TP Hồ Chí Minh đề xuất hỗ trợ 50% kinh phí xây dựng hạ tầng kỹ thuật, tối đa 10 tỷ đồng cho mỗi dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư. Thành phố cũng tính cơ chế điều chỉnh cơ cấu sử dụng đất, chỉ tiêu quy hoạch, khai thác không gian ngầm và trên cao nhằm tăng tính khả thi cho các dự án chỉnh trang, tái thiết đô thị.
Hỗ trợ 50% kinh phí hạ tầng, tối đa 10 tỷ đồng mỗi dự án
UBND TP Hồ Chí Minh đang lấy ý kiến đối với dự thảo nghị quyết của HĐND Thành phố quy định cơ chế, chính sách, biện pháp cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư và thực hiện các dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị trên địa bàn.
Theo đề xuất, Nhà nước sẽ hỗ trợ chủ đầu tư 50% kinh phí xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi dự án, nhưng mức hỗ trợ tối đa không quá 10 tỷ đồng/dự án. Các hạng mục được hỗ trợ gồm công trình giao thông, năng lượng, chiếu sáng, thông tin liên lạc, cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải, chất thải rắn và vệ sinh công cộng. Chính sách này không áp dụng đối với hệ thống hạ tầng kỹ thuật nằm bên trong tòa nhà.
Bên cạnh chi phí hạ tầng, dự thảo cũng đề xuất Nhà nước hỗ trợ 50% kinh phí tổ chức di dời, cưỡng chế di dời khi thực hiện dự án. Việc hỗ trợ một phần chi phí hạ tầng và di dời được kỳ vọng tạo thêm dư địa cho phương án tài chính của các dự án cải tạo chung cư cũ. Đây là loại hình dự án thường phải giải quyết đồng thời nhiều vấn đề liên quan đến quyền lợi của các chủ sở hữu, chi phí tái định cư, đầu tư hạ tầng và khả năng thu hồi vốn của nhà đầu tư.
Đối với các dự án chỉnh trang, tái thiết đô thị, TP Hồ Chí Minh dự kiến áp dụng thêm cơ chế phát triển khu đô thị mới, khu nhà ở hỗn hợp để tạo lập quỹ nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư, nhà ở công vụ và nhà ở thương mại.
TP Hồ Chí Minh đề xuất hỗ trợ tới 10 tỷ đồng cho dự án cải tạo chung cư cũ.
Thành phố cũng có thể điều chỉnh cơ cấu sử dụng đất, cơ cấu nhà ở và các chỉ tiêu quy hoạch tại khu vực thực hiện dự án nếu đáp ứng yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Trong đó, dự thảo mở thêm khả năng khai thác không gian ngầm và không gian trên cao, qua đó tăng hiệu quả sử dụng đất tại các khu vực cần chỉnh trang, tái thiết.
Những cơ chế này có liên quan trực tiếp đến phương án đầu tư của doanh nghiệp. Với các khu chung cư cũ có nhiều chủ sở hữu, việc triển khai dự án không đơn thuần là phá dỡ và xây dựng lại công trình mà còn phải giải quyết bài toán di dời, tái định cư, đầu tư lại hệ thống hạ tầng và cân đối hiệu quả tài chính.
Trong đó, khả năng bố trí quỹ nhà tái định cư, diện tích nhà ở thương mại có thể khai thác và chi phí xây dựng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tính khả thi của từng dự án.
Nếu phương án quy hoạch không tạo được dư địa đủ lớn để cân đối chi phí, dự án có thể khó thu hút doanh nghiệp tham gia. Ngược lại, việc linh hoạt hơn về cơ cấu sử dụng đất, cơ cấu nhà ở và chỉ tiêu quy hoạch, đi cùng hỗ trợ một phần chi phí hạ tầng và di dời, có thể giảm áp lực tài chính trong quá trình triển khai.
Dự thảo cũng dành cơ chế riêng đối với chung cư cũ được xây dựng trước năm 1994 có sở hữu hỗn hợp. Theo đó, TP Hồ Chí Minh có thể bố trí ngân sách để sửa chữa phần diện tích sử dụng chung nhằm bảo đảm an toàn công trình.
Người không đủ điều kiện tái định cư được ưu tiên mua nhà ở xã hội
Song song với chính sách dành cho dự án và chủ đầu tư, dự thảo nghị quyết đề xuất một số cơ chế hỗ trợ trực tiếp người dân bị ảnh hưởng bởi quá trình cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị.
Theo đó, người dân bị ảnh hưởng bởi dự án được đề xuất hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh với mức tương đương 6 tháng lương tối thiểu vùng cho mỗi lao động. Các hộ dân còn có thể được vay vốn ưu đãi với mức tương đương 36 tháng lương tối thiểu vùng/hộ. Chính sách này nhằm hỗ trợ người dân ổn định đời sống, duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh trong thời gian phải di dời để thực hiện dự án.
Đáng chú ý, dự thảo đưa ra cơ chế giải quyết chỗ ở đối với hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng bởi dự án nhưng không đủ điều kiện được bố trí tái định cư.
Dự thảo nghị quyết đề xuất một số cơ chế hỗ trợ trực tiếp người dân bị ảnh hưởng bởi quá trình cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị.
Theo đề xuất, nhóm này sẽ được ưu tiên mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội trên địa bàn TP Hồ Chí Minh mà không phải bốc thăm, đồng thời không phải đáp ứng các điều kiện về nhà ở và thu nhập. Sau khi hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ thanh toán, người mua được bán lại căn nhà theo cơ chế thị trường.
Cơ chế trên mở thêm phương án giải quyết chỗ ở cho những người dân chịu tác động của quá trình chỉnh trang, tái thiết đô thị nhưng không đủ điều kiện tái định cư. Đây cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình di dời, bàn giao mặt bằng và tiến độ triển khai dự án.
Dự thảo chính sách lần này không chỉ hướng đến giảm một phần chi phí đầu tư cho doanh nghiệp mà còn mở rộng công cụ quy hoạch và bổ sung phương án hỗ trợ người dân. Việc đồng thời xử lý bài toán tài chính, quy hoạch và tái định cư được kỳ vọng tạo thêm điều kiện để tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài tại các dự án cải tạo chung cư cũ, chỉnh trang và tái thiết đô thị trên địa bàn TP Hồ Chí Minh.
Thiên An