‘Ôm’ nghìn tỉ vốn nhà nước, Hancorp mua trúng 4 ô đất dính quy hoạch di tích Cổ Loa

Tổng Công ty Xây dựng Hà Nội (Hancorp), một doanh nghiệp nhà nước sở hữu khối tài sản lên đến hàng nghìn tỉ đồng, đang đối diện với nhiều vấn đề nghiêm trọng trong hoạt động đầu tư. Kết luận thanh tra tài chính của Bộ Tài chính mới đây cho thấy Hancorp không chỉ có nhiều khoản đầu tư kém hiệu quả, mà còn vướng vào việc mua 4 ô đất nằm trong quy hoạch di tích Cổ Loa, khiến việc triển khai dự án gặp

'Đổ tiền' vào 37 công ty, nhiều khoản đầu tư thua lỗ kéo dài

Hancorp hiện có tổng tài sản và nguồn vốn hơn 6.770 tỉ đồng, trong đó vốn góp của chủ sở hữu tại công ty mẹ là khoảng 1.410 tỉ đồng. Bộ Xây dựng vẫn nắm giữ 98,83% vốn tại công ty mẹ Hancorp, tương đương khoảng 1.393 tỉ đồng. Tuy nhiên, dù sở hữu nguồn vốn khổng lồ, lợi nhuận kinh doanh của doanh nghiệp này trong năm 2023 lại khá khiêm tốn, chỉ đạt khoảng 44,6 tỉ đồng.

Kết luận thanh tra tài chính chỉ ra rằng Hancorp đã đầu tư vào 37 công ty con, công ty liên kết với tổng số tiền hơn 992 tỉ đồng. Trong đó, 7 công ty con được rót vốn khoảng 192 tỉ đồng, 13 công ty liên doanh, liên kết nhận hơn 344 tỉ đồng, và 17 công ty khác được đầu tư dài hạn khoảng 455 tỉ đồng.

Dù có 23 công ty làm ăn có lãi trong năm 2023, nhưng vẫn tồn tại nhiều đơn vị kinh doanh thua lỗ kéo dài. Cụ thể, 5 công ty bị lỗ lũy kế, 4 công ty đã dừng hoạt động hoàn toàn và 8 công ty khác thua lỗ đến mức Hancorp phải trích lập dự phòng rủi ro. Một số doanh nghiệp được liệt kê trong danh sách thua lỗ lớn gồm:

• Công ty CP Thiết bị và Vật liệu Xây dựng Hancorp: lỗ 17 tỉ đồng
• Công ty TNHH Quốc tế Hồ Tây: lỗ hơn 140 tỉ đồng
• Công ty CP Đầu tư Xây dựng Phú Mỹ: lỗ hơn 187 tỉ đồng
• Công ty CP Đầu tư PT Gas Đô thị: lỗ 32 tỉ đồng

Ngoài ra, Hancorp còn có các khoản nợ phải thu quá hạn lên tới 475 tỉ đồng, làm giảm hiệu quả quản lý và sử dụng vốn của doanh nghiệp.

Hàng trăm tỷ đồng mắc kẹt trong các dự án kém hiệu quả

Một trong những vấn đề nổi bật của Hancorp là các khoản đầu tư kém hiệu quả trước thời điểm cổ phần hóa. Cụ thể, các khoản đầu tư vào CTCP Xây dựng Hancorp 2, CTCP Cơ khí và Xây dựng, CTCP Thủy điện Hùng Lợi, CTCP Sahabak, CTCP Phát triển đô thị Bắc Hà Nội, CTCP BOT xe điện mặt đất số 1 đều bị đánh giá là không mang lại lợi nhuận, thậm chí có nguy cơ mất vốn.

