mại điện tử (TMĐT) tiếp tục là một trong những điểm sáng phát triển kinh tế số với tốc độ tăng trưởng 25%, đạt doanh thu 20,5 tỷ USD. Tuy nhiên, cùng với sự tăng trưởng ấn tượng này là nỗi lo hàng giả, hàng nhái, gây thiệt hại cho người tiêu dùng và ảnh hưởng xấu đến nền kinh tế, cần phải có biện pháp xử lý, ngăn chặn.
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của TMĐT, đây cũng là mảnh đất màu mỡ cho đối tượng lợi dụng để kinh doanh, buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, lợi dụng TMĐT để lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tuyên truyền và phổ biến các sản phẩm cấm, có cả những sản phẩm xâm phạm đến chủ quyền, an ninh quốc gia... Các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi, khó lường cả về quy mô lẫn địa bàn hoạt động. Bộ Công Thương đã triển khai và tham mưu cho Chính phủ nhiều hoạt động cụ thể để giảm thiểu vấn nạn này nằm hướng tới việc phát triển TMĐT lành mạnh và bảo vệ người tiêu dùng.
Trong hoạt động thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm, chỉ tính riêng năm 2023, Bộ Công Thương đã kiểm tra 834 vụ, xử lý 764 vụ, phạt tiền 12 tỷ đồng, trị giá hàng hóa gần 6 tỷ đồng. Ngoài ra, Bộ đã ban hành 14 văn bản yêu cầu các đơn vị là chủ sở hữu sàn giao dịch TMĐT, website/ứng dụng TMĐT rà soát gỡ bỏ các sản phẩm vi phạm các quy định của pháp luật. Kết quả đã gỡ bỏ 23.359 sản phẩm và chặn 6.254 gian hàng vi phạm.
Hiện nay, khi thương mại điện tử phát triển, việc bán hàng giả ngày càng công khai, sôi động, khiến công tác phòng chống gặp nhiều khó khăn. Nhiều ý kiến cho rằng, cần phải định danh người mua, người bán trên các sàn thương mại điện tử theo đề án 06, tránh tình trạng người bán "ẩn danh" thì mới dễ dàng quản lý.
Ông Phan Văn Nhật - Chủ tịch Hiệp hội VACIP chia sẻ, một người khi có định danh mở một tài khoản trên sàn thương mại điện tử, nếu như họ có hành vi buôn bán hàng giả trên mạng thì khi đó bị xử phạt, định danh của họ sẽ bị khóa trên sàn. Đồng thời các sàn khác họ cũng khóa định danh đó, họ không thể nào tiếp tục hành vi vi phạm nữa".
Còn theo ông Đỗ Hồng Trung - Phó Chánh văn phòng BCĐ 389 Quốc gia nhận định, hiện nay có nền tảng xã hội chưa bắt buộc phải định danh và cho đăng ký bằng tài khoản gmail. Việc định danh trên cơ sở số điện thoại của cá nhân người sử dụng cũng cần thiết, vì hiện nay vẫn còn hiện tượng sử dụng tài khoản ảo, số điện thoại ảo, thậm chí tài khoản ngân hàng cũng ảo.
Anh Đào