Việt Nam đặt mục tiêu hình thành ít nhất một mô hình outlet vào năm 2030. Đằng sau điểm đến mua sắm mới là bài toán về quỹ đất, nguồn hàng, giá bán và khả năng kéo khách quay lại.
Không chỉ là một nơi bán hàng giảm giá
Bộ Công Thương đã phê duyệt Đề án phát triển các mô hình outlet tại Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Mục tiêu trước mắt là hình thành ít nhất một mô hình outlet, đồng thời từng bước hoàn thiện khung pháp lý và đưa định hướng phát triển loại hình này vào kế hoạch của những địa phương có tiềm năng. Giai đoạn 2030–2045, mỗi khu vực Bắc, Trung, Nam được định hướng có ít nhất một mô hình.
Outlet là nơi tập trung nhiều thương hiệu, với hàng hóa do nhà sản xuất hoặc nhà phân phối đưa trực tiếp tới người mua. Nguồn hàng có thể gồm sản phẩm tồn kho, hàng lỗi nhẹ hoặc dòng sản phẩm được làm riêng cho kênh này. Sức hút của outlet nằm ở cơ hội mua hàng có thương hiệu với mức giá phù hợp; còn điều kiện để giữ được niềm tin là thông tin về sản phẩm và giá bán phải rõ ràng.
Một khu mua sắm treo biển giảm giá chưa đủ tạo thành điểm đến outlet. Người mua cần biết món hàng thuộc bộ sưu tập nào, vì sao được bán ở mức giá đó và chính sách đổi trả ra sao. Nếu những điều cơ bản này không được giải thích minh bạch, outlet rất dễ bị nhìn nhận như một trung tâm thương mại đổi tên.
Đề án cũng hướng tới việc kết hợp mua sắm với du lịch và trải nghiệm. Chẳng hạn, mô hình làng outlet cao cấp được định hướng có diện tích cho thuê 30.000–50.000 m², bố trí theo kiến trúc mở, đi cùng nhà hàng, quán cà phê, hoạt động vui chơi và văn hóa. Vị trí được tính đến là khu vực gần đô thị lớn, điểm du lịch hoặc đầu mối giao thông thuận tiện.
Cách tổ chức này cho thấy bài toán không dừng ở việc lấp đầy gian hàng. Một điểm đến nằm xa trung tâm phải đủ hấp dẫn để khách dành thời gian di chuyển; một điểm đến đón nhiều khách du lịch lại phải có hàng hóa và dịch vụ khiến họ muốn dừng chân. Lượng khách đến ngày khai trương có thể tạo hiệu ứng ban đầu, nhưng sức mua đều đặn mới quyết định khả năng vận hành lâu dài.
Việt Nam đặt mục tiêu hình thành ít nhất một mô hình outlet vào năm 2030.
Hàng Việt sẽ đứng ở vị trí nào?
Đề án đặt mục tiêu tỷ lệ sản phẩm Việt Nam tại các mô hình outlet thí điểm đạt tối thiểu 30–40%. Đến năm 2030, dự kiến hình thành ít nhất 10 nhóm sản phẩm “quà tặng quốc gia” để kinh doanh tại đây, ưu tiên sản phẩm thương hiệu quốc gia, OCOP 5 sao và sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu. Mục tiêu tập huấn cho ít nhất 5.000 cán bộ, công chức và doanh nghiệp liên quan cũng được đặt ra.
Đây có thể là thêm một cửa bán hàng cho doanh nghiệp trong nước. Song có mặt trên quầy kệ mới chỉ là bước đầu. Sản phẩm Việt cần bảo đảm chất lượng ổn định, mẫu mã phù hợp và khả năng cung ứng đều đặn. Với hàng đặc sản, quà tặng, bao bì và thông tin về xuất xứ còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua của khách du lịch.
Bài toán giá cũng cần được tính kỹ. Nếu outlet chỉ bán lại những mặt hàng người tiêu dùng dễ tìm thấy trên sàn thương mại điện tử, lợi thế của chuyến đi mua sắm sẽ giảm đi. Ngược lại, nguồn hàng được chọn lọc, giá niêm yết rõ và trải nghiệm tại chỗ thuận tiện có thể tạo lý do để khách quay lại.
Cùng với phát triển mô hình, Đề án yêu cầu kiểm tra hàng hóa, giá bán, việc niêm yết giá và tăng cường phòng chống hàng giả, gian lận thương mại. Đây là khâu quan trọng đối với một nơi lấy thương hiệu và mức giá hấp dẫn làm lời mời gọi. Chỉ cần hàng hóa thiếu rõ ràng về nguồn gốc hoặc cách công bố giá gây hiểu nhầm, niềm tin vào cả mô hình có thể bị ảnh hưởng.
Mục tiêu có ít nhất một outlet vào năm 2030 vì thế là điểm khởi đầu. Thành công của mô hình đầu tiên sẽ được đo bằng khả năng thu hút thương hiệu và hàng Việt, công khai thông tin cho người mua, duy trì lượng khách sau giai đoạn khai trương và vận hành có hiệu quả. Khi những điều đó được chứng minh trong thực tế, outlet mới có cơ sở để mở rộng ra nhiều địa phương.
Quang Anh