Dự án KĐTM Mai Pha (Lạng Sơn) trong quá trình triển khai công tác thu hồi đất để thực hiện Dự án đã phát sinh một số vấn đề, thiếu sót, bị tỉnh Lạng Sơn đề nghị tạm dừng để tập trung kiểm tra, rà soát, khắc phục các hạn chế, thiếu sót trong quá trình triển khai.
Được biết, Khu đô thị mới Mai Pha có diện tích lập quy hoạch gần 92 ha, tổng chi phí thực hiện khoảng 3.380 tỉ đồng. Chủ đầu tư dự án là liên danh Công ty CP Đầu tư Hải Phát (HPX) - Công ty TNHH Hà Sơn. Vị trí thực hiện dự án KĐT mới Mai Pha trước đây là cánh đồng Mai Pha và sân bay Mai Pha cũ, các hộ dân sử dụng đất để canh tác nông nghiệp.
Giao Công an tỉnh làm rõ việc tổ chức thực hiện Dự án Mai Pha
Theo đó, sáng 28/12, UBND tỉnh Lạng Sơn tổ chức Hội nghị công khai thông tin liên quan đến Dự án Khu đô thị mới Mai Pha. Thông tin tại hội nghị được biết, Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt danh mục dự án đầu tư có sử dụng đất tại Quyết định số 528 là bảo đảm quy định. Việc lập hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư có sử dụng đất, và các trình tự thủ tục liên quan… cũng đúng thẩm quyền và đúng quy định.
Phối cảnh dự án Mai Pha - Lạng Sơn
Nhưng đáng chú ý là trong quá trình triển khai công tác thu hồi đất để thực hiện Dự án đã phát sinh một số vấn đề, thiếu sót và Chủ tịch UBND tỉnh đã chỉ đạo UBND TP. Lạng Sơn tạm dừng việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại Dự án để tập trung kiểm tra, rà soát, khắc phục các hạn chế, thiếu sót trong quá trình triển khai. Đặc biệt, giao Công an tỉnh khẩn trương xác minh, làm rõ việc tổ chức thực hiện Dự án, kết quả báo cáo Thường trực tỉnh ủy, Ban Thường vụ tỉnh ủy chỉ đạo xử lý nghiêm các tập thể, cá nhân có liên quan để xảy ra sai phạm.
Hơn nữa, qua kết quả kiểm tra, rà soát nhận thấy, việc thực hiện thống kê diện tích đất trồng lúa không chính xác; việc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất không đúng quy định của pháp luật; việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình, cá nhân trùng với diện tích đất đã được UBND tỉnh cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh khu đất sân bay Mai Pha.
Theo tìm hiểu được biết, Khu đô thị mới Mai Pha có diện tích lập quy hoạch gần 92 ha, dân số khoảng 16.313 người. Chủ đầu tư là liên danh CTCP Đầu tư Hải Phát (Hải Phát Invest, mã chứng khoán: HPX) - Công ty TNHH Hà Sơn. Tổng chi phí thực hiện dự án dự kiến khoảng 3.380 tỷ đồng. Hợp đồng thực hiện dự án được UBND tỉnh Lạng sơn ký kết với liên danh đầu tư Hải Phát Invest – Công ty TNHH Hà Sơn vào ngày 9/3/2020. Đây là một trong những Dự án trọng điểm của tỉnh Lạng Sơn. Để bảo đảm tiến độ, UBND tỉnh giao cho UBND TP. Lạng Sơn, nhà đầu tư và các đơn vị liên quan trong năm 2022 hoàn thành giải phóng mặt bằng (GPMB) 60 ha/91,73 ha và triển khai thi công Dự án trong quý IV/2022.
Những “tai tiếng” của dự án Mai Pha
Trước đó, dự án này cũng vướng phải những “lình sình” khi thu hồi hơn 18 ha đất trồng lúa khi chưa được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận. Theo Quyết định số 2735/QĐ-UBND ngày 30/12/2019, tổng diện tích đất lúa bị thu hồi là 7,89 ha. Tuy nhiên, số liệu này thấp hơn nhiều so với số liệu người dân bị ảnh hưởng tại đây nắm bắt, thống kê và có đơn thư phản ánh tới các cấp chính quyền. Qua kết quả rà soát theo yêu cầu tại Công văn số 17/VP-KT ngày 16/2/2022 của văn phòng UBND tỉnh về việc thực hiện kết quả kiểm tra, rà soát việc triển khai thực hiện Dự án Khu đô thị mới Mai Pha, thực tế tổng diện tích đất lúa theo bản đồ địa chính và sổ địa chính được xác định lên tới 18,39 ha.
Như vậy, việc lập quy hoạch, thẩm định và phê duyệt dự án của UBND tỉnh Lạng Sơn đã xác định sai số liệu thực tế rất lớn, quyết định mấu chốt tới thẩm quyền phê duyệt dự án, bởi theo quy định, các dự án có sử dụng trên 10 ha đất trồng lúa, phải có văn bản chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ.
