CTCP Chứng khoán Quốc Gia (NSI) vừa báo cáo kết quả giao dịch không đạt như kế hoạch khi chỉ mua được hơn một nửa lượng cổ phiếu CTCP SAM Holdings (HoSE: SAM) đã đăng ký. Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh tình hình tài chính của SAM Holdings kém tích cực, lợi nhuận giảm mạnh và áp lực nợ vay tăng nhanh.
Mua gom nhiều lần nhưng liên tục không đạt mục tiêu
Theo báo cáo gửi cơ quan quản lý, giai đoạn giao dịch từ ngày 22/10 đến 19/11/2025 khép lại với kết quả NSI chỉ mua được hơn 5,1 triệu cổ phiếu SAM, tương đương 51,5% so với kế hoạch 10 triệu cổ phiếu.
Lý do được đưa ra là giá cổ phiếu trên thị trường không phù hợp. Việc không hoàn tất đúng số lượng đăng ký tiếp tục cho thấy sự thận trọng của chính tổ chức có mối liên hệ chặt chẽ với SAM Holdings.
Tình trạng này không phải mới xuất hiện. Trong hai tháng 8 và 9/2025, NSI từng muốn mua 5 triệu cổ phiếu SAM nhưng chỉ khớp được khoảng 456.600 đơn vị, tỷ lệ thực hiện chưa đến 10%.
CTCP SAM Holdings
Việc liên tục mua không đạt kỳ vọng làm dấy lên nghi vấn về mức độ sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cũng như đánh giá của cổ đông tổ chức đối với triển vọng cổ phiếu, dù cơ cấu sở hữu và nhân sự của hai bên có sự gắn kết đáng kể.
Ông Trần Việt Anh hiện là Chủ tịch HĐQT SAM Holdings đồng thời sở hữu hơn 10% vốn tại NSI. Ông Bùi Quang Bách cũng tham gia điều hành tại cả hai doanh nghiệp. Dù có sự liên hệ mật thiết, NSI vẫn nhiều lần “lỡ hẹn” với các kế hoạch mua vào quy mô lớn. Sau giao dịch, tỷ lệ sở hữu của NSI tại SAM Holdings tăng lên 3,03%.
Lợi nhuận đi lùi, nợ vay phình to gây áp lực lên hoạt động
Các giao dịch mua gom diễn ra đúng lúc sức khỏe tài chính của SAM Holdings bộc lộ nhiều điểm đáng lo. Báo cáo 9 tháng đầu năm 2025 cho thấy doanh thu thuần tăng 29,3% lên hơn 4.107 tỷ đồng nhưng lợi nhuận sau thuế lại giảm 33,5% còn hơn 55 tỷ đồng. Biên lợi nhuận bị thu hẹp khiến tăng trưởng doanh thu không chuyển hóa thành hiệu quả thực tế.
Bức tranh nguồn vốn cũng trở nên nặng nề hơn. Tính đến cuối quý 3/2025, tổng nợ phải trả đạt hơn 2.119 tỷ đồng, tăng 25% so với đầu năm. Trong đó, riêng vay và nợ thuê tài chính lên tới hơn 1.498 tỷ đồng, chiếm 70,7% tổng nợ. Lãi vay tăng trong bối cảnh thị trường tài chính biến động mạnh càng tạo thêm áp lực lên lợi nhuận.
Cơ cấu tài sản của SAM Holdings cũng cho thấy rủi ro khi phần lớn nguồn vốn không nằm trong các hoạt động cốt lõi có khả năng sinh lời ngay. Khoản đầu tư tài chính dài hạn chiếm khoảng 32% tổng tài sản với hơn 2.191 tỷ đồng, trong khi tài sản dở dang dài hạn chiếm hơn 17% với 1.170 tỷ đồng.
Việc phân bổ vốn lớn vào các khoản đầu tư dài hạn và dự án chưa hoàn thiện làm suy yếu dòng tiền hoạt động, buộc doanh nghiệp phải sử dụng đòn bẩy nhiều hơn, qua đó gia tăng rủi ro cho cổ đông.
Lê Phong