Từ năm 2024 đến năm 2030, tỉnh Bình Dương sẽ triển khai thực hiện lộ trình đề án di dời khoảng 2.900 doanh nghiệp và nhà máy ra khỏi khu dân cư.
UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 3210/QĐ-UBND phê duyệt Đề án "Điều tra, đánh giá thực trạng hoạt động và đề xuất các cơ chế, chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp nằm ngoài khu, cụm công nghiệp ở địa bàn phía Nam chuyển đổi công năng, di dời vào các khu, cụm công nghiệp tỉnh Bình Dương" (gọi tắt là Đề án).
Theo Đề án, lộ trình thực hiện tại các địa phương: TP.Thuận An từ tháng 01/2020 đến tháng 12/2028; TP.Dĩ An từ tháng 01/2024 đến tháng 6/2030; TP.Thủ Dầu Một từ tháng 01/2024 đến tháng 6/2030; TX.Tân Uyên từ tháng 01/2024 đến 12/2029; TX.Bến Cát từ tháng 01/2024 đến 12/2030.
Đề án xác định 04 tiêu chí để đánh giá mức độ của các doanh nghiệp gồm: Công tác bảo vệ môi trường; phù hợp với các quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đã được phê duyệt và còn hiệu lực; ngành nghề sản xuất (hóa chất cơ bản; phân bón, hóa chất bảo vệ thực vật; tái chế, kinh doanh phế liệu; xử lý, tái chế chất thải; dệt nhuộm; thuộc da; công nghiệp luyện thép, luyện kim, gia công xi mạ; sản xuất giấy, bột giấy từ nguyên liệu thô và giấy phế liệu; chế biến gỗ; chế biến mủ cao su thiên nhiên; chăn nuôi gia súc, gia cầm theo quy mô công nghiệp; giết mổ gia súc, gia cầm; sản xuất sơn; dệt may; da giày; chế biến gỗ; gốm sứ vật liệu xây dựng); ý thức chấp hành quy định của pháp luật.
Đề án phân thành 04 giai đoạn thực hiện. Cụ thể, từ 01/2022- 12/2023: Thực hiện các công tác chuẩn bị của tỉnh để triển khai Đề án, tổ chức vận động doanh nghiệp, thông tin tuyên truyền về nội dung của Đề án.
Từ 7/2023 - 12/2023: Ban hành danh sách sơ bộ các đối tượng phải chuyển đổi công năng, di dời vào khu, cụm công nghiệp tập trung, bắt đầu triển khai giai đoạn thử nghiệm tại TP.Thuận An.
Từ tháng 01/2024 – 12/2024: Tiếp tục tổ chức vận động doanh nghiệp, thông tin tuyên truyền về nội dung của Đề án, rút kinh nghiệm triển khai Đề án tại TP.Thuận An để triển khai việc chuyển đổi công năng, di dời tại các địa phương khác.
Từ 01/2025 – 12/2027: Tiếp tục tổ chức vận động doanh nghiệp, thông tin tuyên truyền về nội dung của Đề án, triển khai việc chuyển đổi công năng, di dời tại các địa phương khác.
Từ 01/2028 – 12/2030: Tiếp tục tổ chức vận động doanh nghiệp, thông tin tuyên truyền về nội dung của Đề án, thực hiện việc cưỡng chế di dời, chuyển đổi công năng đối với doanh nghiệp có thái độ chây ì, kéo dài.
Bình Dương sẽ di dời khoảng 2.900 doanh nghiệp và nhà máy ra khỏi khu dân cư.
Bà Trương Thị Thùy Liên – Phó Chủ tịch Hiệp hội da giày tỉnh Bình Dương chia sẻ, thực hiện việc di dời tới nơi mới với số lượng lớn các doanh nghiệp phải di dời sẽ khó có thể tuyển được lao động vì hiện tại, công nhân đã ổn định chỗ ở. Việc xáo trộn địa điểm sản xuất kinh doanh, những doanh nghiệp có tiềm lực sẽ tồn tại và ngược lại, một số doanh nghiệp sẽ gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, các doanh nghiệp đề nghị, tỉnh cần dàn trải trên khoảng thời gian dài và khi ổn định quỹ đất công sẽ thực hiện việc di dời để các doanh nghiệp trong cùng ngành nghề sẽ hỗ trợ nhau cùng hình thành chuỗi cung ứng trong tương lai.
