Xu hướng sống khỏe mạnh và quan tâm đến sức khỏe, người tiêu dùng Việt Nam ngày càng tìm kiếm các sản phẩm thực phẩm chất lượng cao. Điều này đã giúp thị trường thực phẩm hữu cơ tại nước ta phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây và đang có triển vọng rất lớn trong tương lai.
Hiện nay, Việt Nam nằm trong số hơn 170 quốc gia có mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ trên thế giới. Các hệ thống trồng trọt hữu cơ đã được thành lập trên khắp cả nước, từ các trang trại nhỏ cho đến các đồng cỏ lớn. Nông dân Việt Nam đã chuyển đổi từ phương pháp trồng trọt truyền thống sang các phương pháp trồng trọt hữu cơ, từ đó giúp cải thiện chất lượng đất đai và bảo vệ môi trường. Sự chuyển đổi này đã tạo ra sự gia tăng về sản lượng và chất lượng thực phẩm hữu cơ.
Mô hình sản xuất rau hữu cơ đang được mở rộng.
Mặt hàng, Rau hữu cơ là loại rau được trồng, canh tác hoàn toàn tự nhiên, theo quy trình đạt tiêu chuẩn của nông nghiệp hữu cơ. Trong quá trình trồng rau từ công đoạn làm đất, gieo hạt, tưới nước, xử lý cỏ, thu hoạch rồi đến đóng gói, phân phối,… đều không có sự can thiệp của các chất độc hại. Bất chấp những rủi ro là mô hình sản xuất mới, nhiều Hợp tác xã (HTX) nước ta đã và đang nỗ lực phát triển mô hình nông nghiệp này, vừa đem lại hiệu quả kinh tế cao, vừa đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng.
Nắm bắt được xu hướng thị trường, bà Hoàng Thị Hậu - Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ Nông nghiệp sạch hữu cơ Thanh Xuân tại Sóc Sơn, Hà Nội đã tiên phong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông sản sạch nhằm phục vụ cộng đồng và nâng cao kinh tế gia đình. Mỗi năm, nơi đây cung cấp cho thị trường khoảng 400 tấn rau, đem lại giá trị thu nhập hàng tỷ đồng.
Theo bà Hoàng Thị Hậu, giá của rau hữu cơ cao hơn các loại rau khác khoảng 30-50% nhưng nhiều người tiêu dùng vẫn lựa chọn nhằm đảm bảo sức khỏe.
HTX Dịch vụ nông nghiệp sạch hữu cơ Thanh Xuân ngày càng mở rộng quy mô sản xuất rau hữu cơ.
Chia sẻ với phóng viên Thương Trường những buồn vui và khó khăn những ngày đầu bắt tay vào làm hợp tác xã trồng rau, bà Hoàng Thị Hậu cho biết, nghề trồng rau vốn rất khắc nghiệt, sản phẩm phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết, trồng rau sạch càng khó, bán rau cũng không dễ dàng nên nhiều khi người nông dân rất nản.
Theo đó, trong giai đoạn đầu HTX phát triển rau hữu cơ, vốn góp và tài chính chưa có hoặc có nhưng không nhiều; chưa có kinh nghiệm, kỹ thuật canh tác nên nhiều khi cũng nản. Nhưng với quyết tâm phát triển nghề trồng rau hữu cơ tạo dựng thương hiệu cho làng quê, chị Hoàng Thị Hậu và nhóm nông dân tại địa phương đã quyết tâm, không quản ngại khó khăn cùng nhau sớm nắng chiều mưa chuyên cần trồng rau sạch.
Trong nghề nông, xưa nay vẫn vậy, yêu đất yêu cây và để được cây được đất yêu lại chẳng dễ dàng gì. Nhưng bà Hậu và những người nông dân ở đây vẫn hàng ngày bám đất để sản xuất rau hữu cơ. Chia sẻ về hơn 10 năm một hành trình với nền nông nghiệp hữu cơ, người phụ nữ này bỗng trầm giọng: “Bản thân tôi lớn lên từ nền nông nghiệp, chúng tôi thấy sự trăn trở của xã hội về những sản phẩm nông sản hiện nay đang gây bức xúc như thế nào, ảnh hưởng đến sức khỏe ra sao. Chúng tôi thấy rằng mình cần góp phần xây dựng nên một nền nông nghiệp sạch. Rất may mắn chúng tôi đã được thị trường ủng hộ, từ những siêu thị lớn đến đơn vị bán lẻ cũng đã quan tâm đến thực phẩm hữu cơ”.
Sự phát triển của thị trường bán lẻ đã đóng góp vào sự tăng trưởng của ngành công nghiệp thực phẩm hữu cơ tại Việt Nam. Ngày càng có nhiều cửa hàng và siêu thị chuyên bán các sản phẩm hữu cơ, cung cấp cho người tiêu dùng nhiều lựa chọn. Đồng thời, nhu cầu của người tiêu dùng cũng đã thay đổi, họ đã trở nên nhạy bén hơn về thông tin và xu hướng của thực phẩm hữu cơ.
Người tiêu dùng trong nước yêu cầu các sản phẩm hữu cơ đáng tin cậy và an toàn, và họ sẵn lòng chi trả một khoản tiền cao hơn để có được chất lượng tốt hơn. Hiện toàn Thành phố Hà Nội đã hình thành hàng chục chuỗi liên kết an toàn thực phẩm từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm. Tất cả thực phẩm được bán theo chuỗi đều phải sản xuất theo quy trình hữu cơ, VietGap, GlobalGap…
Thị trường xuất khẩu cũng đóng vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp thực phẩm hữu cơ tại Việt Nam. Sản phẩm hữu cơ của các HTX đã được xuất khẩu sang nhiều quốc gia trên thế giới như Mỹ, Châu Âu, Nhật Bản và Úc. Đây là cơ hội để tiếp cận các thị trường lớn và nâng cao giá trị thương mại của thực phẩm hữu cơ Việt Nam. Các tiêu chuẩn quốc tế về sản xuất hữu cơ đã được áp dụng và tuân thủ đáng kể, giúp tạo nền tảng cho xuất khẩu các sản phẩm hữu cơ.
Thị trường thực phẩm hữu cơ tại nước ta đang trải qua một giai đoạn phát triển đáng kể. Sự tăng trưởng của ngành công nghiệp hữu cơ, sự phát triển của thị trường bán lẻ và cơ hội xuất khẩu đã tạo nên một tương lai sáng cho ngành công nghiệp này. Đặc biệt, trước tình trạng mất vệ sinh an toàn thực phẩm đang trở thành vấn đề gây nhức nhối trong xã hội thì việc phát triển nông nghiệp hữu cơ là một xu thế đáp ứng nhu cầu ăn sạch, sống khỏe của người tiêu dùng. Nhưng rõ ràng các HTX, đơn vị sản xuất nông sản hữu cơ đang cần sự hỗ trợ của Nhà nước để thực sự tạo niềm tin với người tiêu dùng, tiếp cận thị trường dễ dàng hơn, từ đó mở rộng quy mô sản xuất. Với sự phát triển và nỗ lực chung, thị trường thực phẩm hữu cơ tại nước ta sẽ tiếp tục phát triển và đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng./.
Dương Định