Kết luận Thanh tra cho biết Bảo hiểm nhân thọ Cathay Việt Nam đã chi 635,52 triệu đồng cho đại lý bảo hiểm trong hoạt động bán sản phẩm qua tổ chức tín dụng, trong đó 203,09 triệu đồng chưa phù hợp. Đồng thời, Bảo hiểm Mirae Asset Prévoir bị kiến nghị xử lý tài chính hơn 122 tỷ đồng do nhiều sai phạm.
Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) vừa công bố kết luận thanh tra chuyên đề về việc phân phối sản phẩm bảo hiểm thông qua tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Đợt thanh tra này áp dụng đối với Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Mirae Asset Prévoir và Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Cathay Việt Nam.
Kết luận thanh tra đã làm rõ kết quả triển khai cũng như những hạn chế của hai công ty trong hoạt động bancassurance. Cụ thể, nội dung thanh tra tập trung vào việc tuân thủ quy định pháp luật về bán sản phẩm bảo hiểm, hoạt động đại lý bảo hiểm và chi phí liên quan đến đại lý bảo hiểm trong quá trình phân phối sản phẩm qua tổ chức tín dụng.
Cathay Việt Nam chi trả 203,09 triệu đồng không đúng quy định
Trong năm 2023, Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Cathay Việt Nam triển khai bán bảo hiểm thông qua một tổ chức tín dụng duy nhất là Ngân hàng TNHH Indovina (IVB). Doanh thu phí bảo hiểm từ kênh này đạt 22,3 tỷ đồng, chiếm 0,8% tổng doanh thu phí bảo hiểm của công ty.
Theo báo cáo, trong năm 2023, công ty đã chi 635,52 triệu đồng cho đại lý bảo hiểm liên quan đến hoạt động bán bảo hiểm qua tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, kết quả thanh tra các khoản chi cho đại lý bảo hiểm tại tổ chức tín dụng trong cùng năm cho thấy có một khoản chi hỗ trợ đại lý bảo hiểm trị giá 203,09 triệu đồng chưa phù hợp với quy định.
Cụ thể, nội dung trên hóa đơn giá trị gia tăng không thống nhất: 10 hóa đơn ghi "Phí hỗ trợ quản lý và tiếp thị" với tổng số tiền 125,79 triệu đồng; 8 hóa đơn ghi "Phí hỗ trợ quản lý năm nhất" với tổng số tiền 66,22 triệu đồng; 3 hóa đơn ghi "Phí hỗ trợ hiệu quả kinh doanh" với tổng số tiền 11,07 triệu đồng.
Công ty chưa cung cấp được hồ sơ, tài liệu làm rõ nội dung dịch vụ hỗ trợ mà IVB cung cấp để nhận các khoản phí trên. Đồng thời, công ty cũng chưa có tiêu chí định lượng cụ thể gắn với kết quả khai thác, duy trì hợp đồng bảo hiểm nhân thọ và chất lượng hoạt động đại lý để làm căn cứ xác định tỷ lệ hỗ trợ. Các khoản chi này chưa được quy định trong chính sách khen thưởng, hỗ trợ đại lý hay quy chế tài chính của công ty.
Ngoài ra, thanh tra cũng kiểm tra mẫu nội dung cuộc gọi với 33 hợp đồng bảo hiểm khai thác qua kênh tổ chức tín dụng năm 2023, phát hiện:
Với 12 khách hàng là cá nhân, tổ chức Việt Nam, nhân viên công ty không hướng dẫn bên mua bảo hiểm về các hình thức đóng phí theo quy định, không hỏi thăm về quá trình tư vấn của đại lý bảo hiểm, cũng như không xác nhận việc khách hàng tham gia bảo hiểm trên cơ sở tự nguyện.
Với 8 khách hàng là cá nhân nước ngoài, sau khi phát hành hợp đồng, công ty không thực hiện cuộc gọi hay gửi email thăm hỏi theo quy định.
Trước những kết luận trên, Đoàn thanh tra kiến nghị Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Cathay Việt Nam rà soát, hoàn thiện các quy trình nghiệp vụ và quy định nội bộ liên quan đến việc phân phối sản phẩm bảo hiểm liên kết chung qua tổ chức tín dụng.
Đồng thời, tăng cường giám sát hoạt động đại lý bảo hiểm, đảm bảo chi phí hoạt động tuân thủ quy định pháp luật về kinh doanh bảo hiểm và các quy định khác liên quan. Công ty cũng cần điều chỉnh hạch toán các khoản chi không phù hợp, tuân thủ đầy đủ quy định về thuế.
Đối với Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Mirae Asset Prévoir, đoàn thanh tra yêu cầu công ty tăng cường quản lý việc bán bảo hiểm qua tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, đảm bảo tuân thủ các quy trình nghiệp vụ, quy chế nội bộ và pháp luật hiện hành. Đồng thời, công ty cần có quy định chặt chẽ để quản lý đại lý bảo hiểm, sớm phát hiện và xử lý vi phạm nhằm bảo vệ quyền lợi người tham gia bảo hiểm.
Bên cạnh đó, Mirae Asset Prévoir cũng được yêu cầu rà soát, điều chỉnh công tác quản lý, chi phí hoạt động của đại lý bảo hiểm theo đúng quy định pháp luật, cũng như thực hiện hạch toán, kế toán một cách chính xác, minh bạch.