Không những vậy, khi thực hiện thu hồi đất cũng vướng phải những thắc mắc của người dân, đặc biệt là giá bồi thường, hỗ trợ thấp, không sát với giá thị trường. Ngoài ra, người dân có sự so sánh về cơ chế, chính sách khi Nhà nước thu hồi đất đối với một số dự án liền kề đã và đang triển khai thực hiện như dự án Khu dân cư Nam Nguyễn Đình Chiểu, dự án Khu tái định cư và dân cư Nam thành phố, … do các dự án này vẫn được áp dụng các cơ chế giao tái định cư đất nông nghiệp, hỗ trợ bằng 50% giá đất ở liền kề. Còn dự án KĐT mới Mai Pha thì không còn được áp dụng cơ chế trên dẫn tới việc người dân chưa nhất trí đo đạc, kiểm đếm cũng như chưa nhận tiền bồi thường, hỗ trợ và bàn giao mặt bằng.
Những hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án đã nhiều lần có đơn thư kiến nghị xem xét việc thu hồi đất và đề nghị làm rõ diện tích thực tế, cũng như thẩm quyền ra quyết định phê duyệt dự án, nhưng không được trả lời thỏa đáng. Đáng nói là, sau khi tổ chức buổi đối thoại và lập Biên bản đối thoại vào ngày 11/5/2022, nhưng người dân vẫn chưa nhận được câu trả lời thỏa đáng, tiếp tục yêu cầu làm rõ nhiều vấn đề tồn tại, trong đó có việc kiểm tra, xác định lại diện tích đất trồng lúa bị thu hồi, thì đến ngày 16/5/2022, chính quyền đã rầm rộ tổ chức cưỡng chế một số hộ gia đình chưa chấp hành, chưa đồng thuận.
Theo thông tin từ UBND tỉnh Lạng Sơn, ngày 15/7/2022, sau khi tiến hành kiểm tra, rà soát lại diện tích các loại đất bị thu hồi của dự án, tổng diện tích đất trồng lúa sau rà soát là 18,39 ha (trên 10 ha). Đơn vị này thừa nhận, dự án phải có văn bản chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ theo quy định tại khoản 1, Điều 58, Luật Đất đai. Trước đó, ngày 21/6/2022, UBND tỉnh đã có Tờ trình số 69/TTr-UBND gửi HĐND tỉnh về việc ban hành Nghị quyết điều chỉnh, bổ sung Danh mục các dự án phải thu hồi đất năm 2022; danh mục dự án có sử dụng đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng vào các mục đích khác năm 2022, trong đó đề xuất hủy bỏ Danh mục dự án có sử dụng đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng vào các mục đích khác tại Nghị quyết số 59/NQ-HĐND ngày 9/12/2021 của HĐND tỉnh đối với Dự án Khu đô thị mới Mai Pha.
Ngày 7/7/2022, HĐND tỉnh đã thông qua và ban hành Nghị quyết số 13/NQ-HĐND điều chỉnh, bổ sung danh mục các dự án phải thu hồi đất năm 2022; danh mục các dự án có sử dụng đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng vào các mục đích khác năm 2022 trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn (trong đó điều chỉnh, bổ sung Dự án Khu đô thị mới Mai Pha). UBND tỉnh Lạng Sơn giao Sở Tài nguyên và Môi trường tham mưu trình tự thủ tục xin ý kiến Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chuyển mục đích sử dụng đất lúa của dự án theo quy định.
Việc thống kê, lập danh mục các dự án phải thu hồi đất; dự án có sử dụng đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, rừng đặc dụng vào mục đích khác để trình cấp có thẩm quyền thẩm tra, thẩm định trình HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 59/NQ-HĐND ngày 16/12/2021 chưa chính xác, do cơ quan chuyên môn của chỉ căn cứ số liệu do đơn vị tư vấn thống kê và đối chiếu với bản đồ hiện trạng, không đối chiếu với các tài liệu khác.
Trước thông tin phản ánh, kiến nghị của nhiều hộ dân, UBND tỉnh Lạng Sơn cho biết, đã chỉ đạo UBND Thành phố làm rõ trách nhiệm, tổ chức kiểm điểm và có hình thức xử lý kỷ luật đối với tập thể, cá nhân. Liên quan khu đô thị trên, mới đây, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn đã phê chuẩn Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Lại Thị Vân (SN 1971), nguyên Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường TP. Lạng Sơn và Nguyễn Trung Kiên (SN 1986), chuyên viên Phòng Tài nguyên và Môi trường TP. Lạng Sơn.
Cả hai bị can bị khởi tố để điều tra về tội “Vi phạm các quy định về quản lý đất đai”, xảy ra tại TP. Lạng Sơn. Theo kết quả điều tra ban đầu, trong năm 2015-2016, UBND TP. Lạng Sơn đã ban hành các quyết định cho phép các hộ gia đình, cá nhân chuyển mục đích sử dụng đất đối với 55 quyết định/60 thửa đất, với tổng diện tích 14.974 m2 không đúng quy định tại khoản 1, Điều 52, Luật Đất đai năm 2013./.
Hải Bình