Về bất động sản, giá trị đầu tư của Hancorp tính đến cuối năm 2023 lên tới 426 tỉ đồng, trong đó:

• Công ty mẹ Hancorp đầu tư: khoảng 350 tỉ đồng
• Công ty CP Dịch vụ Đô thị Hancorp đầu tư: khoảng 9 tỉ đồng
• Công ty CP Xây dựng số 1 Hà Nội đầu tư: khoảng 66 tỉ đồng

Đáng chú ý, Hancorp đã đầu tư vào 4 ô đất tại khu giãn dân Bãi Nổ, xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, TP. Hà Nội. Đây là các lô đất được mua lại từ 4 cá nhân với tổng diện tích hơn 250m². Tuy nhiên, các ô đất này nằm trong quy hoạch bảo tồn khu di tích Cổ Loa, khiến doanh nghiệp không thể triển khai bất kỳ dự án nào.

Theo báo cáo kiểm toán từ Kiểm toán Nhà nước, từ năm 2012 - 2014, do vướng quy hoạch, những ô đất này hoàn toàn không thể khai thác thương mại, buộc Hancorp phải tìm đối tác để chuyển nhượng nhằm thu hồi vốn. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra tháng 11/2024, doanh nghiệp vẫn chưa tìm được đối tác mua lại số đất này, khiến dòng vốn bị mắc kẹt.

Việc đầu tư vào các lô đất không thể sử dụng không chỉ làm giảm hiệu quả kinh doanh mà còn đẩy Hancorp vào nguy cơ mất vốn nhà nước.

Thanh tra siết chặt, yêu cầu thoái vốn và xử lý sai phạm để tránh thất thoát tài sản nhà nước

Trước những bất cập trên, Thanh tra Bộ Tài chính đã đưa ra hàng loạt yêu cầu nhằm ngăn chặn thất thoát vốn nhà nước tại Hancorp. Trong đó, đáng chú ý là việc thoái vốn khỏi 4 ô đất tại Cổ Loa do không thể triển khai dự án.

Bên cạnh đó, Hancorp cũng phải rà soát lại toàn bộ danh mục đầu tư tài chính, đánh giá hiệu quả của các doanh nghiệp đang thua lỗ, xây dựng phương án khắc phục khó khăn về tài chính và xử lý các khoản đầu tư không hiệu quả. Các khoản đầu tư có dấu hiệu lỗ kéo dài phải được thoái vốn, điều chỉnh cơ cấu đầu tư và thu hồi vốn để bảo toàn tài sản nhà nước.

Cơ quan thanh tra cũng nhấn mạnh rằng Hancorp cần đối chiếu lại các khoản nợ phải thu và nợ phải trả, đặc biệt là khoản nợ khó đòi 475 tỉ đồng. Doanh nghiệp phải có biện pháp xử lý dứt điểm, không để phát sinh thêm các khoản nợ mới và đảm bảo tính minh bạch trong tài chính.

Ngoài ra, thanh tra phát hiện một số đơn vị thuộc Hancorp đã hạch toán sai chi phí, làm tăng chi phí không đúng quy định hơn 24 tỉ đồng. Vì vậy, Hancorp bị yêu cầu nộp bổ sung hơn 7 tỉ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp.

Từ một doanh nghiệp nhà nước nắm giữ khối tài sản lớn, Hancorp đang đối diện với hàng loạt vấn đề trong công tác đầu tư, quản lý tài chính và sử dụng vốn. Việc đầu tư vào các công ty thua lỗ, các dự án không hiệu quả và đặc biệt là 4 ô đất dính quy hoạch tại Cổ Loa đã khiến doanh nghiệp rơi vào thế khó.

Trước tình hình này, các biện pháp siết chặt quản lý, thoái vốn và thu hồi vốn từ những khoản đầu tư không hiệu quả là cần thiết để đảm bảo tài sản nhà nước không bị thất thoát. Tuy nhiên, để thực sự khắc phục tình trạng này, Hancorp cần có chiến lược quản trị tài chính chặt chẽ hơn, nâng cao hiệu quả đầu tư và tránh lặp lại những sai lầm tương tự trong tương lai.

PV