Năm 2023, Bảo hiểm nhân thọ Cathay Việt Nam chi trả chi phí cho đại lý bảo hiểm liên quan đến hoạt động bán sản phẩm bảo hiểm qua tổ chức tín dụng là 635,52 triệu đồng, trong đó 203,09 triệu đồng chưa phù hợp.
Kiến nghị xử lý tài chính hơn 122 tỷ đồng tại Bảo hiểm Mirae Asset Prévoir
Theo kết luận thanh tra, trong năm 2023, Bảo hiểm Mirae Asset Prévoir đã triển khai bán và phát hành hợp đồng bảo hiểm (HĐBH) mới thông qua hai tổ chức tín dụng: Ngân hàng TMCP Việt Á (VietABank) với 2.525 hợp đồng và Công ty Tài chính TNHH MTV Mirae Asset Việt Nam (MAFC) với 18.018 hợp đồng.
Tính đến ngày 31/12/2023, đối với kênh phân phối qua VietABank, có 164 hợp đồng bảo hiểm bị khách hàng yêu cầu hủy trong thời gian cân nhắc (21 ngày), chiếm 0,8% tổng số hợp đồng mới phát hành. Ngoài ra, 41 hợp đồng bị hủy trong năm đầu tiên, tương đương 0,2% tổng số hợp đồng khai thác mới. Trong khi đó, tại kênh phân phối qua MAFC, không có hợp đồng nào bị hủy theo yêu cầu của khách hàng.
Qua quá trình thanh tra, Cục Quản lý giám sát bảo hiểm phát hiện một số tồn tại và hạn chế trong hoạt động bán bảo hiểm qua hai đại lý tổ chức là VietABank và MAFC.
Về công tác quản lý đại lý bảo hiểm, theo tài liệu do Công ty cung cấp, trong năm 2023, thông qua các cuộc gọi xác nhận trước khi phát hành hợp đồng, Công ty đã ghi nhận 76 trường hợp khách hàng có phản ánh.
Cụ thể: 27 khách hàng xác nhận không tự nguyện tham gia bảo hiểm; 17 khách hàng cho rằng sản phẩm và phí bảo hiểm không phù hợp với nhu cầu cũng như khả năng tài chính của họ; 24 khách hàng phản ánh không được đại lý bảo hiểm tư vấn đầy đủ về quyền lợi và điều khoản loại trừ bảo hiểm; 8 khách hàng không trực tiếp kê khai thông tin và ký vào Hồ sơ yêu cầu bảo hiểm/Thư xác nhận nội dung và chữ ký.
Công ty đã tiến hành điều tra, xác minh đối với 2 trường hợp khách hàng xác nhận không tự nguyện tham gia bảo hiểm và 1 trường hợp không được tư vấn đầy đủ về quyền lợi và điều khoản loại trừ bảo hiểm. Tuy nhiên, kết quả điều tra cho thấy không có dấu hiệu vi phạm từ phía đại lý bảo hiểm. Đối với 73 trường hợp còn lại, Công ty chưa thực hiện xác minh hoặc xử lý.
Ngoài ra, Bảo hiểm Mirae Asset Prévoir cũng ghi nhận 8 trường hợp khách hàng có phản ánh về việc tham gia bảo hiểm. Trong đó, 3 hợp đồng được phát hành qua VietABank với xác nhận từ khách hàng rằng họ tham gia không tự nguyện mà do điều kiện khoản vay từ ngân hàng.
Một trường hợp khác phản ánh chưa được tư vấn đầy đủ về quyền lợi hợp đồng, mà chỉ được nhân viên VietABank tư vấn liên quan đến biến chứng tiểu đường. Tuy nhiên, Công ty cho rằng không có đủ cơ sở để xác định nhân viên có vi phạm.
Trong năm 2023, Công ty xác nhận có hai cá nhân thuộc đại lý bảo hiểm đã cho người không đủ điều kiện hoạt động mượn mã số đại lý để tư vấn bảo hiểm cho khách hàng. Đồng thời, qua thanh tra mẫu, phát hiện có 213 cá nhân thuộc đại lý MAFC tham gia hoạt động đại lý bảo hiểm nhưng chưa được cấp chứng chỉ, không đáp ứng điều kiện theo quy định.
Ngoài ra, kết luận thanh tra cũng chỉ ra rằng Bảo hiểm Mirae Asset Prévoir đã hạch toán sai nhiều khoản chi phí kinh doanh bảo hiểm, bao gồm các khoản phí, thưởng, chi phí hỗ trợ đào tạo… dành cho cá nhân thuộc VietABank và MAFC.
Từ những sai phạm trên, Đoàn thanh tra kiến nghị Bảo hiểm Mirae Asset Prévoir điều chỉnh và cắt giảm gần 122,5 tỷ đồng chi phí hoạt động kinh doanh bảo hiểm chưa phù hợp. Đồng thời, các cơ quan có thẩm quyền được đề nghị rà soát các hành vi vi phạm hành chính (nếu có) để xử lý theo quy định pháp luật trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm.
Thanh Cao