Nghị định 347/2026/NĐ-CP quy định rõ hơn trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình trong nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy, đồng thời điều chỉnh thẩm quyền và tần suất kiểm tra đối với các nhóm cơ sở, công trình và phương tiện.
Quy định mới làm rõ trách nhiệm nghiệm thu và kiểm tra phòng cháy, chữa cháy đối với công trình, cơ sở và phương tiện. (Ảnh minh hoạ/TL)
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 347/2026/NĐ-CP ngày 8/9/2026 sửa đổi, bổ sung một số quy định tại 4 nghị định liên quan đến công tác quản lý nhà nước. Trong đó, nhiều nội dung mới về nghiệm thu và kiểm tra phòng cháy, chữa cháy được điều chỉnh theo hướng xác định cụ thể hơn trách nhiệm của các chủ thể liên quan.
Nghị định 347/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/9/2026, trong đó có các nội dung sửa đổi, bổ sung Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Một trong những điểm đáng chú ý là trách nhiệm tổ chức nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy được quy định cụ thể đối với chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình. Theo đó, các chủ thể này phải tổ chức nghiệm thu đối với dự án, công trình thuộc phạm vi quy định và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả nghiệm thu.
Trước thời điểm đưa công trình vào hoạt động, chủ đầu tư hoặc chủ sở hữu còn phải thực hiện việc khai báo trên hệ thống Cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy theo quy định.
Đối với phương tiện giao thông thuộc diện phải thực hiện nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy, trách nhiệm cũng được đặt trực tiếp lên chủ phương tiện. Chủ phương tiện phải tổ chức nghiệm thu và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả thực hiện. Đồng thời, trước khi đưa phương tiện vào hoạt động, chủ phương tiện phải thông báo bằng văn bản cho cơ quan quản lý chuyên ngành theo quy định.
Điều chỉnh thẩm quyền và tần suất kiểm tra phòng cháy, chữa cháy
Bên cạnh việc làm rõ trách nhiệm nghiệm thu, Nghị định 347/2026/NĐ-CP cũng điều chỉnh việc kiểm tra phòng cháy, chữa cháy theo hướng phân định cụ thể hơn giữa các cơ quan có thẩm quyền.
Theo quy định mới, cơ quan Công an theo phân cấp sẽ tổ chức kiểm tra định kỳ mỗi năm một lần đối với các cơ sở thuộc nhóm 1 tại Phụ lục II; công trình xây dựng đang trong quá trình thi công thuộc diện phải thẩm duyệt thiết kế hoặc thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy; cùng các phương tiện giao thông thuộc phạm vi quy định tại Phụ lục III.
Đối với cơ sở thuộc nhóm 2 tại Phụ lục II, tần suất kiểm tra định kỳ được thực hiện 2 năm một lần.
Cùng với cơ quan Công an, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm phân công, phân cấp cho cơ quan chuyên môn về xây dựng thực hiện kiểm tra định kỳ theo phạm vi được giao. Tần suất kiểm tra đối với cơ sở nhóm 1 là mỗi năm một lần và đối với cơ sở nhóm 2 là 2 năm một lần.
Việc kiểm tra không chỉ được tiến hành theo kế hoạch định kỳ. Trong trường hợp xuất hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật, có đơn khiếu nại, tố cáo liên quan hoặc thuộc các trường hợp khác theo quy định, cơ quan có thẩm quyền có thể tiến hành kiểm tra đột xuất.
Nghị định cũng đặt ra yêu cầu về công tác xây dựng kế hoạch kiểm tra hằng năm. Trước ngày 15/12, cơ quan Công an, cơ quan chuyên môn về xây dựng và UBND cấp xã theo phân cấp phải xây dựng kế hoạch kiểm tra cho năm tiếp theo đối với các cơ sở, công trình và phương tiện giao thông thuộc phạm vi quản lý. Trong quá trình thực hiện, kế hoạch có thể được điều chỉnh khi phát sinh yêu cầu thực tế.
Đối với mỗi cuộc kiểm tra, cơ quan có thẩm quyền sẽ thành lập đoàn kiểm tra hoặc phân công cán bộ thực hiện. Thông báo bằng văn bản về thời gian, nội dung và thành phần tham gia kiểm tra phải được gửi tới đối tượng được kiểm tra trước ít nhất 3 ngày làm việc.
Sau khi hoàn tất kiểm tra, cơ quan thực hiện phải lập biên bản theo Mẫu số PC03 ban hành kèm theo Nghị định. Trường hợp đối tượng được kiểm tra không ký vào biên bản, nội dung về lý do không ký phải được ghi nhận trong biên bản.
Việc quy định rõ trách nhiệm nghiệm thu, khai báo thông tin và quy trình kiểm tra được kỳ vọng góp phần tăng tính chủ động của chủ đầu tư, chủ sở hữu, chủ phương tiện trong việc bảo đảm các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy. Đồng thời, việc phân định thẩm quyền và tần suất kiểm tra cũng tạo cơ sở để các cơ quan quản lý thực hiện công tác kiểm tra theo đúng phạm vi được giao.
Ngoài việc sửa đổi Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, Nghị định số 347/2026/NĐ-CP còn sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 169/2025/NĐ-CP, Nghị định số 106/2025/NĐ-CP và Nghị định số 282/2025/NĐ-CP.
Các quy định sửa đổi sẽ được áp dụng từ ngày 15/9/2026, do đó các tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi điều chỉnh cần chủ động rà soát trách nhiệm, hồ sơ và quy trình thực hiện để bảo đảm tuân thủ quy định mới.
Thanh Phong