Đại diện cho các doanh nghiệp thuộc Hiệp hội gốm sứ tỉnh Bình Dương, ông Vương Siêu Tín – Phó Chủ tịch Hiệp hội cho rằng, khi di chuyển sang địa điểm mới, doanh nghiệp cũng khó có thể tuyển được lao động để ổn định sản xuất ngay được. Hơn nữa, các công ty đã đầu tư sản xuất kinh doanh trong thời gian dài trên đất sản xuất hiện tại. Khi di chuyển vào chỗ mới, công ty phải mất tiền thuê đất. Do đó, tỉnh phải có chính sách hỗ trợ về tiền thuê đất cho doanh nghiệp.
Các doanh nghiệp gốm sứ tại Bình Dương cũng cho rằng, đây là kế hoạch lớn của tỉnh, nếu thực hiện không hiệu quả sẽ khiến các doanh nghiệp không thể tiếp tục hoạt động sản xuất kinh doanh. Do đó, Ban Chỉ đạo tỉnh nên làm việc với từng hiệp hội để lấy ý kiến của các doanh nghiệp một cách cụ thể và thông tin chi tiết cho doanh nghiệp về các khu vực chuyển đến cho phù hợp với chủ trương của tỉnh. Nếu không các doanh nghiệp sẽ chuyển qua tìm hiểu môi trường đầu tư của tỉnh, thành khác, lúc đó sẽ khó "giữ chân" được doanh nghiệp ở lại Bình Dương.
Bà Nguyễn Thanh Hà - Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết, thời gian tới, Sở sẽ rà soát lại các khu, cụm công nghiệp sẵn có, làm việc với chủ đầu tư các khu, cụm công nghiệp để bố trí quỹ đất thích hợp cho các đối tượng di dời của Đề án; tham mưu ban hành tiêu chí xét doanh nghiệp, cơ sở sản xuất phải di dời; tiêu chí xét doanh nghiệp, cơ sở sản xuất phải chuyển đổi công năng; tham mưu UBND tỉnh ban hành quyết định chấp thuận chủ đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng một số khu, cụm công nghiệp chuyên ngành, trong đó đặc biệt chú trọng kế hoạch ưu tiên xây dựng 01 cụm công nghiệp mẫu điển hình để thử nghiệm, kiểm chứng kết quả và hiệu quả di dời doanh nghiệp, trước khi triển khai đại trà.
Theo đại diện Sở Kế hoạch và Đầu tư cho biết, quy hoạch của tỉnh đang tích hợp với quy hoạch của các huyện, thị, thành phố để định hướng Bình Dương phát triển bền vững, hài hòa trong khu vực và cả nước. Tỉnh có chủ trương di dời phát triển công nghiệp về phía Bắc của tỉnh cũng là cơ hội để doanh nghiệp phát triển bền vững trong tương lai. Hiện tại, các tuyến đường cao tốc kết nối vùng đang được tỉnh triển khai xây dựng, đặc biệt là đường Vành đai 3, Vành đai 4, Cao tốc TP.Hồ Chí Minh – Thủ Dầu Một – Chơn Thành; quy hoạch phát triển các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh đến năm 2030 có thể đáp ứng được nhu cầu thuê đất của doanh nghiệp.
Để các doanh nghiệp hiểu rõ hơn về chủ trương của tỉnh, ông Nhân kiến nghị, tỉnh cần tổ chức nhiều buổi gặp gỡ để lấy ý kiến của doanh nghiệp; đồng thời thông tin rộng rãi các chính sách của tỉnh đối với các doanh nghiệp bị ảnh hưởng để doanh nghiệp an tâm. Ông Nhân cũng rất mong doanh nghiệp đồng tình với chủ trương của tỉnh vì đây cũng là chủ trương của Chính phủ.
An Nguyên