Mặc dù đã triển khai nhiều biện pháp tái cơ cấu như hoán đổi công nợ bằng cổ phiếu và bất động sản, CTCP Đầu tư Thương mại SMC (HOSE: SMC) vẫn đang chìm trong khó khăn tài chính. Dòng tiền kinh doanh âm kéo dài, nợ ngắn hạn vượt xa tài sản ngắn hạn đã khiến đơn vị kiểm toán bày tỏ nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục của doanh nghiệp.
Cảnh báo từ kiểm toán khi nợ ngắn hạn vượt tài sản gần 1.000 tỷ đồng
Theo báo cáo tài chính bán niên 2025, tại ngày 30/6/2025, nợ ngắn hạn của SMC đã vượt quá tài sản ngắn hạn 971,7 tỷ đồng cho, thấy mức mất cân đối vốn nghiêm trọng. Trong khi các khoản phải trả đến hạn lớn, lượng tài sản có tính thanh khoản cao của công ty lại không đủ bù đắp, buộc SMC phải phụ thuộc vào việc vay mới để trả nợ cũ.
Đơn vị kiểm toán vì vậy đã đưa ra ý kiến nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục của SMC, cho rằng tình hình dòng tiền và cơ cấu vốn hiện nay không đảm bảo cho việc duy trì hoạt động bình thường trong 12 tháng tới.
CTCP Đầu tư Thương mại SMC
Trong nửa đầu năm 2025, doanh nghiệp ghi nhận lỗ sau thuế 81,04 tỷ đồng, đảo chiều so với năm 2024, giai đoạn có lãi nhờ hoàn nhập dự phòng tài chính. Lỗ lũy kế đến cuối quý II/2025 đã lên tới 241,94 tỷ đồng, tương đương 32,8% vốn điều lệ.
Tổng dư nợ vay của SMC đạt 2.326,1 tỷ đồng, cao gấp 3,2 lần vốn chủ sở hữu, trong đó nợ vay ngắn hạn chiếm 2.148,3 tỷ đồng. Trong khi đó, tiền và các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn chỉ còn 753,4 tỷ đồng, khiến công ty phải liên tục xoay vòng nợ vay.
Tái cơ cấu bằng hoán đổi nợ
Nguyên nhân cốt lõi của khó khăn tài chính bắt nguồn từ các khoản công nợ khó đòi trong nhóm khách hàng bất động sản. Để xử lý, ban lãnh đạo SMC đã thực hiện một loạt biện pháp tái cơ cấu, gồm bán tài sản, cắt giảm nhân sự và cấn trừ nợ bằng cổ phiếu hoặc sản phẩm bất động sản.
Trong đó, công ty đã hoán đổi công nợ bằng cổ phiếu Hòa Bình (HBC) và một số bất động sản do các đối tác chuyển giao. Giải pháp này giúp SMC hoàn nhập một phần dự phòng, ghi nhận lợi nhuận kế toán trong năm 2024, qua đó tránh nguy cơ bị hủy niêm yết bắt buộc sau hai năm thua lỗ liên tiếp.
Tuy nhiên, về bản chất, hoán đổi nợ là giao dịch không tạo ra dòng tiền thực. Doanh nghiệp chỉ chuyển đổi tài sản khó thu hồi thành tài sản khó thanh khoản khác, khiến dòng tiền kinh doanh tiếp tục âm. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ cho thấy, dòng tiền hoạt động của SMC âm 508,08 tỷ đồng năm 2024, và âm thêm 129,2 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2025 phản ánh sự thiếu hụt dòng tiền thực để duy trì hoạt động.
Ngày 25/9/2025, SMC tổ chức Đại hội đồng cổ đông bất thường, thông qua việc thay đổi nhân sự cấp cao – ông Phạm Hoàng Anh được bầu làm Chủ tịch Hội đồng quản trị. Tuy nhiên, đại hội chưa thông qua bất kỳ phương án huy động vốn hay tái cấp vốn cụ thể nào, trong khi áp lực thanh toán và nợ vay ngắn hạn vẫn rất lớn.
Dù đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm cải thiện thanh khoản và cân đối tài chính, SMC vẫn chưa giải quyết được vấn đề cốt lõi là tạo ra dòng tiền bền vững từ hoạt động kinh doanh chính. Nếu tình trạng dòng tiền âm kéo dài và nợ ngắn hạn không được tái cấu trúc, doanh nghiệp sẽ tiếp tục đối mặt nguy cơ mất cân đối tài chính và rủi ro hoạt động liên tục trong thời gian tới.
Lê Phong